7 4 NATUURLYKE 
ziet: het helpt, gegetenzijnde.de Geellug- 
Alia.H.A. tige, gelijk cjElUms fchrijft. In azijn ge- 
riin." h-n' mengt) geneeft het de opftijging van de 
2o. lijfmoer, io Vilnius icit. 
VII. STIP. 
Van de Ifolia oft Lacertus. 
AHroT.de T~\E vifch welke Kolias , Koilias en : 
pi(cib. i. 2. f J Kochlias in de gemene fchriften van 
A r Ift.*H.A. zb 7 /?<>fe/« genoemt werd, ’tzy oft van den 
i. 9. c. i. bonten Exter, welken Bellonius wil dat Ko- 
S,c ' 13 ' liusoft Kolia,ik weet niet uit wat fchrijver, 
genoemt is, om dat hy verfcheiden ghe- 
verwt, en daarom by Atheneus Kaliograp- 
tusgeheten werd, heeft by Thcodorus den 
naam van Kolaus, oft Monedula, en Grak- ! 
kulus. By de Latynen,als Celfus,Kolumelhi en j 
Martulis, van Lacertus. Dat fy grote gelij- | 
kenis mette Scombrus hebben, is niet 
alleenlijk daar uit te oordelen, om datfe ■ 
Kol. R.R. van i_ Anftoteles-,cn KolumdU altijdt t’zamcn ' 
i. i.c.13. genoemt werden : Maar ook om dat die 
van Lemnos beveiligen, datfe alleenlijk 
in grootte van de Scombrus verfchelen, en 
dat Plinius de Koliade kleinftevan de La- ’ 
Arid.H.A. ccrtusnoemt, hetwelkwyook by ^Athe- \ 
ïdc'mM! neus h £ bben , die fchrijft dat de Sardafo 
c. 13. ’ groot als de Kolia is. Zy baren eenmaal 
^«. d^-tjaar. Zy worden in de fpijs geprefen, 
Martijl. C ' die in de Propontis eer fy haar kuit ghc- 
lchoten hebben, van tMartidis Sexetani 
fScxi, na ’tfeggen van Vilnius-, iseenftadt j 
van Eftra madura in Spangiej) genoemt 
werden. Uit welke mogehjk het Gaditaan- 
fe zap, waar van by Hippobttcs , als ook 
van Parium en Parianum ghewach ghe- 
maaktwerd, waarom Parium, by c. Arche - 
Jlratus , de voedAer van de Kolia genoemt 
werdt. Van de hoedanigheidt van haar 
vifch Hemmen de'fchrijvers niet over een. 
By Xenokrates is hy de maagonangenaam, 
droog, vanquaadzap, fchiet licht af, en 
geeft veel voedzel.By Atheneus ishy flijme- 
rig, fcherp, bijtende,en van quaad zap. By 
Celfus van fwaar voedlèl. Datfe plagten ge¬ 
zouten te werden, fult gy by Martinlis vin¬ 
den. De pekel gebruiken de Genees-mee- 
Ilers tegen de tandpijn. Befie de fchotel vol 
van de Lacertus by t _Apicius. 
VIII. STIP. 
Van de Saurus, oft Meir-baagdifcb. 
AUrov.dc f ‘XE vifch welken de Grieken Saurus 
piftib.i. 2. | J noemen, dien noemen de meefte La- 
c ”' tynen Lacertus. Dathy van deTrachurus ! 
onderfcheidcn werd, blijktdaaruit,omdat 
OppUnus van deTrachurus, en Saurus als 
van verfcheide viflèn handelt.En Speufippus 
by Atheneus fchrijft, dat hy den Akus Sphy- 
rena ghelijkis, ’t welk de Trachurus niet j 
BESCHRYVING 
toekomt. cy£ 7 /a»«.rAclt van haar tweghc- /Tiis.H.i 
Aagten, namentlijk de onfeeneen vrem- 
de, die in de rode zee groeit. De onle (Teit 
Sdhiinits) heeft een dun rond hooft, een 
langwerpige fpitfc fnuit. Een grote mond 
met veel kleine tanden ghewapent: Mid¬ 
delbare ronde goudverwige ogen, an weer¬ 
zijden vier kuwen,omtrent welke twe klei¬ 
ne vinnen zijn, an weerzijden een, twe an¬ 
dere groter an den buik, een ander midden 
opdenrug, dienictgrootis, met vijf oft fes 
angels belet,en noch een ander kleinder op 
het midden by de Aart, waar teghenover 
een ander van den aars, die in defe vifch 
dicht an de Aart is,en weer een ander onder 
an den buik hangt. De Aart eindigt in ene 
kromme vin. Het lijf is langwerpig en 
rond. Waarom hy nietonbequamclijk van 
Speufippus , in’t twede bock van degelijke, 
de Sphyrena , de Acus, en Saurus ghe- 
hjkeghenoemt werden. Want defeonfe 
Saurus is de Sphyrena heel ghelijk, en 
ook den Acus, uitghenonien de dunte 
van den bek. Hy is wit van buik, metgc- 
le zijden. De rug uitten groene zwart, 
en met veel groene, rode, blauwe, ge¬ 
le en zwartachtighe plekken , die den rug, 
het hooft, en de zijden, gelijk in zommi- 
ghe flangen verciercn, befet. Waarom hy 
niet alleenlijk mette mond, fnuit en d'o- 
verige geAalte van ’t lijf, maar ook in 
verfcheidenheid van verw , haaA an de ge¬ 
lijkheid van de land-Lacertus komt, zo 
dat hy hem,uitgenomen de voeten,zeer 
gelijk is. Hy heefteen langwerpige maag, 
en die heel groot, weinig byhangfels, mid¬ 
delbare darmen, een dobbele rode lever, 
en zwartachtige milt. Wy hebben noit 
groter als van een voet langgeAen. Van 
defeonfe Saunisisecn weinig verfcheiden, 
die in de rode zee gevonden werd, welken 
eJLlunus met defe woorden befchrijft : De 
Saurus van de rode zee ( den Overzetter 
vertaalt Lacertus ) is, welker grootte mee 
die van de onlè ghelijk, en met Arepen, tc 
weten met goudgele, omringt is, die van 
het hooft na de Aart Arekken , en tuAèn 
beide met filverwit onderfcheiden wer¬ 
den. Hy heeft een gapende mondt. De 
onder-kaak Acekt boven de opper-kaak 
uit. Hy heeft groene oogen, daar oog- 
fchellen meteen goudgele verw omlopen. 
Van defe afteikening is die vremde vifch 
nietheel afgefondert, hy is boven groen¬ 
achtig , onder karAanje-bruin , met ron¬ 
de groenachtighe Arepen en plekken ver- 
ciert. Hy heeft een grote mondt, dien 
van de land-Lacertusgeheel gelijk,en met Dumofll 
Aarke tanden ghewapent. De dekzelsder 
kuwen zijn geelachtig, met yzer-grauwe 
Aippen befayt. De vin van den rug, en tEi;.h.a. 
kuwen, mette Aart zijn uitten yfer-grau-*• 1 '.s-W' 
werofch. Die van den buik vandezelve 
verwalsden buik. Hyleefcinzee,en ver¬ 
maakt 
