HET II. BOEK. 
77 
n.H.N, 
,c. iS. 
lTlO.1.1 2 
ilt, 4, 
Van de natuurlijke Befchrijving 
van de Viffen. 
Van de Viffen die in de Zee 
en Revieren leven. 
I. OP-SCHRIFT. 
Van de fcholbige. 
I. HOOFT-STUK. 
Van de Zalm. 
h n die viffen, welke zo wel in 
zee als in de rivieren leven , 
lopen fommige ver uit zee,en 
tot de oorfpronghen van de 
rivieren. Andere, omtrent 
de naad an de zee gcleghen plaatfen blij¬ 
vende, keren daar na weder in zee. Van 
beide zijn fy oft fchobbige, oft glatte. Van 
die zijn de Salm , de Lupus, dcLatus, den 
Elft, deZiga, de rivier-Albis, deMugil, 
de Kapito, de Anadromus van Gefnerus , de 
Kaper, de Steur, de Galeus Rhodius en 
Kataphra&us. 
Van de Salm maakt Vilnius onder de ou¬ 
de alleenlijk gewach. Auzonius heeft dezen 
naam an die van hoger ouderdom, als an de 
Sarion,oft dat beter is an de middelbare Fa- 
rion,en van de eerfle an de Salaris gegeven. 
Dat komt nochtans de Trutta toe. Om¬ 
trent denRhijn, en byde Switzers word 
hy in de Somer, tot St-Jacob toe, Salm, en 
van die tijd,om den dag van Andries,Lach- 
zis oft Lachz ghenoemt. Dat hy de zelve 
met den Eflbx van Vliuius is,’t welk Georgius 
AgrikoU behaagt, geloof ik niet, wijl hy hem 
elders met fijn naam noemt, endoorden 
Eflbx de Lupus fchijnt teverftaan. Ofhy 
de Anchorago van Kaftiodoriis is, kan fwaar- 
lijk gezeit werden : byde Grieken vind ik 
geen naam. Die menen dat hy oft Zalan- 
ges, van welke vifch, als van een heel lek¬ 
kere, He^ychius gewaagt, oft dat hyKata- 
nadromuskan genoemt werden , laatik by 
haar eighen oordeel. Indien gy haar be¬ 
fchrijving beziet. Het is een grote vifch, 
veeltijds twe ellebogen lang: Nochtans 
word hy by de Miflènen, en tot Deflavia 
van XXIV. tot XXXVI. pond fwaar. 
In Switferland, omtrent Zurich, worden 
noch fwaarder gevangen. Bazel geeft’er 
van vijf en fes voeten langh; en Bellrn'ms 
heeftnietqualijk gcfchrevcn, datfeonder 
de grote villen mogen genoemt werden, 
Hy hcett kleine Ichobben, en is zo met 
plekken getekent, dat byna de gehele vis 
met rofle en gele plekken verkiert is. Maar 
om dat hy op’t hooft zonder die is, daarom 
heeft de Rijmer gezeit dat hy flibberig van 
voorhooft was. Hy heeft een wijde mond 
en vol tanden : want behalven dat de ka¬ 
ken met grote fterke tanden ghewapent 
zijn,lo is ook ’t gehcmclt met vier ryen ver- 
fien , en de tong met haakachtige tanden 
befet. Dele vicr-dobbelc rye tanden zeit 
Bellonim,dtt an deze vifch, tegen de wijs van 
andere Rivier-viffen, eighen is, en met de 
flangCeraftesgcmeen. Hy doet ’er by, dac 
’cr meer tanden in de onder als opper-kaak 
ftaan. De rugh is byna blauw , oft uit den 
blauwe fwarr. De ogen zijn groot; an weer¬ 
zijden twe neufgaten; tveerzijds ook vier 
kuwen, welkers dekzels breed, en vol ron¬ 
de paarze plekken zijn. Omtrent de zelve 
twe vinnen, en even zoveel op den rugh, 
welkers eerfle byna midden op den rugh 
ftaat; de ander naaft de ftart, wdfke vel- 
achtigen vifchachtigis. An den buik zijn- 
derdry, twe byna m’t midden; de derde 
an den aars diein’tachterftc van den buik 
ftaat. sdvianus zeidt, dat de ftart in ene 
brede rondachtige vin eindigt. Maar^o». 
deletius zeidt, datfe gefpleten is, en meent 
dat de Salm daarom met recht Platvurus 
ol t breed-ftart mag genoemt werden. Wat 
angaat zijn innerlijke delen. Het hart is 
hoekig, de maagh lang en eng, de lever in 
geen quabben gefcheidcn. Ronddctius zeit 
datfe rood, Sahimns en Bellonius datfe bleek 
is, daar een gal-blaas uit den groenefwart- 
achtig anhanght. De milt is uit den rode 
fwartachtig. De buik en aars is vol vloei- 
jend vet. Gefnerus zeit, dat hy van de opene 
keel-gaten twe doorgangen heeft anghe- 
merkt, die neerwaarts fchoten; een na de 
maag, diemen de kcel-darm noemt; een 
ander fonder naam, welkersghebruik hy 
niet wiftc: wan t hy heeft ’er niet in gevon¬ 
den, tenzymogelijk, zeidthy,dczevifch 
herkaut, en een gedeelte van zijn fpijsdaar 
ophoud; defebeftond uit een dunne witte 
huid. Van ’tondcrfcheid der kunne fpreekt AltW. 
Aldrovmdus aldus : Ronddctius en Sahianus <lc pifób. 
K 
wil- 
E 4 - c, !♦ 
