VAN DE 
fyvtektTheophraJhis van haar natuur aldus. 
Op fommighe plaatfcn zijn Graaf-villen , 
gelijk omtrent Heraklea, en eldcrsinde 
Pontus. Zy groeyen omtrentde rivieren, 
en waterigheplaatfen, welke ( op zekere 
tijden J verdroghende, kruipen de villen 
na de vogtigheid hakendeallcngsjes die- 
perindeaarde, welke ten lellen ook ver¬ 
drogende , biy ven i’y in de felve als levend 
begraven, oft ghelijk fommighe dieren 
’s winters inhaarfchuilhoeken verblyyen, 
Ponder gevoelen en beweging. Indien dan 
die plaatfen, eer fy weder bevogtigen, uit¬ 
gegraven werden, beginnen die villen haar 
te bewegen. Zo gebeurt het ook,dat in de 
Poncus de villen door devorflin’tysbe¬ 
vangen werden , [enniet eer weder gevoe¬ 
len of bewegen , voordatfe in depot om te 
koken geworpen zijn. Onder andere ghc- 
beurt dit voornamentlijk de Gobius.Maar 
fy worden byna Graaf-vilfcn , om dat van 
de overvloeying der rivieren, op dc plaat¬ 
fcn die verdrogen, enige kuit, oft andere 
beginfelen totte telingderviflen bcquaam 
naargelaten werden. Want fommighe wor¬ 
den niet uitte kuit geteelt,gelijk den Aal 
cn dp Kentrif kus.Dit gefchied inHeraklea 
omtrentde rivierLykus.Maar defe begin- 
felcn in de aarde gelaten , worden vol¬ 
maakt, en duren dre tijd over. En dit is ook 
niet ongerymt. 
Wan t veel ibdanige dieren hebben wei¬ 
nig voedfcl nodig,gelijk ook de Hangen en 
die haar in de fchuilhoeken verbergt-.Ecrft 
worden deeiren oft kuit,mette vogtigheit 
uitte aarde voortkomende , en daar na de 
viflenuitte felve voortgekomen , gevoed. 
Datfe nochtans heel groot werden, is niet 
waarfchijnlijk, en word ook niet gefeit, 
wijl de engte van de plaats,en’tgebrek van 
voedfcl dat beletten. Voorts komen de vif- 
fen ook foindelochtnietduiren , als die 
uitte waters te lande de kolt konnen foe- 
ken,die maar weinig verkoeling, welke de 
locht haar verfchaften, kan nodig hebben. 
"Want 1'elf dc engte der kuwen wijlt an 
datfe weinig verkoeling nodigh hebben. 
Waarom ook den Aal lang indelochtle- 
ventblijftjen in beroert water lichtlijk ver- 
fttkt.Op gelijke wyfe worden de Graaf-vif 
fcn, van de omringende aarde, zo veel haar 
nodig is, verkoelt. Maar’t geen omtrentde 
Graaf-viflèn inPaphlagonia gebeurt,heeft 
een fondcrlinge cn verborghen oorfaak. 
Want daar feitmen dat heel diep uitte aar¬ 
de veel en goede vifl'en uitgegraven wer¬ 
den, wijl men niet merkt dat de waters 
van dc rivieren daar over vloeyen, oft an¬ 
ders vergadert werden , waar van eenigh 
zaat cn beginfelvan voortteling naghela- 
ten werd. Het is dan overig datfe van zelf 
voortkomen, en dat geduirig. Want fy 
konnen met malkander niet verzamelen. 
Oft men moet menen dat zulkx uitten 
VISSEN. i2i 
aart van de plaats gefchied, die vogtig, 
en vrugtbaar van zulke viffènis, door fe- 
kere t’famenmatiging van vogt enwarm- 
tc. Daar worden ook enige andere vilfcn 
vanfelf geboren. Oft men moet denken 
darter ergens enige vochtigheden voort¬ 
komen , die de rcel-beginzclen mede 
brengen. Welke daar na van een bequa- 
me plaats ontfangen en gevoed werden. 
Daar cn boven is dit van beide, fo van 
die in de locht leven , als dieghegraven 
werden te onderhoeken ; oft fy in hetwa- 
tcr geworpen zijnde konnen leven , oft 
alleenlijk in haar eighene plaats, die haar 
natuurlijk is, ghelijk de zee en rivier- 
viflenin haar eigen water. Want uit defe, 
verdragen ook niet als weinige die veran¬ 
dering. En die in de verdroogde wate¬ 
ren onder d’aarde kruipen, en in het ys 
behouden werden, dien is de vogtigheit, 
fo ’t blijkt, meerghcmccn als andere uit 
hctgeflacht der Graaf-vifl'en. Derhalvcn 
konnen fommighe villen van een enkele, 
andere van een twijfelachtighe aart zijn , 
volghens Dcmokritus , ghelijk ook enighe 
andercdicrcn. Want fommigeuitde wa- 
ter-dicrcngebruiken ookdclucht, gelijk 
boven gefeit is. Theophrajkus wordt van 
Plinius gevolgt, als hy feit : Omtrent He¬ 
raklea cn Kromna (anders word ’erook 
byghedaan, en dc rivier Lykus, nament- 
lijk heel wel, want daar volgt terftond) 
en in de felve rivier Lykus, in Pontus, feit 
Theophrajius dat een geflacht van villen is, 
dat de uittcrfle boorden van de rivieren 
foekt, cn lich holen in de aarde maakt, 
endaar binnen leeft, wanneer de oevers 
door het weder aflopen van de rivieren 
verdroogt zijn, zo worden zy dan uitge¬ 
graven , cn leven ook met een bewe- 
gingderlichamen. Om treilt het felve He¬ 
raklea , als de felve rivier Lykus afloopt, 
worden ook, door de overgebleven kuit, 
! villen voortgeteelt, die met haar kleine 
kuwen legghen en lillen om haar voedfcl 
te genieten, dat niet gefchiet door gebrek 
■ van vogtigheid; daarom ook de Alen lang 
buiten water leven. Ook feithy, datdc 
kuit op het droogh uitgebreit werd, als de 
eyren van de Schildpadden. Datin’tfcl- 
ve landfehap meed van alle vifl'en dc Pofch 
ïn’tysbcklemtwerd, dieniet als, inde 
pot om te koken geworpen,door de warm- 
, te haar weder bewegen. Hier in hoewel 
hetwonderfchijnt, isnochtansenighere- 
den. De felve verhaalt,datterin Paphlago- 
niaook villen uitte diepe kuilen gegraven 
worden, die bequaam om tc eren zijn, en 
dat op plaatfen daar geen waters verdrogé; 
en hy verwondert lig hoefc fonder verlame- 
ling voortgeteelt werden.Hy meent dat’er 
een kragt van vogticheit verborgen is.hoe- 
danig ook in waterputten zijn, daar enige 
vifl'en in gevonden werden; hoe het is, het 
Q., leven 
