DER 
BLOEDLOSE WATER-ÖIÉREN. 
llian: H 
2 J. 
Gebruik, 
hebben hem Rivier Pagiii'usghcnoemt. Hier 
in verfcheelt hy van die van de Zee, dat hy 
dikkeren harder van fchors is, met ruwer be¬ 
nen, en ronipeligherfcharen ,en wyl de Zee¬ 
krabbe de biauheid van de fchors van de lotus 
heeft, fooisde Rivier-krabbe uitten roftche 
fwartachtigh. In de Zee-kreeft maken de na¬ 
gels de lede geledingh van de benen: en de 
Rivier-kreeft heeft veel kerven in ’t ronde 
omtrent de nagels. 
Ghyfult haar vergeefs in Vrankrijk, enin 
Hooghduitdand foeken. In Grieken-landt 
Kreta, Sicilië, en Etrurie worden fy ghevon- 
den. BtUmius heeft haar opdenberg Athoin 
Macedonië ghefien,en in de kleine Rivieren 
van Cilicie, die niet van den Mus afvloeijen. 
Sy zijn dikmaal daar fo overvloedig, dat'erin 
korte tijtwel duifent gevangen werden. Dat- 
: feinde Nylghevonden werden leien wyby 
jElianus. 
Syzijn vleefeters, enalsfy malkander ra¬ 
ken byten fy malkander de benen af. Als’er 
Jiondeletius te Rome twe hondert gekocht, en 
om haar te ververflen in ’t water gheworpen 
hadde, vochten fyfoo met malkander, datliy 
meeralsvijftigbefchadigde vond. Het isten 
leden fo ver gekomen datfe alle behalven een ! 
omgebragtzijn. Daar worden fy ook met een 
fpa uit de aard gegraven. Omtrent de koop- 
ftadt Ephefus dooden fy met haar fcharen de 
Slanghen , die uit een feker hol komende, de 
poel over fwemmvn willen. Te Rome han- 
ghen fy door-boord zynde op de vifch markt 
te koop. 
Sy worden t’ allen tijde gegeten, maar zijn 
Sorners beter, en nadat fy haar harde fchors 
verleit hebben, worden fy op de groote mee- 
llers tafels gebragt. Sy worden van fommige 
in melk ghedikc. Slvicmna prijd haar feer met 
garde water ghekookt in de uitdroghende 
koortfen. 
Sy hebben by na het felve ghebruik in de j 
Genees-kond als andere. Datze gedampt en 
met vars water gedronken, tegen alle vergif, 
en zonderlingh de deeken derScorpioenen, 
met Ezels oft Geite-melkgebruikt goet zijn, 
fchrijft l J hmus .Dat ghy ook by Dmfkpridts vin- 
denfult. Tegen dedekenderadder-dangen 
worden fy met wijn gedronken oft alleen, oft 
met luif kruid, zouten Polium gedampt, foo 
fègineta getuigt. Deafchvande gebrandeis 
den genen die van een drillen hond gebeten is 
vorderlijk. jEfchrio» brande haar fo lang in een 
rood kopere fchotel, tot datfe licht konden 
tot poeijerghebraght werden, en dat op den 
achthienden dach van de Maan , na het op¬ 
gaan van de Star den hont genoemt,als de Son 
in den leeuw gekomen is. Van ditpoeijer gaf 
hyeen lepel vol met anderhalf ons water in, 
als de beet noch varfch, maar meerder, als fy 
veroudert was. Galenus feit dat’er in dit Ge- 
neef-middel fo grooten kraght [leekt, dat hy 
feid niemand, gheilorven te zyn , die dat by 
tijdts gebruikt hadde. Dat fulks door eigen- 
fchap van felfftandigheid gefchiet gelooft de 
felve ook. InOlygeftamptenook met water 
I angeftreken.zijn fygoet voor het anvatlen van 
(de Koorts ghebruikt, foo 1 ‘limus zeit. sh- ti’-HN: 
| cbipenes maakt by Galenus uitte ghedroogh- 
J de en gheftampte Kreeften , de voeten en 
j uitfteekfelsafghehouwenzijnde, eenviercn- 
deel-loods fwaar, en even fo veel A laru m oft 
Mans-oiren, met water van de zelve Rivier 
daar de Kreeften in ghevangen zijn, eenghe- 
nees-middel dat het water affet. Hippokmtes Hlppoki: 
geeft die in Wijn geflikt zijn, tegen de vloed jj„.f m u . 
der Vrouwenin. n cr ! 
VI. LID 
Vdn de Kreeften die in fclmlpen Wonen. 
I. STIP. 
]/dn de kleine fkj-ccften. 
Ehalven de fchorfachtige,die wy tot hici 
genoemt hebben, zijn’er noch andere, 
die in vremdefchulpenghelijk van de Mitu- 
lus, de Pinna, Petten, Oefters en andere ver- 
fcheidengellagten van de hoornige Viffen le¬ 
ven, hcedanige zijn de kleine Kreeften, de 
Squilli,cn Scylari, die in geftalte met veel van 
de voornoemde verfchelen. 
De kleine Kreeft die in de Pinna groeit, 
word Pinno philax, ghclyk van het bewaren 
van de pinna genoemt,zo >a idas, Htjychius en 
l'atii us verhalen. By Chryjippus , zo dtheneus 
feit, word hy Pinneteres genoemt: maar daar 
zijn’er dieinde Oefters gevonden werden, fo 
groot als een kleine boon , over ’t gheheele 
lyf witgeverwt, behalven dat het midden van 
de onder-fchors roodagtig is: Die in de Pinna 
wonen zijn grorer en roder , maar anders met 
de fcharen,voeten en ’t geheele lijfde andere 
gelijk .Sy verfchelen van de Cancellus daar in, 
dat de kleineKrabben by de levende pinna en 
Oefters woonen, en de Cancelli alleenlijk de 
legcfchulpcnen hoorns innemen,en met haar 
lange lijfmeer de Locuftaals de Krabbe ghe- 
lijk zijn. . 
Van haar teling zijn defchrijvers nieteens. 
De viffers, na ’t fegghen van AriJUteles, verha¬ 
len,datfe als uit een felve laad, met die geene, 
welkers fchulpenzy innemen, gheboren wer¬ 
den. .By den felven fult ghy dele woorden 
vinden. De pinna die in de klippigeen fteen- 
achtige gaten hangen, wortelen daar, en telen 
daar ookparlen : Maarfy leven dooreen fe¬ 
ker deel dat an haar vifch vaft hanght; M ant 
an de mond van defefchulp-vifch groeyteen 
beesje dat fcharen heeft,voed fel trekt,de klei¬ 
ne Krabbe gelijk is, cn Pinnophilaxghcnoemt 
werd. Rondelet ius dor fr beveftighen , v ijl hy 
dikmaal de kleine Krabben in de Oeftersen 
fchulp-viffcn,die vol kuit waren,gefien heeft, 
datfe uit vcrfamelingh van Man en Wijfjeen 
ook van kuit voort-komen. Hoe het zy, die 
konnen in andere niet voort-geteelt werden: 
ghehjk ook niet, de Vifcus, en Polypodium 
als op een ander boom voort groepen. 
’tGeen ghy van haar voorfichtigheid by riuurch 
Vhtauhius Qppianns, en andere vinden lult. <;c Solen: 
Dat hy namentlijk de pinna behecrfcht, en [Jl,Ucur. 
Teellngl,, 
Arift: li : 
A: 1. S. 
c. is. 
