Belton 
Aquat.l.2 
cap.3. 
Tcclingh. 
Arift: H. 
A:l 5 . cap. 
1 7 - 
Arift: H: 
V:1.4. c. 2 . 
SCunne. 
DER BLOEDLOSË 
Haar fpijs zijn kleine vifchjes , die fy om¬ 
trent haar ruftplaatfen vangen, en mcttc tang 
oft fchaar na de mont brengen.'datfe de negen- 
oogh en groote Kongeraal, en haar fpijs met 
de mond verbrijfelen, 't welk de gefteltenis en 
enghtc van haar keeldarm te kennen geeft, 
heeft Bellonius angemcrkt: Sy zijn alle langh- 
' levend 
Van haar teelingh fpreekt Jrijloteleso.\dus. 
In’t geil acht van de fchorfachtige,krijghtde 
Locnftanahaarverfamelingh kuit, en draagt 
haar kuit omtrent dry maanden,van May,Ju- 
niusen Julius, daarna fchiet fy die onder den 
buik omtrent de vouwen uit daar fy gelijk als 
wormen,haar wafdom krijgë.Het is in de fag- 
te bloedlofe,en andereviffen die kuit fchieten 
gemeen ,dat alle haar kuit groot werd, De kuit 
van deLocufta kan als fant van malkander ge- 
fcheiden werden , en is in acht fchokken ver¬ 
deelt,namentlijkna’t getalvan haar dekfeltjes, 
die ande zyden hangen, die yderiet kraakbe- 
nigs hebben,nevens welke enige takjes hangë, 
want yder van defe kraakbeenders worden in 
veel andere verdeelt, dat ghy bevinden lult, 
fooghy haar uit-rekt; Indien ghy haar anders 
befiet, fult ghy menen dat het een t’faam- ge- 
groeit lichaam is ; yder is niet aldcrgrootlt 
omtrent het gat, maar omtrent het midden 
en de lelie dealderklemfte; De kleinllezijn 
fogrootalseen Vygen-karl, en fy hangen niet 
verknocht an den doorgangh felf, maar an’t 
midden ; Want van de Hart totte borftzijn 
weerzijds twee tulfenruimten, en de dekfels 
zijn ook fo gefchikt, datfe van ter zyden niet 
dekken konnen, waarom fy op haar uitrerfte 
einden ge voegt zijnde, alles gelijk een fchors 
bedekken, want de barende fchijnt haar kuit 
zelf omtrent die kraakbenighe deeltjes door 
het anvoegen van de (tart voort de brengen; 
; want fy haar zelven drukkende, enterltond 
daar na krommende , baart fy haar kuit oft 
eyren: De kraakbeenige deeltjes vermeerde¬ 
ren op defe tijd alfo, datfe bequaam zijn om 
haar kuit te vatten : Sy baren omtrent de 
kraakbeenige deeltjes, gelijk de Sepia an haar 
byhanghfels , oft andere dingen die drijven ; 
Dit is de wijs van haar baren; daar na Hooft fy 
die kuit noch veeltijdstwintighdagen: Dan 
werpt fy die alle gel ij k af, welkers felfftandig- 
heiddan fodanigh fchijnt alsfy was, doe de 
kuit uitghefchoten werddan groeijen daar 
omtrent den vijftienden dachde Locuftaoft 
Water-Springhanen uit: en fy worden dik¬ 
maal kleinder als een vinger gevangen. Sy ba¬ 
ren voor’t opkomen van de Noortftur: Na 
het opkomen fchieten fy haar kuit. Tothier 
toe Arijtoteles. 
Hetonderfcheit derkunnebeftaat daarin, 
dat de voorfte voet van’t Wijfje in twee ge- 
deelt is, en in’t Mannetje met eene klauw t’fa- 
men-hangt. Het Wijfje heeft ookdevmnet- 
jes die onderzijn, groot, maar die na den nek 
toe afnemen; Het Mannetje heeftfe alle even 
klein ; an'de achter-voeten van’t Mannetje 
zijn ook gelijk als fporen, en die fo wel groot 1 
als fcherp: in’t Wijfje is dat deel klein en on- 
* A TH R-D I E R E N. 1; 
fchadelijk. T^ondeletim doet’er by dat het wijf¬ 
je boven op de ftart dobbele byhanghfels als 
vinnen heeft om haar kuit oft eyren te dekken 
en te bewaren; het mannetje heeft die klein 
enenkei Datfy eengedeele lijfmoer heeft, 
getnight Arijtoteles. 
