Aria-. H. 
A: I. 5. c. 
* 5 - 
Onder 
fchcidt. 
Plaats. 
Gebruik. 
Aldrov; 1* 
2. c. 16. 
Bcfclirjj- 
Vingh 
8 HISTORIE V . 
fyworden met oly inde pan gefnerkt, oftin 
water gekookt, en met Alijn gegeten. 
III. S T I P. 
Vande kleine Squilla, en Squilla Manii 
van Rondeletias. 
D E kleine Squilla heeft geen eigen naam: 
Het is de Scijllarus van Arijluteles niet, 
gelijk Ga^a qualijkoverfet; want defeheeft 
ï'charen als de Kreeften: Sommighe noemen 
hem Enchlorus, mogelijk van haar verw, vel- 
kel{ondeletius zeit inde levende donker te zijn; 
Andere noemen hem Melikaridaby Albmctu , 
omfijnfmaaklijkheid indefpijfe. Haarghc- 
(lagt is tweederlei : Het een groot, met een 
harder fchorsals deGarneel; die levendigh 
fpringht, en ’s nachts als een kaars glinfterqby 
de Romeyen Kambarctto genoemt. Het an¬ 
der heel klein, van welke duifend natiwhjk 
een pont wegen, is te Venetie overvloedig.-by 
fommige Kokx Brava, by die van Gaf kongie 
Civade,datis Elavergenoemt,om datfemet 
handen vol ghegeten werden; Hy heeft een 
hooft ten anlien v.an’t lijf dik,en breed,en Ton¬ 
der hoorn,een dunneftart,en kleinenbuit, 
niette byhangfels van de mond en andere de 
Garnaatgehjk, en is meteenige Hippelen ge- 
tekent. Bellonius zeit darfe levend geel blin¬ 
kend, en gekookt roodachtigh zijn. 
Sy groeijen inde Zee en Rivieren; hoewel 
Bellonius zeit datfe ver van de zeevoortko- 
men: Datfe met geheele Mandens uitteGa- 
ronnegehaaltwerden,geruight Scaliger.Taren- 
tinus noemt haar Rivier-Squilla. 
Sy zijn fozoet van vifeh,datfe walging ba- 
ren:Gyhebt,zeit 7{ondelet/us,nau\v\i]k iet foe- 
ters gegeten; in Garfte-watergewailen ,en in 
vlees nat gekookt, zijn fy heel goed in uit¬ 
drogende koortfen; niette fchors en met pe¬ 
per geftooft, verwekken fy de geilheid. Het 
afbeeldfel dat wy geven , drukt de kleine 
Squilla van Gefnerusmt. 
De Squilla Manris, heeft fijn naam vaneen 
beesjes, uit’tgeflaght der Springhanen beko¬ 
men.en isbydeoude niet genoemt. De Oc- 
citaners noemen hem Preguedicus , dat is 
Gods bidder, om dat hy altijd lijn handen 
t’iaam-gevoeght heeft, en als de hongerighe 
fchraalen mager is. ’t Gemeen gelooft dathy 
kan waarfeggen.cn na de wegh gevraagtzijn- 
de,(ijn eenehantuitfteekt. Mattbiolus noemt 
hem Hippocampus oft Watcr-paart,B(Ziom«j 
Zec-krckel, welke men meent de Nymph 
Speufippe te zijn, den felven heeft hy aldus 
befchrevemSijn fchors,feit hy,is dun en rauw, 
fo klaar , datzedoorfchijmgis: Hy wort dik¬ 
maal niette zee-visjes met fijn fchors bedekt 
uitgehaalt.en t’fimen niette Karpers,den Os, 
de Mena en Trachurus inde mande gewor¬ 
pen. De natuur byna door een ongelooflijke 
kond,heeft het langwerpig lijf van de zee kre¬ 
kel,uit X. platen aartigffaam-gevoegt, wel¬ 
kers eerfte, die het u iterfte van de ftart maakt, 
de ftart terzyden uitbreit: Voortsis de ftart 
met twee rode plekken getekent, die een ge¬ 
daante van ogen hebben, en is geangelt en ge- 
k N D E NATURE 
tant. De eerfte plaat van de ftart beginnende, 
! is opwaarts nade 2 de , en fitte, met 
; gekartelde vinnetjes onder befet, met welke 
hy het water (laat,en fijn lijf voortdrijft. 
