12 HISTORIE V 
Aiift : J'langh t’famen. Het wijfje baard roode kuyt, 
Fc'u.'s.. met een dun vliesje ghedekt, en die an den 
i 4 buik, zyden en weerzydsan den darm, en tot 
4 nfr i^H. an ] let vlees toe vaft hangt. Die kuyt is onvol- 
' 4 C " maakt, welkeuitgefchoten,fijnanvvas krijgt. 
Het onderfcheid der kunne word in fomrmge 
piin: H. N. bekent; Het Mannetje is grooteren dikker, 
1 4 c ' 3 !' hy heeftdeTeelgatenengh,endeeerftevoet 
enkel. Hy verfcheelt ook in twee witte deelt¬ 
jes, die hyan’t vlees van de borft heeft,en die 
in ’t Wijfje verdeelt, en fo in verwals t’fatnen- 
groeijing, de fnuiten van de Sepia gelijk zijn. 
Defe zijn gedray t als de draijingen van deBuc- 
cinum, welke de Grieken Mekona dat is Pa¬ 
paver noemen. Die groeijen van de holletjes 
die onder het uitterfte van de voeten zijmHet 
dekfel van’t Wijfje is ruigermeer afgefchei- 
den en donkerder; De lijf-moer is vliefachtig, 
hier en daar na den darm gefpleten, daar de 
kuyt in groeyt. De eerfte voet is dobbel,en de 
r ftart breder. 
pim:H.N. Datze lang van leven zijn, heeft Plinius ge- 
fchreven. Geen van alle afemt, maar worden 
door het water datfe door de buis uitfchieten 
verkoelt fy vatten de vochtigheid mette 
mond, en werpen die door de bovenfte door¬ 
gang van de mond weder uit. Sy zijn alle bot 
van gelicht, fooom datze harde uitpuilende 
oogen hebben, als om dat die ter zyden Haan. 
Autt.-H.A. gy proeven, en ruiken fcherp,enflapen op de 
wijsvande water-dieren; zygeven geenge¬ 
luid, en lopen overdwars,en fwemmen alleen¬ 
lijk mette ftart. 
Aan: Tot haar natuur,en wijs van leven behoort: 
datfe fwinters haar alleenlijk verbergen, en in 
den herfftvet werden. Datfe meer met haar 
PlintH.N. fprieten en hoorns , als met fcharen, daar fy 
i.s.c.i. nochtans meerkraghtsin hebben onder mal¬ 
kander: maar met defe tegen andere vechten. 
Arid: h. Ten leften datfe in de lente en herftl haar 
a. i.5'C17. dekfel afleggen. 
Sy worden in de fpijs mette volle maan ge- 
Piin : I. 9 - preien. Om dat dieftarmetfijn lauweglans, 
Ci Atlén: ^ aar in d e lente,en als fy kuyt hebben verfacht: 
Dipnoi: fyzijn anghenaam van fmaakmaar hard van 
Lemn • <i e vifch, en daarom fwaar te verteren. Datfe in 
Occult: de Genees-konft tegen den beet van de dulle 
Mm. 1-3. honden ,de teenngh, cn den brand van heete 
voghtighedengoed zyn, verhaalt Leminus. 
II OPSCHRIFT. 
]/.m de Scborfacbnghe 
in ’t byfonder. 
I H O O F T-S T U K. 
'V‘tn de gefhirte Schorfacbnge. 
I. LID. 
dn de LocuHnoftVV ater-Spnngheum. 
w 
’ Y zullen de fchorfachtige bequamelijk 
. . in geflarte,en ronde verdeden.Die zijn 
deLocufta de Aftacus oft kreeft, en Squilla. 
