VAN DE VISSEN. 
129 
verflen. Dc ftart is brecdt uitten, fwartc 
geel, gelijk ook de laatftevin. Maarde 
vifch felfs is gedachtig , voornamentlijk 
alshy oudt is; want jong zijnde, is hy meer 
donker. 
Dat de Karper weerzijds vier kuwen, 
niet dobbclerycn heeft, uitgenomen dc 
lelie, getuigt Arijloteles : maar Gejnerus feit, 
dat hy'er ook vier, doch alle dobbel,in ge¬ 
vonden heeft, dat hy met grote dikke 
fchobben gedekt werd , en daarom Lepi- 
dotusofgefchobdeby Dor;o»ghenoemtis. 
Hoewel Orphcus die filverwit ghenoemt 
heeftynochrans menen de geleerde daarom 
niet dat het noodfakhjk is, haar van de an¬ 
dere verfcheiden te Hellen,wijl dc Rymers 
van de verwen dikmaal oneigentlijk fpre- 
ken, en de bywoorden dikmaalmifbrui- 
ken.enGfywfi-Kjghclóoft, dat dit het ghc- 
mcen by woord dcrfchobben is,’t welk ge- j 
lijk ik het lichtlijk gelove, alfomeen ik, in-, 
dien hicriemand filverwitoverfet, dathy 
nietfal mifdocn; maarde viflên feit hellen 
na’tgoudgecl. Daarzijn enigedie menen 
dat defe villen ten anfien van haar lijf meer 
bloeds alsandere viflên hebben,en dat het 
daarom waarfchijnlijk is , datfe minder 
koud van gematigheit zijn. Hy heeft een 
middelbare blaas : Een roodachtige lever, 
daar een zwartachtige gal-blaas anhangt, 
heel vette darmen, en een grote milt. 
Hy word t dikmaal vijf oft zes pond fwaar, 
zomtijds ook van twintig, ennahetghe- 
tuigenis van Itrvius, in het meir Lar van 
twehondert ponden gevonden: want men 
zeit, dattet de grootfte van alle villen is, 
die daar in voortkomen. Van zijn plaats 
Hemmen de fchrijvers niet eens. rlinius 
maakt ’er een Zee-vifch of, oppitmus een 
Strand-vifch. Arijloteles fielt hem onder 
de Rivier-villen. eJE-limus feit, dat hy ook 
in de Donau gevangen werd.Dör/OTplaatft 
hem onder de rivier- en Meir-viflên. Dat 
hy inliet meir Lar van wonderlijke groot¬ 
te gevanghen werd, getuight Io'eius. Het 
meir Lar, feit hy , van Virgilius om zijn 
lengte het grootfte ghenoemt, heeft dc 
grootfte villen van alle, en zomtijds Tro- 
ften (jTrutcnj) oft Forhinen van hon- 
dertpond, enlbmtijd Bulbaren van twe 
honderr. Maar dat die Bulbaren in de 
vochtige en doorfchijnendc wateren gro- 
terfchijnen.als datfe mette netten konnen 
gevanghen werden , wijl fy die dikmaal 
met haar onmatiggcwcld doorbreken. Zy 
lopen omtrent de Zonne-ftilftandt in de 
lchaduwachtige holen van dc Liciniaanze 
ï'otfen. Die dwars over den oever van het 
meir Lar, tegen dat Eyland , en die kri- 
ftalinc Euripus , van Cdicius Tlimus be¬ 
roemt, gelegen zijn. Defe viflên meende 
een feker ZneegPriefter, met pijlen van 
een boog gefchoten, wijl zy, op de grond 
verblijvende, mette Elger oft Drytandt 
niet konden bereikt werden, re doorwon¬ 
den. Maar die pijlen nochtans bragten 
geen fchade by, wijl zy, met die gelchob- 
dehuidgewapent, de pijlen deden afftui- 
ten. Inde ineiren van de Allcbroges wor¬ 
den ook heel grote gevonden. Zy worden 
opfommige plaatfcn in dc vivers gefloten, 
op andere weder in poelen en ftaandc wa¬ 
ters geworpen, daar zy leer in voortfetten. 
Maar fo als 1 _Albertus fchrijft, teelt defe 
vifch in enighe waters, in andere groeit 
en verkeert hy, maar hy vaart heel wel op 
een kley-grond , die eerft met tarw be- 
zait, endaarnametkleygevult, en met 
water overlopen is. Van zijn baring, en 
'tgeen daar omtrent voorvalt, heeft Ari- 
sfoteles byna dit ghefchreven. De Karper 
enz. Befie vorder Scnliger : Dat hy ook 
vanfelfvoortkomt, heeft ]tmdeletius, en 
de ondervinding beveiligt. Ik heb, feit 
hy, gefien dat inde wateren, die in lege 
plaatlen, met bergen omcingelt, vergadert 
waren, de Karpers van zelf voortkomen, 
in welke plaatlen noebt rivier , nocht 
ftaandcwarer, nochtpoel, nccht meir , 
nocht lopend , nocht enig ander water , 
als dat van den hemel viel , invloeyde. 
Dat het wijfje mette mond melk ontfangr, 
en daar uit haar kuit voorteelt, is valfch. 
Zy eten kruiden, flijk, de muiren en an¬ 
dere dinghen. ^yttheneus feit, dat hy een 
vlees-eter is. Dat hy heel zneeg is, en veel 
vremdigheid anrecht om de netten te ont- 
znappen, verhaalt Albertas, en de ichrij- 
ver van de natuur der dingen : dathy eerft 
rondom lopende eengatzoekt, dat niet 
vindende, dathy dan tracht over te fprin- 
gen, dat hy zomtijds met ondergraven op 
de grond zoekt te ontllippen. Dat hy nu 
een kruid in de mond vall houd, om van 
’t net niet mede gefleept tc werden; dat 
hy dan weer zijn kop in de grond (leekt, 
wel wetende dat het net licht over dcflart 
voortflipt. Gejnerus verhaalt, vaneen ge¬ 
loofwaardig man, verdaan tc hebben, dat- 
ter in de Ptalfs in Hoogduitfland, in een 
plaats die na Michiel genoemt is, in de 
floot omtrent de Burgt, een Karper is, die 
de hondert jaren bereikt heeft, waar uit 
wy konnen giffen dat hy een lang-leven- 
de vifch is. Zy zijn in hctalghemeen van 
zachte vifch, maar nochtans zo ongefond t 
niet, om dat haar vochtigheid nictflijme- 
righis, inzonderheid van die gene, die in 
klare en lopende waters ghevanghen, cn 
ook in de Maart meelt geprefen werden, 
maar in May enjunius, om datfe dan haar 
zaat fchietcn, oft eerft gefchoten hebben, 
niet. Het mannetje is betcrals het wijfje, 
en de grote als de kleine. Het hooft word 
van de Hoerendoppen gezocht, mogelijk 
om de tong, die gebraden heel foet is, en 
met Citroen-zap lekker bereid werd. Uit- 
te kuit word roode Kaviaar ghemaakt, 
R die 
