Hiippokc. 
de Affeft. 
Iutern. 
Aldrov. de 
piftib. 1, i. 
c.5*. 
Oppianus 
Halieur. 
1.1. v. in 6 . 
■jz NATUURLYKE 
van’tgcmeenc volk gegeten, omdat hy 
Avaar van reuk, en daarom van Diphilus , by 
^Athencus , Barus , dat is fwaar genoemds ; 
endatis geen wonder, wijlfyin modderig 
waterleven. Hippokrates nochtans mifprijft 
hem alleenlijk niet, maar lchrijft hem ook 
tot voedzel voor. Enige willen dat met 
Zijn gal de ogen van den ouden Tobias ge- 
nefen zijn. Dathyde hjktekens der ogen 
geneeft, en haar overvloedig vleefch ver¬ 
teert, verhaalt Flmius. 
V. STIP. 
Van de Trachurus,oft bajlart Makarcel. 
H OedeTrachurus, ghelijk hy by Op¬ 
pianus en Cdcmu befchrcven is, by de 
Latijnen genoemc werd,isonbckenr. Dat 
hy qualijk Lacertus genoemt werd, is daar 
uit openbaar, om datdieKoilias, indien 
gy hem vooreen byfondere gedaante an- 
neemt, ghenoemt is. Dat hy ook qualijk 
Saurus genoemt werd , getuight Oppianus, 
die haar als verfcheide viflèn noemt. Zijn 
vorm, indien zy niet een weinig langwer¬ 
piger was, zoudkonnen eyrond genoemt 
werden. Wijl zijn midden-lijf breedach¬ 
tig is, enan beide einden fmalder werd, tot 
dat zijn bek meteen gefloten mond, en het 
einde van de ftart heel fpits aflaat. Maar 
de onderkaak, die wat langer als de boven- 
fte is , wanneer de mond gefloten blijft, 
loopt met recht, maar fchuin opwaarts; 
waarom ook de mond niet in de lengte, 
maar fchuin gefpleten, enmetzoweinigh 
tanden verzien is, dat hy heel tandeloos 
fchijnt. Maar nochtans is een gedeelte van 
de kaak met tanden befet. Doch de mond 
is als die van de Scombrusheel groot, en hy 
heeft ook grote ogen als de Melanurus, an 
weerzijden vier kuwen, en Avemt met vier 
vinnen , van welke de twe grootftc an de 
kuwen liaan , en twe andere kleinder an 
den buik : noch twe andere op den rugh. 
De cerfte is korter en dikker, op ’t hoogfte 
van den rug -, de andere een weinig lager en 
dunder, maar langer : wanthy loopt over 
den rugh, byna tot de ftart. Den aarsisin 
’t midden van den buik, vanwclkc tenlc- 
flen een ander vin tot de ftart ftrekt. Maar 
die van de ftart is gefpleten, gelijk van de 
gemene Akus. Op’t midden-lijf heeft hy 
een llreep van ’t hooft tot de ftart, met veel 
uitftekende beentjes als een zaag, welke 
ftreepniet recht, maar in’t midden fchuin 
cn bochtig is, en op de ftart hoger en ruwer 
als in andere delen. Welke daarom de ftart 
vierkant maakt. Hy is zonder fchobben, 
alleenlijk meteen glatte huid bedekt. Op 
den rugh is hy blauw , an den buik wit, cn 
een weinig purperverwig , waarom hem 
Humeniiu mogelijk veelverwig ghenoemt 
heeft. De Trachurus, welkers afbeeldzel 
BESCHRYVING 
wy hier vertonen, is byna wit van verw, 
over al met gele plekken onderfchcidcn. 
De ftart helt byna uit den paarfc na ’tblau. 
Hy word zelden een voetlang. Zy verkce- 
renande ftranden. Zy worden op alle tij- 
den ,(oft met korven, ’twclk de oude by lf 
Oppianus gewent waren, oft met netten, die 
nu in gebruik zijn gevangen , waaruit bc- 
ipcurt werddatfe fchool viflèn zijn,en wor¬ 
den te Rome onder den naamvandeFri- 
«ftura verkocht, o fAitnus heeft verhaalt, jiw, 
waarlijk olt valflijk is my onbekent, daH 
een Mcrry-paard, dat veulen draagt, indien 
haar een Trachurus an de ftart gebonden, 
en de vifch daar nawedervryinZeeo-ela- 
... ' C> 
ten werd, niet lang daar na een mifval zal 
krijgen. Zy worden van Phylotimus onder 
de harde villen gereken t, en daarom heeft 
haar Viokles by cAtheneus droge genoemt, 
cn de ondervinding ftemt dat ook toe, ten 
I zy hy anderzins , met een uitterlijke vet¬ 
tigheid oft zap, teer cn vochtig gemaakt 
werd. 
VI. STIP. 
Van de Scombrus, eenpedaantepan 
' o 
rJMakarcd. 
D ie by deGrieken Scombrosgenocmt 
is, werde by dcLatijnen Scomber, cn 
Scombrus,by Horatius Pifcis Iberus, by veel 
volkerenMakarel,oftMaquereau, niet zo 
van hctGriekze woord Makarias, 'twelk 
, Scaligcr behaagt, want dienaam komt eer 
die vifch toe, welke,by de oude lekkerbek¬ 
ken,Goden genoemt werden : Als wel dc 
Lenooft Hoerendop, om dat die in de len¬ 
te de kleine Alauza, dicmch Maaghden 
noemt, dikmaal vervolgt. Hy is rond, dik, 
vleefich,en an wecr-eindcn fpitsvan lijf, te 
weten met den bek,cn het achterlijf,dat an 
dc ftart vaft is. En indien men grote dingen 
I met kleine vergelijken mach, is hy (gelijk 
de Uitlegger van cArift-ophanes zeidtj) de 
Thynnus oft Tonijn gelijk. Dc opening 
van de mond is, na bedeling van ’t lijf, heel 
groot. Dc tanden zijn klein,hethooft rond. 
Dc onderkaak word inde bovenftc ontfan- 
j gen, en als een doos gefloten. De ogen zijn 
groot, blinkkend goud-gecl. An weerzij¬ 
den vier kuwen ; en ande zelve twe vin¬ 
nen , en evenzo veel an den buik. Achter 
den aars iffèr noch een,en een ander op den 
rug dien gelijk, welke enige andere vinne- 
! tjesin orde volghen, dat nochtans in deze 
niet alleen eigen, maar met dc Tonijnen, 
cn de Pelamijs gemeen is. Daar is noch een 
ander op’tbegin vanden rug met fchcrpc 
pinnen. 
Dc ftart eindigt in een vin, als de waden¬ 
de Maan. In’t water is hy Avavelverwig. 
Buiten water is die verw niet als in andere, 
gelijk ritmus zeit, maar byna blauw; maar 
I wat fwavcl-vcrwhy meent, leidt hy opeen 
ander 
