Aldrov: 
de Ciuftat- 
c. 6. 
Haitman : 
iD Praxi : 
Chimia. 
iric: 
Naam 
Aldrov: 
de Cruft ! 
cap. 8. 
Befchrij- 
viDgh* 
HISTORIE 
om te verteren zijn. En wijl fy langh in de 
VANOE NATURE 
verteertwerd, verflenzen, indien \\y Ariflc- A 
maag blijven, verwekken fy met haar opwel- felesen RgndeUtius navolghen: Maar fit Hom ui p a Vrïb 
lende koude dampen de flaap-fiigt. Sy wor- feit dat hy voeten mettanghen heeft, welkel.+ c.s, 
den van fommighein demaanden Maart en haar jEliai.us, endelndife in de Rivier Gan- 
Aprilgeprefen voornamentlijk niette wafl'cn- ges ook heelgrootetoeeighent; Sy zijn in de Arin . 
de Maan. Deaderendie fomrijdsin haarge- lente fwartachtigb van lijf, maar worden daar a.- i. s. 
vonden worden, zijn niette prijlen. Bede na wit, fy hebben ook lbo 0/>/>zfl™jghetiiight “ k - 
fijnverfcheide toebereidinghby Alürovandui. fcherpe hoorns in ’t opperde van ’t hooft: 
Sy dienende Geneefmeefters tegen de beten ; /Eliai.tu fchrijft datfe een fcherpenanghelals 
derdulle honden, de teringh,de\iitdrogende de fnuit vaneen roeyfehip , en eenigekerven 
koorts, het ophouden van’t water, defteen, alseen faag hebben; onder die fterkte puilen 
deontltekingvan de rong, en keel, en de kan- twee harde ogen uit: de darm emdigtgehjk 
ker mdeborften. Tegen het keelgefwel word indeLocufta en Aftacus ook recht inde dart. 
hy van foijimige dus bereid: Stampt omtrent daar fy haardrek en kuit door uitfehieten. 
thien levende kreeften, en giet daarop het Sy leven in de Zee, poel en klipachtighe flaau; 
overghehaalde water vanrolen, Endivie, en plaatfen; van die worden fy Eleoi by / £itar,us , 
bolzaat,dat zap uitgeparft is de rode wijn ge¬ 
lijk. Daar mede moetmen de mond en de 
tong fpoelen en afwaffen, daar na een matei jj- 
kendronk daarafindnnken,endeafgewaflen 
en gefuiverde rong met varfch fpek beleggen, 
naeenuur oft een half, het (lijm dat’er anhangt 
weder afvegen en met het fap van de kreeften 
weder fpoelen. Belle het overige by Aidro- 
vanduj. De bereidingh teghen de kanker der 
borden is by Hartmannus heel treflijk; Wat 
angaat deftenen, Helmont meent dat’er een 
ongemeen water dry vend.Koortfverdry vend 
en wond gheneefmiddel kan afgemaakt wer¬ 
den; Indienzy totte vormvande oude melk 
herfmolten werden. Sy worden ook tegen de 
fteenghebruiktmette pitten van de perfiken 
van defe by OppianusYetrex oft Klippige ge- oppian 
noemt. De Indife zee voed heel grote, die het Halitur: 
in de diepte houden, gelijk de kleine haar an *' 1 ‘ 
de ftranden vermaken. Datfe in degebroke 
rotfen van de Roodezee gevonden werden, 
verhaalt Theopbra/lus: maar daar wortgetwy- 
felt of dat van de levendige, oft van haar ge- 
ftalren te nemen is. Sy zijn ook in de Duitfe, 
France, Adriatife enThyrrenife Zee. Arche- 
Itratuj roemt dat’er omtrent Jafum heelgroo- 
te zijn. 
