n:H:N: 
i. c. 8. 
tarch: 
[tra. 
limal. 
•ift: H: 
: 1. 9: 
P- 47 - 
lutarch: 
utra: 
.nimal. 
V A N D E 
de gefwindfte van alle Land en Water-die- 
ren zijn, fnelder als een Vogel, en fnelder 
als een Pijl: Want als fy hongerigh zijnde, 
een Vifch,die na de grondt fchiet, vervol¬ 
gen, zijn fy niet langer befigh dan een Pijl 
van een boogh fchiet , of fy komen ter- 
ftondt weder boven om afem te fcheppen, 
en fpringhen met fuiken kraght uit het wa¬ 
ter , datze dikmaal door de zeilen van 
de Schepen vlieghen , en die fnelheidt is 
haar dikmaal doodtlijk : want als fy zom- 
tijdts de Mugiles , een gheflaght van de 
Groot-koppen vervolghen, en haar fnelle 
loop niet bedwingen konnen, floten fy an ’t 
lanr, en worden zelf een rooft welk oft dan 
gefchiet wanneer fy van de Azilus een ge- 
daant van de Water-paards-vliegh gequelt 
werden, gelijk IRonde/etius heeft angemerckt, 
oft door te veel gheroep van de Viflers be- 
fwaart werden. Plumis zeit datze de aard ra¬ 
kende flerven, daar de ondervindingh tegen 
ftrijt: Want sdrij/otdesheefcfe op het land al 
zugtende en hygende op de wijs van ande¬ 
re Viflen , laten leggen. En Gefnerus fchrijft 
datter een te Arimini gevangen zijnde, dry 
dagen op ’t landt geleeft heeft: En Vpndele- 
tius bevefh'ght datie levend van Momppel- 
lier na Lyon gevoert werden. Syzwemmen 
met fchoolen in orde ten anfien van haarja- 
ren ghefchikt; de kleine voor, en de vol- 
waffene volgen. Datgefchiet uit fonderlin- 
ghe liefde tot haar jongen , waarom fy de 
zelve ook, foo Solimis zeidt , in de kaken 
inflokken, oft ghelijkhet Oppianus, en Gef- 
nerus behaaght, te minden verbergen. Van 
haar flaap fchrijft Plutarchus aldus: De Ga¬ 
pende Dulphijn fchiet van boven na de 
diepte, tot dat hy grondt voelt en fich floot; 
hierdoor uitten flaap ge wekt, en een fnork 
gevende, kieft hy weder de hooghte, en 
zakt daar na weder om laagh, op een won- j 
derlijke wijs fijn ruft foekende. Hy fweeft 
na een zonderlingh verftandt , datze haar 
ouders inden ouderdom voeden: Datze de 
zwemmende met fuiken genegentheidt ver¬ 
volgen, datfe die dikmaal totte Haven toe 
vervolgen, en de doode als om te begraven 
uitvoeren: Datmen leeft datze het doode 
lichaam van He\iodus, ’twelk van de moor¬ 
denaars inde zee geworpen was, naRhium 
en Molykria ghebraght hebben: Datfe de 
Schepen in onweder, daar Dolphijn-moor- 
dersinzijn, tot een weerwraak zoeken te 
befchadigen, wort van de Grieken, Italia¬ 
nen , Venetianen , en voornamentlijk van 
de Schippers ghelooft. Datze den ghe- 
nen,die den Zerapis enDionizius, door t 
bevel van Ptolemeus Soter wederom voer¬ 
den, en boven Malea vervallen waren , tot 
inde Haven geleiden : Datze voornament¬ 
lijk inden naamvan Simon vermaak fchep¬ 
pen, gelijk na Vilnius, Giffiar fchrijft bevon¬ 
den te hebben alshy na Antipolis, eenftadt 
in’t landtfchap van Narbonne zeilde: Dat 
hy gevanghen zijnde met lijn zughten een 
VISSEN. 173 
medelijden verwekt, verhaalt de fel VèGil- 
lius als een oir-getuige, en ten leften dat hy 
door fpelen en maatzangh fich verheught., 
waar uit het verdightzel, oft de ghefchie- 
denis van Arion, die inde zee gheworpen 
zijnde, van den Dolphijn behouden zoude 
zijn, is voort-ghekomen. Dat hy met lijn Plin:H:N; 
dertele fpronghen onweder voorzeit, be- l-8,c ’ 35 ' 
veftighen de Schippers , ’t welk nochtans 
Bellomus tegen-fpreekt, en niet te min van 
ons , als wy uit Engelandt na Schotlandc 
voeren,is angemerkt:’t Zy oft om datie door 
de verandenngh van de loght, niet anders 
als de zieken angedaan werden, oft om dat 
met het oprijfen van het onweder, de op- 
fwellende dampen van de Zee, een hitte in 
de Dolphijn verwekken, en daarom om die 
te moghen dikmaal uit het water fpringhen. 
Datze de Vifters van Euboea in ’t viffen 
behulpfaam zijn , is by de Schryvers ver¬ 
haalt: Maar Bellomus zeidt zeerwel, datze 
dat niet uit haar eigen verftandt, maar by 
geval doen: Want indien fy onder de fcho- 
len van de Celerius oft Sardijns vervallen, 
byten fy die de hoofden af, en laten de rom¬ 
pen voor diegene diefe vangen wil: Maat 
die Viffen,door’tgeweltvan de invallende 
Dolphijn verflagen zijnde, vallen na datze 
uit het water ghefprongen zijn , met loo 
grooten menighte weder in Zee , dattet 
fchijnt te regenen. ’T geen van de liefde der Geil: 
Dolphijnen teghens de kinderen verhaalt N ° a: A: 
werdt, fultghy by Gell/tis en Allianus vin- ^jV'. jj] 
den. Mette balena oft Walvifch, en niette A:l«. 
Pompilus oft Leitvifch , en de Amia oft 
Stroitvifch, voert hy vyandfehap, gelijk wy a: 1.5. 
by Phile le[en. Uyt de kleine viflen heefthy “p-3 ! - 
de Zeeluys tot een brok-volger, van welke 
/irijloteles aldus fpreèkt : In de Zee, welk 
van Cyrenc na Egipten loopt, houd fich een 
vifchjeZeeluysgenoemt, omtrent den Dol¬ 
phijn , ’twelk door overvloed vanvoedzel 
dat hem van den Dolphijn verfchaft is , heel 
vet werd. Sijn gebruik isby fommige vol¬ 
keren in de fpijfe, en dat fodanigh, dat hy 
voorde Vorften op de tafel komt.-Maarde 
lever en tongh worden aldermeeft geprefen. 
De lever is lekker,maar quaad van gijl: maer 
de tong nog lekkerder, vetter en beter als de 
lever. K^irdanus zeit dat de ingewanden niet 
alleenlijck in fniaak, maar in den reuk als de 
Violen geprefen werden. Van haarghebruik 
inde Genees-konft komt weinig voor: Kjra- 
nides zeit dat de maagh gedroogt en geftoten 
de milt zugtige geneeft, en dat degebrade 
lever gegeten, de derde en vierden - daaghfe 
koorts geheelijk verdrijft. Plinius zeit datfe ph„ : h:N : 
j deanvallen van de koorts wederftaat, indien 1.32. c, 10. 
fy voor de felve gegeten werd : de afch met 
homngh vermenght en an de kevels geftre- 
ken, helpt tot hetvoort-komen vandekin- 
| der-tanden ; anghebonden verdrijftze de 
haaftigh overvallende fchrik. 
v. lid, 
