Ailan.- H 
A ]. i6. 
c.ip. 19. 
HISTORIE V 
het achter-lijf: Hy heeft een been op den rug 
als de Sepia, ’t welk na deftartghedrayt is ; 
Ter zyden heeft hy vinnen als de Sepia, die 
den buik omcingelen ; daar na twee vlee fige 
hoorntjes gelijk inde Slekkenzijn: Met het 
een deel van ’t hooft is hy de Zigena oftMeer- 
ilek gelijk, in het ander is een gat daarhy yet 
vleeiighs door uitfteekt, en na lijn wil weder 
intrekt; in’t midden van beide dele deden is 
een fpleet voor een mond; met fijn inkten an- 
dereinnerlijkedeelen is hydeLoligogelijk: 
En dit is in dit geflaght wonderlijk, wijl in al- 
ledieren derechteen linkerzyd malkander 
gelijk zijn , dat die in dit dier heel onghelijk 
zijn, en word daarom met recht een wanfeha- 
pen romp genoemt Hy heeft een vilchach- 
tigen en vuilenreuk: Het ander gheflacht is 
grootcrals het voorgaande, dochin deelen, 
en anders hem ghelij k, maar heeft voor twee 
breede vleelïge byhangfels, in welkers mid¬ 
den ecnfpleecis: Een weinigh lager zijn twee 
hoorntjes gelijk inde voorgaande, behalven 
datfe korter en fcherper zijn ; op den rugh 
ftaat geen been, nocht het achterdeel is de 
ontweide flek gelijk. 
Anbeidezyden vanditachterfte deelzijn 
meeruitgebreideenorngevouwevinnen ge¬ 
lijk inde Sepia. Van het derde gedacht word 
het onder en boven-deel vertoontft geen in't 
midden van’tboven-deelgefien werd, iseen 
been: Het deel dat boven de mond ftaat isden 
buik,gelijkinde Sepia, van vorm alseen ey, 
maar an den omkringh ghekartelt; het deel 
onder de mond is een dun ,vleefigh, enmeer 
in’t ronde uitghebreid vlies, welkers randen 
ghezoomt , en de zonun fwart zijn,inner¬ 
lijk heeft hyweinigh fwart brein. De maa^h 
volght an de keeldarm; daar een darm af be¬ 
gint ghelijk de krullen van de Wijngaard 
t’faam gerolt.In ’t midden is een vofe felfïtan- 
digheid meteen fwart zap verfien, mogelijk 
is het de Mekon met fijn inkt. Hy is ook over 
’tgheheele lijf blinkend; Ghy foud oordelen 
dat het een Kriftal, en bevrofen llijm was. Hy 
isonangenaam, vifchachtigvan reuk,en ver¬ 
wekt walgingh. Dit gefiaght fchijnt BeUonius 
voor de gemeene zee-haas befchreven te heb¬ 
ben. Hy is, zeit hy, de blinkende verw van de 
land-haasghelijk; Hydwaaltdoorzeealsde 
zee-longh, hoewel hy fonder vinnen is; Hy 
heefteen klaar lijf niet grooteralseen ganfen 
ey, dat hy na fijn wil ginsen herwaarts be¬ 
weegt. Seven byhangfels met ontelbare uit- 
fteekfels, blauwgeverwt,verfien, waardoor 
hy met fuigen fijn voedfel trekt: want de felf- 
ftandigheid der byhangfels is voos. Uit het 
water komende werpt hy fijn natuur uit, en 
fakt mfichfelf neder. Sijn beet prikkelt de 
tongh als de wortel van het kruid kalfs-voet, 
maar nochtans een weinig flauwer 
/.Eli anus doeterde lndifeby, om dat hyin 
alle deelen de Land-Haasgelijkt,behalven de 
A N D E NATURE 
! hayren die graatachtigzijn en opgerecht. Het 
derde giflagt leeft in de diepten van de Zee, 
u o r .j 
en wort daarom heel lelden gevanghen. Hec 
eerftein de modderighe Zee-poclcn, en eec 
| Wier. Datlè tullen de Eylanden Cyclades 
I veel voortkomen, fchrijft BeUonius. Dat’er in 
ditgellagreen Mannetje en Wyfje is,hebben 
wy by Hmtus. Die by /^o^rfe/fitutghebraght 
wierd, en geen vleelïge tong, en den mond op 
den ra hhadde, heefthy vooreen Mannetje 
gheoordcelt, en die van de eertte plaats voor 
een Wyfje,omdathy daar imets.deeyren ofc 
kuit van de Polypusgelijk, in vondr. 