De Locufla meent .Jutmus dat alfoo van de 
anl lengte van fijn benen genoemt is. By de Grie¬ 
ken word hy Karobos genaamc van Kara ba- 
ANDE NATURE 
'nein, om dat hy op fijn hooft gaat, oft dat heel 
jjuitftekend heeft, by IraUmnus word hy Kara- 
bis; by Hesychius, en Varii. us A igilerosjvan de 
beweging van fijn ltart word hy Kabareos,en 
Keraphis, van andere Graphiaioi, van lijn pin¬ 
nen genoemt, die bequaam om mede te fchrjj- 
ven en te fnyden zijn. De uitlegger van /injto- 
\phanes noemt hemPaguras, fy zijn fcherpen 
i ruw van lijf. 
Voor de ogen ftaan twe groote hoorns, in’t Bcfthrij- 
beginfpits en fcherp. daar na rond(Oppiar,us en ,IDS 
Adlmnus noemtfe K.enm,/lri]toielei Kerata,wy 
fullenfe fprieten noemen) in t begin zijn fy 
heel dikdieallengsjes verdun nen,fo datfe ten 
leften in een dunne krul aflaten, en an alle zy¬ 
den gelijk een hayr gebogen werden. De ogen 
zijn hoornig, en uitpuilende, die haar fchuins 
bewegen, en weer-zyds met heel fcherpe fter- 
ke pinnen als borft-weringhen verfien zijn. 
Ter zyden an de mond ftaan by-hanghfeltjes 
als kleine voetjes tot haar befchermingh. De 
rugh is heel fcherp en vol pinnen, en van ’c 
voorhooft fteekt een grote pin uit. Ter zyden 
heeft hykuwen, ghelijk alsuit hayrenffaam 
gevoegt, weer-zyds vijfvoeten , daar de uit¬ 
terfte fcharenby getelt werden, welk Gao^a nu 
getande tangen dan weder getanghde armen 
heeft vertaalt : zy buigen de voeten fchuins, 
gelijk de fcharen binnewaarts. De ftart is glat 
fonder angels uit vijf plaatjes t’laam gevoegt, 
diein vijf vinnen om tefemmenemdight, op 
die ftart fteunt hy als op een riem, en daar is 
de geheele kragt van fijn lijfingelegen,dat gy 
bevinden fult/o ghy hem by dat deel angrijpr. 
Hy heeft twee grootachtige voortanden , en 
een kleine keeldarm voor de maag daar enige 
tanden, en een vogtigheid als van de Papaver 
in gevonden werden. Dat het hart uitten fwar- 
te rofch is heeft Billomus angemerkt, ’tZee 
water datfe in de mond krijgen, werpen zy na 
de kuwen diezy meerderals andere fchors- 
achtige hebben. Daarenboven hanghter een Acid ■ H. 
doorgangvan debotft totten uitgang van den A ' 1,4 ‘ Cl1 * 
drek: Die is in de Wijfjes voor een lijf-moer: 
Maarbevanght in ’t Mannetje het teel zaad: 
Maar fy leid foo in de holte van ’t vlees oft de 
vis, dat’er het vlees tufïenbeide leir. Wantde 
darm leit na ’t kromme deel toe. De doorgang 
na het holle deel, nietanders als in de viervoe¬ 
tige dieren. En fy zijn nietanders van gedaan¬ 
te in ’t Mannetje en Wijfje, maar in beide dun 
en wit, en met een bleke voghtigheid befet; 
beide hebben zy ook den felvenoorfprongh 
van de bord af. Die rftdrovandus afghebeeld 
heeft, hadt den rugh middelbaar tuften fwart, 
en blauw, de boven tand drymaal grooterals 
de onderfte. Beide zijn fy binnen fonder 
knobbeltjes, en an weer - zyden fcherp. Sy 
werden in de Ligurife zee ghevonden, om¬ 
trent Sigeum,en voornamentlijk den bergh 
Athos : Inde Indife zee zijn fy van vier elle¬ 
bogen , maar inde winter foekenfyde opene aha H: 
plaatfenjinde zomer wijken fy na de donkere I ) | 4 '. J H c 'j^ 
diepten , en houden haar op klipachtighe[_j“' c } ' 
plaatfen: Pirrius Valermnut heeftfeinde Ligu- 
rize zee fwartachtigh geilen 
Haar 
