J34 NATUURLYKE 
ders ghefproken hebben, feer ghelijk, ten 
waar hyronderen dikker van lijfwas. Uit 
het einde van de onderkaak hangt een hair 
ais een baard, maar an de bovenfte gheen, 
gelijk in de zee- Muftella. (Gefnerus meent 
nochtans datter in de zijne boven ook twe 
hairen zijn, die in de dode haar verbergen, 
gelijk hy in een heel grootc heeftanghe- 
merkt.} Hy fwemt met vier vinnen , waar 
van tweeandekuwen, en twe an den buik 
ftaan. Van den aars heeft hy’er een tot de 
ftart toe, een ander defengelijk op den rug, 
daar een ander klein vinnetje voor gaat. De 
ftartis de punt van een fwaardt gelijk. Het 
lijf is met kleine fchobben gedekt, ’t welk 
uit den rofche donker is, en baarwijsmet 
fwartc plekken] bezaait. Hy heeft kleine 
dunne tanden, en hy is zelf met flijmals 
den Aalbefet, enflibberigh. Hy heefteen 
kleine maag, met veel byhanghibls; gebo¬ 
gen darmen; eenwitachtighelever, daar 
een galblaas uit den groene geelachtig an- 
hangt; een rode milt; een langhwerpige 
blaas vol lucht, en vier dobbele kuwen. 
Hy groeit in de meiren, en zachtloopende 
rivieren , ghelijk als in de Saone. De lever 
is na bedelingh van ’t lijf groot en lekker. 
De kuit isfehadelijk, als die van de Barm, 
welke de maag beledigt, en den buik om¬ 
roert. De vifch is by die van Lyon in groo- 
te waarde. 
IV. OPSCHRIFT. 
Km de Toel-viffen. 
I. HOOFT-ST. 
Kalde ghemeem Umbla, eenghedaant 
-fan Zalm by Rondelettus. 
O Nder de Poel-villên worden ghere- 
kent de Umbla, deTruttaofc poel- 
F'orhin, de Karper, de Lavaretus Allobro- 
gum, oft Adel-vifch. De BlauIiyig,oft Bet- 
zola, de Albula, de Albusvan Salvianus, de 
Farra, de Pigus oft Stekelbrafem, de Sara- 
chus, enSchilus. De Umbla word alzoo 
genoemt van Umbra, dat cenfchaduw be¬ 
tekent, omdathygeen kleineghelijkenis 
met de Rivicr-vifch Umbra, oft fchaduw- 
vifch heeft. Rondeletius noemt hem Zalm 
van’t mcir Letnan , omdat hy in gedaante 
van lijf, getal, en Hand van vinnen, en met 
deinnerlijkedeclen de Zalm gelijk is. De 
Switfers noemen hem om deroode verw, 
omtrent den buik Rotele, ott Roodlingh. 
Gefnerus zeidt datter twee gheflachtcn, in 
grootte veel verfcheiden, in hetmeirvan 
Lucern gevangen werden, en dat de grote 
omtrent BielaRott, en elders Rooteghe- 
noem t werd: dat hy van de Savoyart Rou t- 
te , en de kleine omtrent het meirLeman 
byzonderlijk Rotele genoemt werd, (daar 
BESCHRYVING 
j is noch een ander vifch in Swcden , cnom- 
! trent Aushurg Rotele genoemt; maardat 
is een rivier, en geen Poelvifch , de Forhin 
gelijk, byna by de overigheHoogduitfen 
Huch genoemt, van welke op fijn plaats,} 
dat hy by de Savoyarts omtrent Bielaook 
Roulbn, oft Bondelle , welk eerfte zijn 
verw, enhetanderzijngoetheid betekent, 
genoemt werd. Ten laatflen dat de vifch, 
welke in ’t meir Ammerfec in Bcycren, in 
hetHooghduits Pilzlingghenoemt werd, 
geen ander-als de kleine Umbla is, dat hy 
niette kleine Zalm vergeleken , en gezeidt 
werd van den rugh tot het midden van de 
zijden geel te zijn, en zo teer, dathyter- 
ftond buiten water fterft, en dat hy in geen 
ander meir van dat Landlchap ghevonden 
werd. De grote Umbra is in vorm , cnal- 
le deden van lijf de Forhin ghelijk. Hy 
heeft een grootc mond, en met alleenlijk 
tanden in de kaaksbeenders, maar ook fes 
grotein detongh. Hethooftisblauwach- 
tigh; de dekfcls van de kuwen zijn zil¬ 
verwit, maar an de einden geel. Hy is ook 
witter als de kleine, met gheen plekken ge- 
verwt; dat hy een kleine vin op den rugh 
heeft, fchrijft BeUonius. Nochtans fchijnt 
Rondelettus een ander, niet ver van het be¬ 
gin van de ftart, maar heel klein af te beel¬ 
den; enSr llonius zelfheeft dien ook met 
het afbeeldlel uitgedrukt, ennoemthem 
daar na, zo ik meen, een vleefzigh uitfteek- 
fel. De zelve BeUonius zeidt ook datter om¬ 
trent den buik (in de ghedrukrc boeken 
word kuwen ghclcfen} weerzijds ccuc vin 
is, maar die nocht hy, nocht Rondelettus ook 
afbeeld, en noch twe an den buik heeft,die 
alle 1'onder angels zijn , en dat deachterftc 
de vifch in twe gelijke delen doorfüijdcn, 
maar dat het deel omtrent het hooft langer 
is. Dat de huid zo glat is,dat hy fchijnt zon- 
derfchobben tezijn. Dat dcrugh doorfijn 
groote blauwheid donker fchijnt. Dat de 
buik door witheid als filver blinkt, en dat 
hy cenvlcefzigheuitwafch boven de ftart, 
op de wijs van de Umbra en Forhin, heeft. 
Dat hy met vier ryen tanden an ’tverhe- 
melte verfien is, op de wijs der flanghen. 
Dat hy een tong vertoont, met fes oft meer 
kromme ghekerfde uitftekende haakach¬ 
tige tanden in’t ronde an’t verhemelt ge- 
wapent; dat noch daarenboven de onder¬ 
kaak met eenighc kleine, uitftekende, en 
een ghekromde in het rondebefet werdc. 
Dathy weerzijds vier kuwen heeft, en dat 
de zijden met een rechte ftreep, weerzijds 
over het midden, ’twelk na de ftart een 
weinig krom is, doorfneden werden. Hy 
is veeltijds dry oft viermaal neghen duim 
langh. Dat hy in’t meir van Lucern by¬ 
na een arm langh wordt, ghetuightGe/ae- 
rus. En Rondeletius, datter zomtijds van 
twe ellebogen lang uit de meir Leman na 
Lyongevoert werden, De kleine Umbra 