Hy is eertijts in de Genees-konftgebruikt: 
Galcnus en ilwius betrekken hem onder de 
hayrmiddelen. Arcbigenes heeft de wol m’t 
bloet van de Zee-Haasghedoopt, tothetghe- 
brekder oogen zEgilopsgenoemt, gebruikt. 
Sommighe, na ’t leggen van Piimus, belaften 
het voet evel metde verfe Zee Haas te wrij¬ 
ven. Dat hy vergiftigh is ftaat valt, voorna¬ 
ment,yk in de Indife Zee : Daar mede is Tr- 
tus van fijn Broeder Domitianui omgebragt, fo 
Plu,tas feidt. Ten is niet minder wonderlijk 
’t geen voort van deZee-Haas gefeit wert.Hy 
is fommigeinfpijsoft drank,andere ook door 
’t gelicht, vergiftig. Indien hier de fwangere 
Vrouwtn een Wyfje van dat geflagt anfien, 
beginnen fy terftontte walgen , en daar na te 
milVailcn. Het gen-es-middel iseenghelbu- 
ten Mannetje in de mouw te dragen. Syzijn 
ookin Zee.endoor ’t gevoel fchadelijk. El¬ 
ders feit hy datfe dikmaal de doodt anbten- 
gen , of: ten minifen den buik met fcherpe 
krimpingen pynighen,dat ASlianus ook ver¬ 
haalt. ’tGeen van de Vrouwen verhaalt is, 
wort van Rpndehtnu door ondervinding!] be- 
veftk t,i naar gewaagt met van’t genees-mid¬ 
del. De toevallen die der op volghen, be- 
fchrijft de Oude Rymer hetd treflijk. 
Pün :1 
cap. 1. 
Gebruik. 
GaUi.i i,di 
Sijinpt: 
Plin. H; K: 
I. ja.cap. t. 
iCÜ3P.-1.2 
cap. 24- 
Nikand ij 
Alcxipli# 
So haaf dit vuil vergif is in bet lijf gedronken , 
kerkeer: hei bloedingal, bei vlees druipt van de fcbonken : 
H c: oog verbef fijn glans, de maag baar etens laf 3 
De huidfxelt als een trom , de fagaar is ontrufi: 
Devoe en tj i als vuur , 'tgeficht begint te blofen , 
Het iva er jtip. ficb op , en als ’t begint re lofen , 
Is t enkel bloed:gh rood. De lijder walgbt van vis , 
iAls ’t onbera* en volley ’t geen dapper Zee-fefis. 
Hier uit blijkt dat hy niet eighentlijk de 
longbi-fchadicht, wijFerfo veel ongemakken 
door fijn innemen voort-komen. Men moet 
nochtans belyden dat’er veeltijds teringhna 
volght. Het tegen gif dat’er toe anghewend 
werdjismet weinig in getal. Eerft gebriukt- 
men fwart nief kruid, daar na melk , envoor- 
namentlijk Ezelinnemeik • ghelijk mede het: 
affiedfel van Maluwe,er de andere, daar ghy 
Aldrovandus opkondnafien. Rpndelctius heeft Aidro: Jc 
een vrouw die van den reuk de walgingh ghe- MoH:& uit 
kregen hadde, kreeften voorgefchreven. 
B E- 