Van haar fwemmen feit Bellonius , dat de 
voorvoeten inde groote niet beweeght wer¬ 
den , maar datfe niette vinnetjes die fy ten 
deel onder de ftart,en ten deel an’t einde heb¬ 
ben , en mette overighe vier voeten voort- 
iwemmen; Als hy nergens voorbevreeftis, 
fwemt hy voor uit. niet met recht uitgeftrek- 
te , maar fchuinfe hoornen, op dat het water 
teghen den fwemmenden anvloeijcnde, fijn 
hoornen niet belette,en hem verhindert voort 
tefwemmen: Invreefe achterwaarts wijken- 
de,laat hy fijn hoorns oft fprieten hangen, en 
fijn boot gelijk als met diep neergaande rie¬ 
men voortdryvende, leit hy veel wechsaf; 
Sy verfchuilen vijfmaanden,en vechten als 
■ de Rammen met haar hoorns,- Datfe niet als 
onder de ftart konnen gewond werden , ver¬ 
haalt R.ondeletius. Soghy haar af keer befiet, 
Hy fchrikt foo voordePolypus, dathydie 
omtrent hem fiende, fterft; Hy felfsvaltop 
de Murena oft Negen-oog, en doet daar fijn 
middagmaal mede. 
So ghy haar gebruik inde fpijfe befiet, Kj>U 
hmedon heeft daarvan dennaam van l\arabus 
gekregen, om dat hy die graagh at: Die vol 
kuit zijn, worden by de volle maan voor beft 
gehouden. In Italië zijn de groote van Ofho- 
ber tot April meert geacht, hoedanige indeln- 
dife zeegevangen werden, en omrrentzeker 
ftrant van Afrika op een klippige plaats,gelijk 
Sijnejius fchrijft: Sy hebben meer vifch als de 
Cancri oft Krabben , gelijk Diphilus Sijpbinus 
by Atheneus meent: Sy zijn fwaar te verteeren, 
maar voeden veel, en zijn van droogh en zil- 
tighzap; Indien fy dikmaal met vatfeh water 
gekookt werden, floppen fy den buik. Befie 
fijn toebereidingh by Aldrovmrius. Wat haar 
gebruik inde genees-konftangaat, Hippokra- 
trs geeftle de kraamvrouwen in, om beter af- 
ghefüivert te werden. Simeon Setbi feit dat 
haar gebrande fchorsmet fuivere wijnghe- 
dronken, de fteenachtige nieren fuivert. 
Ariii: di 
GencracrU 
3 .C. 8 . 
Beweging: 
Bellonius 
Aquat.l.2* 
ALlian: I. 
9. cap. i ƒ. 
Plin: Ho 
N: I. 9 . 
cap. 30. 
Afkeer. r 
Plin: 1 . ci 
Gebruik. 
II. L I D. 
Vm de ^Aftacus oft Kjreeft. 
D E Aftacus word na ’t gevoelen van fyn- Kaam. 
dektius, ghelijk als Afta&us, dat is niet 
druipende, maar genoegfaam vloeijende ge- 
noemt, om dat hy veel knobbeltjes, foo witte 
als roode, gelijk als druppelen op fijn tangen 
oft fcharen gefprenkelc heeft ; Hy is oft van de 
Rivier oft van de Zee. Tot die behoort de Befctrij- 
Leeuw oft Elefant van Pltnius , en die, welken '‘“E 1 "- 
wy hier befchrijven fullen. De Aftacus is ge¬ 
heel helder van verw,met fwartonderfproeit. 
De onderfte voeten heeft hy groot en acht in .Arid: h: 
getal: na defe twee veel grooter,meteenbre- 
der punt als de Locufta, maar van verfchei- 
den ghedaante Want het boven fte van de 
B j rcch- 
