Galen. l.j. 
Aliment.7. 
Sc onfel. in 
Ichryol. 
Aldrov. i 
Cetis. c. 
174 NATUURLYKE 
Van haar jacht en vangft bezie Schonfeld. 
’t Gebruik van haar traan is om in de lamp 
te branden, en om leer, wagenraders, en 
andere dingen telmercn. Kardumts zeit dat 
haaringewand, om dat het vet is, in fmaak, 
en reuk als een viool geprefen werd. Gale- 
7 ius eigent haar een Ihjmerighe fmaak toe. 
By Hartenius worden twintich - geflachtcn 
van Balamaioft Wal villen ghevonden, uit 
welke het eerfle Nintinggcnoemt, voor de 
menfeh vlucht en eetbaar is. Herthicnde, 
’.t welk Fiskraake genoemt is, jaagt de Ha¬ 
ringen na’tLand. Hetelfde, dat dertich 
ellen groot is, over de tleventich tanden 
heeft, en die zo groot dat daarvan tafels 
en Meden - hechten ghemaakt werden. 
Het twaalfde heeft gheen vinnen op den 
rugh. Het vijfthiende Rodkemling ghc- 
noemt, werpt de Schepen om, enisvijf- 
tich ellen lang. Het zefthiende Nahwal 
genoemt, heeft voorin ’topperkaaksbeen 
een tand van zeven ellen lang, en zo nauw- 
keurich in’t rond ghedrait, dat het door 
menfchen-verfland niet beter zoude kon- 
nen ghefchieden. Het leventhiende, Ske- 
lingghenoemt, van tachtich ellen lengte, 
heeft verfcheiden ryen van winkbrauwen 
boven de oogen. Het achthiende Norh- 
wal ghenoemt, van tnegentich ellen, leeft 
niet als van den regen'en hemelfch-dauw, 
welk by Haffncgruffia meer een Ey land als 
een vifch ghehjkt; ’t gheloof zy by den 
Schrijver. 
II. LID. 
Van de BaUtna 'Vulgi, en Tlyfeter. 
e It Beeft is merendeels zes-en-dertich 
• I Jr ellebogen lang, achthooch, ghelijk 
Rondeletius hembefchrijft. De openingvan 
de mond is achthien voet lang , zonder 
tanden ; maar in plaats van die zijn in de 
kaakbeendersfwartehoornige platen, die 
allengsjes in hayren als Varkens-borftels 
aflaten, die in ’tvoorfte en achterfte, oft 
innerlijke deel van de mond korter, in 
het midden langer zijn. Van de innerlij¬ 
ke word de tong tegen ghehouden en be¬ 
dwongen. Van daar afgeleid, oftafgefne- 
den , word hy zo verfpreit, dar hy tot de 
zelve plaats niet weder kan hervat wer¬ 
den. De ooghen ftaan vier ellen van mal¬ 
kander, en vertonen fich van buiten klein; 
maar binnewaarts zijn zy zo groot als een 
Mans hooft. Hy heeft ande zijden twee 
heel groote vinnen, daar hy medefwemt, 
en zijn jongen in gevaar onder verberght, 
op den ruch geen. De ftartis in (land die 
van den Dolphijn gelijk , in geftalte niet 
zeer ongelijk, welken als hy beweeght be¬ 
roert hyde Zee zodanich, dat hy de klei¬ 
ne Scheepjes om-werpt. Hy is kort van 
fnuit, zonder waterbuis , hard en fwart 
BESCHRYVING 
van huid, zonder hayr, daar zomtijdsoc- 
fters en fchelpen anhanghen. De innerlij¬ 
ke dcelen zijn als in den Dolphijn. In de 
maagh word (lijm, fchuim, water, ftinkend 
mofch, en Amberghevonden ; waaruitte 
oordelen is dat hy geen villen eet. Hy baart 
levende jongen. Zijnvifchisin geen ghe- 
bruik van de fpijs. De tong alleen word ge- 
fouten zeer gheprefen ; daar worden dik¬ 
maal dry-en-twintigh tonnen mede ver¬ 
vult. Dat het de Mofticetus van Ari(l 
teles is, word daar uitgeoordeelt, dat hy in l.j.c.u. 
plaats van tanden borftels heeft, die hem 
de mond van binnen ruw maken, Plinius 
heeft hetlblve mede beveftight. 
De Phyzcter, die ook Phyzalus para to 
Phuften , dat is van ’t blazen ghenoemt 
werd, om dat men zeidt dat hy boven an¬ 
dere veel overvloedigher water uitblaaft. 
Gefnerus maakt hem de zelve, oft ten min¬ 
den verwant met de Pulles, die ook Pri- 
ftes Preftes, en Priftis ghenoemt werd, 
welken ghy kond na-zien. Dat hy van de 
Phyzalus van de Rode-Zee verfcheiden is, ' 4 ' c,+s ' 
word uit de befchrijving ghezien. Deze is 
van grootte als een volwailën Gobio, zon¬ 
der mond, wijl hy nochtans kuwen heeft. 
Hy is den genen fchadclijk die hem eten: 
want zy fwellen eerft, en fterven daarna 
van den buikloop. In haar befchrijving 
zijn de Schrijvers niet eens. Plinius zeidt plin.H. 
dat hy zich als een groote pilaar oprecht. 
Solinus dat hy boven de fprieten van de 
Schepen dezeylen met zijn watervloet bc- 
ftort; ’t welk Strabo zeidt de groote villen 
inde buiten-zec omtrent Turdetania ge¬ 
meen te zijn. 
Turnerus maakt hem een vifch vaneen 
zeltlame grootte , en doet ’er by ghezien te 
hebben, dat yeder.van haar zo veel waters 
uit fijn buis fchoot, datfeyeder een Schip 
met de overvloet van haar water deden 
linken. Betlonius zeidt dat hy alleenlijk 
hier in van deBakena verfchcelt, dat hy 
geen weghpeilende uitfteekfels heeft, en 
nietzofwaar van lijf, maar meer langwer¬ 
pig rond is. Rondeletius fchrijft dat hy heel 
groot van mond is, metfcherpezaagfwijfe 
tanden, een grote vifchzige tong, met een 
veel dikker waterbuis als in andere, en veel 
vet oft traan heeft. 
III. LID. 
Van de Bit fles Orka. 
D E Pulles is van fnijden,om dat hy heel 
gefwindoft doorfnijdendin’tfwem- 
menis, alfo ghenoemt. Hy word qualijk 
van Bellonius met een groot rond hooft, en 
dat de geftalte van een ketel oft pot heeft, 
bcfchreven : want hoe foud hy daar mede M ^ 
’t water gefwintdoorfnijdeniBy \. 
is 
