174 
NATUURLYKE 
V- LID. 
J/dn de ‘Pboceena oft Meerfvfn , 
en Scolopendra Cetacea. 
D E Phocatna is een ghedaante van den 
Dolphijn; IJondeletius maakt hem wel 
verfcheiden van de Turfio , maar Ga^a 
ïl;i 9. c.ö. ongetwijfelt door de woorden van Vlinius 
beweeght , die fchrijft dat de Turfio een 
gelijkheidt metten Dolphijn heeft; Set het 
woordt Phocatna Turfio over, en Scahger, 
Bellomus, Gejnerus , lovius en andere erken¬ 
nen haar ook voor de felve : Ply verfcheelt 
nochtans van die gene welke by Atheneus 
Thijrzaus ghenoemt is, en ook van de 
PM-s.c.j. Platanifta, welken P litotes in de Ganges 
van Indie zeidt van fnuit en ftart als de 
Dolphijn, en vijf elleboghen groot te zijn. 
Indien ghy haarbefchryvinghbegeert, Vil¬ 
nius fpreekt’er aldus van: De Villen die 
Turfiones ghenoemt zijn, hebben een ghe- 
lijkenis met de Dolphijn. Sy verfcheelen 
wel in droefheidt van angheficht , want 
fy hebben diedertelheidtmet, maarmeeft 
van fnuit , en zijn met de quaadtaartig- 
heidt van de Zee-honden te verghelijken: 
Kirdiin defe befchryvingh uit Bellonius en JJarda- 
Vaius '- nus behaaght ons wel. De Phocaena is foo 
groot als een Dolphijn , maar korter en 
dikker van lijf. Daar is wel eer in Neu- 
ftria oft Normandie een ghevanghen die 
duifent ponden woegh , en was zoo vet, 
dat hy langhwerpigh-rond fcheen: H y heeft 
een ftomp hooft , en een fnuit foo krom, 
datfe by na als het hooft rondt is. Indien 
ghy fijn verborghen olrgaten vinden wilt, 
moet ghy van den grootften ooghoek fes 
vingers breed nae de'ftart toe nauwkeurlijk 
onderfoeken , en aldaar een groot ftroy- 
halm in Heken. Hy heeft vafte en fwarte 
vinnen : de rugh is bruin blauwaghtigh, 
en de ftart als een hoornighe Maan. Kar. 
danus fchrijft dat die te Diepe in Norman¬ 
die gevangen was, een waterbuys in’tmid¬ 
den" hadde , foo groot als een vinger daar 
hy fijn water door uitlofte ; fijn tanden 
zijn ftomp, en de bak-tanden van demenfch 
gelijk. Hy zeidt dat hy pifte, zughte, en 
met een open mond fijn afem haalde , dat 
hy fchreide , en de tranen uit fijn ooghen 
liepen ; cn doet’er by dat hy langh leefde, 
hoewel het bloedt niet anders als de wijn 
door’t zwik, uit fijn wond vloeyde. Hyis 
een mwoorder van alle Zeen, en hy fchrijft 
dat hy meer in de France zee als de Dol¬ 
phijn ghevanghen werd. Rondektms meent 
datze ook inde Pontus leven, en dat by 
■ArKbH: Arijloteles in plaats van Phalama Phocsma 
cap!,3". moetgelefen werden, wijl de felve Anjlo- 
teles van te vooren ghefchreven hadde dat 
dePhocacna inde Pontus gheboren wierdt; 
dat verftaan andere van de Zee-honden. 
BESCHRYVING 
Hy baart meeftendeel een oft twee jon¬ 
gen gelijk Arijloteles verhaalt. Bellomus heeft 
naghelaten datze ghemeenlijk te Parijs op 
Vrijdagh te marktgebraght werden; hy is 
nochtans fiimmer als den Dolphijn, om dat 
hy vetter is. 
Van de Scolopendra Cetacea gewaaght JEüan: 
Atl/atms alleen : by fteken fomtijdts het ge- A:1,1 3 
heele hoft buiten water; Hy zeidt dat de ’ 3 
hayren van de neufgaten heel hoogh zijn, 
dat de ftart als van de Springhaan breedt 
is, dathetoverige zomtijdts boven ’t water 
uitfteekt, en meteen ghemeen grootroey- 
fchip kan vergeleken werden : Dac hy met 
veel voeten weerzijds op haar orde gelchikt 
ghelijk als an roeydollen vaft hangende, 
voortfwemt. Sy,zeit hy, die in dele din¬ 
gen ervaren en gheloofwaardigh zijn,doen- 
’er bydat de baren zelf als hy fwemt, een 
zacht gheluid geven. Voor defe Scolopen¬ 
dra Cetacea , vertoont Aldrovandus defen, 
welken wy hebben laten afmalen. Hy hel¬ 
de gheheel na ’t blauw , maar was ter zy- 
den , en an den buik een weinigh rofch- 
achtigh. 
VI L I D. 
]/dnde Thocit oft Zec-hond, enj/etu- 
lus Marims oft ^ee-^aif] 
H Oewel de Phoca oft Zee-hondt een 
twijfelachtigh dier is, nochtans wijl 
hy meeft in het voght leeft, en niet langh 
buyten water leven kan , heeft het ons 
goed ghedacht hem onder de Water-die- 
ren te ftellen. De Grieken noemen hem 
Phoca, ’t zy oft van Boca, dat is van ’t ge- 
loey dathy maakt, waarom Servius by Kir- 
gilius het woordt Phoca, Zee-os heeft ver¬ 
taalt , oft van eenigh ander woordt. Vil¬ 
nius en Garpi noemen hem Zee-kalf, en 
die zomtijdts enkelijk Kalf. By Feflus 
wordt hy na’t ghevoelen van Gejnerus Bo- 
cas ghenoemt; Karinus geeft hem de naam 
van Enahoncetus , Opptanus den naam van 
Theraeinalia. Hy verfcheelt in gheftalte 
van lijf van alle andere , zoo wel van al¬ 
le andere Viflen als van de Cetus oft ghe¬ 
meenlijk ghenoemde Walviflen, zoo dat 
hem Arijloteles viervoetigh ghenoemt heeft, 
want hy heeft, ghelijk hem KpndeleUm als 
een oogh-getuighebefchrijft, gelijk als ar¬ 
men fonder elleboghen , en heel kortfon- 
der armpijp: ’T geen volghtis onfevoor- 
handtghelijk, cn beftaat uit veelbeenders, 
maar de nae-handtuit vyf die alleenlijk 
meteen vel gedekt zijn: Van daar is fy als 
een ongefcheide hant, behalven an’t einde 
daar alleenlijk vier verdeeiingen van ftre- 
pen , maar vyf onderfcheide nagelen geilen 
werden : Om datze den dienft van vinnen 
bekleden, heeft haar Homerus fonder voe¬ 
ten ghenoemt. Hy is met een harde en vafte 
huid 