Sy leven met vleefch. •yElianus feit dat fom- Voe j fc , 
mige met Wier leven. Van de kunne fchrijft 
Anjiottles aldus: Elet Mannetje verfcheelti 
van’t Wyfje door twee witte deeltjes, die hy 
byfonder in de borft heeft, maar die in haar Ariti:i„ 
mifpel-Kenen. Teghen het geronnen bloed | verfcheiden zijn,fom verwals t’famen-groei- c - 2 - 
niette dove kolen vanher linde-bomenhout jmg,en de fnuiten van de Sepia oft Meer-fpm 
in Azijn uirgeblufcht enz : Hier toe behoort jghelyk: fy zijn gedrayt als dedrayingen van 
de Aftacus Caraboides, enGammarus Ter- ’ de Buccinum, welke deeltjes de Grieken Me- 
reftnsoftLand-krabbe. Dieis geheel afgrau kona,de Latynen Papaver noemen , fyfprui- 
over’t lijf met vier fprietentveelangher, en 
d’ander korter, en met ruighe voeten en fcha- 
ren. De twee voorfte voeten naad an de fcha- 
ren hebben de platen in’t einde rondom ghe- 
tand, mogelijk om te lichter te konnen fvvem- 
jnen ; Watangaatdefe. Daar fchuilt een ghe- 
flaghtvan fchorfachtighe dieren indeaarde, 
voornamentlijk in Weft- Indie, diemen Kua- 
raflen noemt, degedaante van de Gammarus 
fo gelijk,dathcin Scaligir uitte aard gegraven 
fiende, en vraghendewathet was, enandere 
feiden datfy in de dood graven ghevonden 
werden, fich lang van de Gammarus oft Zee¬ 
krabbe onthiel. 
Teclingli 
III. L I D. 
1/inde Squilla in 7 algemeen. 
E fchorfachtighe by de Latijnen Squilla 
genoemt, noemen de Grieken Kandas, 
Koridascn Kauridas, ’tzyoft van Kare dat 
een hooft betekent dat in de Squilla grootach- 
tigis, oft van Scarein. Herakhdes noemtfeby 
Atbeneus Kolybdenas , met welken naam 
Epicharmus, ghelijk Ni^ander wil,een Zee- 
fchamelheid verftaaf. 
So wy fijn befchrijving anmerken; Sy heb- 
ten van de holletjes die onder het uitterfte 
van de voeten zijn , Daar is ook an de bord 
eenig root-vleefch, ’r welkgehandelt zijnde, 
afvalt, en dan geen vleefch gelykis: Van die 
doorgangh die in de borft een ghedaante van 
een krom-hoorn heeft: fpruit noch een ander 
draijing fo dik als een touwtje, eenige hangen 
anden darm tot het teel-zaad gefchikt. En dit 
heeft het Mannetje: Maar’tWijfje heeft daar 
eyren die rood geverwt, ande maag, en weer- 
zyds an den darm gehecht en tot de vleefighe 
delen toe met een dun vlies overtogen zijn. 
Sy verfamelenopde wijs van de viervoeti¬ 
ge dieren; Te weten dat het Wijfje haar ftart 
uitfpreid, en het Mannetje de fijne daar op¬ 
voegt. Syverfamelen in’t begin van delente 
omtrent het landt als de vyghen beginnen te 
rypen. 
Sy houden viandfehap mette Laborax, Afk 
mette Phycis oft Meer-egel, en Meer-wolf ze iLin: 'h 
daar fy van opgegeten werden. Hoe fy haar a i ■ cap 
wreken hebben wy by tAliarmt. Alsfyhaar, !!> ' 
feit hy, befet vinden , fprïngen diebeesjesin’t 
ronde, als fyhet uitfteeklel van haar hooft, 
datde fcherpe fnuit van eenroeyfchipgelijkr, 
en an’t opperde deel kerven heeft gelijk een 
fcherpe faag, gekromt hebben, met een groo- 
ben een ftart, maar geen tangen, mogelijk om te lichtigheid. Dan vat de Meer-Wolf de 
datfe met veelvoeten, daar dat overfchot in vermoeide Squilla met fijn mond , en deze 
fpringt 