S De dry platen die de voorgaande fes volgen, 
zijn weerzyds met dry voeten befepmaaran ’t 
begin van den nek , rijfen twe groter armen, 
met welke hy de fpijs an de mont brengt,maar 
die zijn anders inde kreeften, als inde Spring¬ 
hanen,en met tangen gewapent, want fyzijn 
recht uitgeftrekt,en an’t einde metgrooter 
kerven gefneden,met welke,als hy de fpijs an- 
vat, hy defelvevande eenetotden anderen 
afin overbrengt,maarde einden veranderen in 
een beenagtige hardigheit, en zijn daarom be- 
quaam tot tandftckcrsihet deel dat an ’t hooft 
valt is, eindigt in iets heel klein , en breid fich 
anders als de ftart in de breedte uit. buiten 
t water is hy geheel fwak en onbeweeghli|k : 
Hy heeft weerzyds een angel voorde mond 
als de Phalangium enScolopendra,daar hyde 
fpijs van de voeten byghebraght, mede valt 
houd, dien hy daarna mette tanden breekt,en 
na de maagzend.De natuur heeft hem tanden 
ter zyden inde mond gegeven, en in een ghe- 
kerft beende letter Vghelijk,vaft-gehecht: 
het ampt van welkers voorde deel is, dat te 
doorfnijden’rgeen hy kauwPmaarvan’tagter- 
fte deel dat kerven heeft,is voorts te vermorf- 
felen.vvant dat felvebeen heeft twee rijen tan- 
de min’t voorhooft vertoont hy tweuitfteken- 
de korte fpneten die van de voorgenoemden 
Beer gelijk, en an ’t einde dry wervig gefple- 
ten,en nog twe andere korter in de voorgefei- 
de zyden; hy heeft groene uitpuilende ogen, 
die hy niet gelijk het gellagt van de Kreeften 
en Locufta, in haar hol verbergt, maarfteekt 
voor de felve eenige vinnetjes uit, die van de 
ftart gelijk: waar door veel bedrogen zijnde, 
het hooft voor de ftart geoordeelt hebben; op 
den rug,en de platen van f hooft.heeft hy reg- 
te ftrepen.Inde opgefnedenefult gy fien datte 
tanden door fterke fpieren beweegt werden ,- 
En dat de herffenezo klein is, datze nauwlijk 
een garftengraan gelijkt, dat’er nogtans oog- 
zenuwen na deooghen lopen, blijkt klaarlijk. 
Rmdeletius doet’er by dat het gheheelelyf 
dootfehijnig is. Hy baart en verfameltop de 
zelve wijs als andere Squillen. 
Hy islagtjfoet en lekker van vis: defen is de Gebruik 
Tamaruguacy van de Brafllianen, en Kama- 
ron de Salgado van de Portugefen genoemr, 
gelyk: hy heeft een drykanrighooft,een agt- 
dobbcle kreeften- baart, en verfcheelt alleen- , 
lyk van de Mantis, dat hy an’t voorfte deel h ; b„IÏ ; i. 
geen voeten, nocht armen binne waarts heeft. 4 . c. 10 . 
II. HOOFT-STOK. 
Vande ronde Jcborfachtige, 
I. LID. 
Vande Kankers oft Krabben int algemeen. 
E fchorfagtige welke deLatynenCan- 
cros noemen, zyn by de Grieken Karci- 
noi,gelyk als koracinoi,om datfe de oogen en 
oogappels bewegen, genoemr. De Sicilianen 
noemen haarKarchas,f/e/yrKarKabeirous by 
Varinus 
