Tccling. 
Arift: de 
Gencrat. 
I 3 .C. 11 . 
rlin:H:N: 
1'P.c.J 1. 
Gebruik. 
Galen: 1- 3» 
de Ali- 
menr. Fa- 
cult; C.2. 
Merku- 
rial: Varia; 
Lei}, l.i. 
c. 5 - 
Diosko. 
rid: M;M; 
1 .2. c.S. 
DER BLOEDLOSE 
Vm haar teelingh zijn de fchrijvers niet 
eens :datfealleen uitte fchulpacbtigelangh 
an malkander hangen, en indelenteenherfft 
zwanger fchijnen, hebben \vy uit Ariflotelei. 
Gr/kera/fchrijft ook geboort te hebben dat de 
Slekken verlamden, witteeyren voort-bren- 
gen, fo groot als de ooghen van de Snoek, en 
daar op inde May-maand ghevonden werden 
te broeyen. Albertusen Porto feit datfe uit flijk, 
en uitte verrotte waters en dan voort-komen, 
en daarom een kort leven hebben : Datfe al¬ 
leen lijk inde Winter voortkomen ,fo Plinruj 
meent, is nau wlijks waarfchijnlijk, wijl hy felf 
feit datfe inde Salade voortkomen,en wy ook 
weten datfe inde Vitfen groeyen. Datlevan 
fchulpontblood traag werden, en mettertijd 
in tonnetjes oft een aurelia veranderen als de 
Rups, en onbeweeglijk leven, doen wy’er op 
het geloof van Majjariusby:M.aar wat gevleu¬ 
gelde beesjes dat daar uit voortkomen,is noch 
niet bevonden.De Land-hoornflekken , wor¬ 
den doort’famenrrekkingh ,en voortftuwing 
van haar lijf beweeght. 
Van haar ghebrmkin Spijs by de Romei¬ 
nen, blijkt uit het boven-verhaaldc : maar of 
fy goet oft quaat van fap zijn; is onder de 
Schrijvers in verfchil.fW/arfeit datfe van goet 
fap zijn , en innerlijk niet bedorven werden 
Galtmisfhoe wel haar deGrieken veel op tafel 
fettenjdatfe hard te verduwen,en dik van fap 
zijn,langhin de maag blijven, en vaftvoedfel 
geven, maar traag, en langfaam verteert wer¬ 
den. Arclnpenes fteltfe onder de haaftigh voe¬ 
dende,en ’tgeen men de befwijmende behoort 
voor te fetten; maar ik oordeel met Merkuna- 
fcdat’er een gebrek fchuilt,om dat /Et/us,die 
hem van woort tot woort heeft overgefet, de 
hoornflekken heeft overgeflagen. 
1‘linius heeft: nagelaten dat nocht de varfe, 
nogt de verouderde demaagangenaam zijn. 
Dat de witte Rivier en Bofch - dekken een 
quaadaartigheit hebben ;En daarom is de Ele- 
fants-fiekte van Alexandrie te gemcender.om 
datfe veel gefoute fpijs,en dekken,en fommi- 
ge veel Efels-vlees eeten , indien wy Cidius, 
Rhodiginui en Galenus geloven. By Matthiolus 
worden die in opene plaatfen met welruiken- 
de kruiden leven beter ghehouden, als die in 
donkere en poelachtighe plaatfen verkeeren. 
Dwshpides fchrijft dat dc Land-dekken de 
maag nut zijn, en niet lichtlijk verrotten,-dar 
de befte van Sardegne, Afrika, en Aftypaleia 
zijn,en die in Sicilië,Chios,en in de Alpen van 
Ligurie Pomatia ghenoemt werden ; dat de 
Zee-dekken lichtlijk affehieten,- die van de 
Rivieren een quaden reuk hebben,en doet’er 
by dat die an de thuinhagen en heefters han¬ 
gen, en fitters genoemt werden, den buik en 
maag beroeren. 
Marcellui mifprijft haar gebruik in’t geheel. 
~ByAfilcius fult ghy haar met melk en papge- j 
voed vinden. Inde Genees-konft is haar ge¬ 
bruik veelerley: Tegen de hooftpijn wort hy 
de kop afgefneden,enomden hals gehangen, 
met haar vet worden de hayren vermenigvul- 
dight; Geheel om den hals gehangen worden 
, WATER-fUEREK $ 
j fy voor de koorts gebruikt; tegen de donker- 
j heid der ooghen prijft Martellus de. Afrikaanfe 
geftotenen gebrand; Tegen de pijn der oiren 
met Nardus en Rofen-oly gekookt Af klef ia- 
des,met Garft gekookt, V/ü inovanus-, Dat haar 
kraakbeen en vlees de wonden heden,fchrijft 
Hollerius :Dezcnuwen Diofkorides Taunmtms 
gebruiktze inde plaafteromde waterighege- 
fwellen te ghenefen; gheftampt hoppen fy 
’t bloeden uitte neus, met Honig en Ofte-gal 
rypen fyde kool-gefweilen ,-met haarfchulp 
gheftoten, fuigen fy het water vandewater- 
fugtige na haar. 
Het water uitte hoornflekken overgehaalf, 
en fes oneen daar van ingenomen, geneeft de 
uitdrogendekoortsmetten drek vande haag¬ 
dis, rood koral,enfuikerovergchaalt,geneeft 
het de vlekken vandeogen.Inde May-maand 
oft Odtober, inde afgelncden wratten oft ex- 
terogenghedrukt, ghenefen fyde fel ve: Het 
poeijervandeledigeflek-huisjes, ge cftde 
kloven van handen cn voeten, en z . jöcfie 
meer by Aldrovanctus. 
Numoetmen van’tonderfcheid fpreken, 
Haar onderfcheid is veelerlei: Indien wy haar 
grootte,geftalte, verw,landfchap, voedfel, 
leven , en anders beften : Sy zijn fwart, wit, 
rofch, verfcheidengeverwt, naakt en gedekt. 
Sy hangenande Vygboom,de Affodillen,Di- 
ftels,en Bladeren met hopen. Alianustex dat- 
ter in de rode Zee een heel grote,met een pur- 
pure fchulp, meteen bocht in’t midden, en 
wonderlijk verfchciden geverwdeoogen ge¬ 
vonden werd. Sy gelijken (feit hy) een krans, 
heel konftig met allerley groene, geele, en ro¬ 
de bloemen, op feekere orde verciert. Gillius 
feit dat hy een foogrootgefien heeft, die foo 
veel Wijns hiel als een Vilfer op een middag¬ 
maal konverfwelgen. In den Nijl feitmen dat 
heel grote zijn, die een ftem ais een ghehuil 
hebben. In’tlandvan Romezijn’erenige wat 
groter als Lupinen. Die in den Herft met ho¬ 
pen an de fteelen van de diftels hangen,indien 
wy Matthiolus geloven, dat zijn mogelijk de 
Minutx oft kleine van 1 ‘timus. Daar zijn ook 
langwerpige,welke de Trompetters voor een 
T rompet gebruiken. De Pomatia zijn,die fel- 
den grooter als de kleine Krabben , die in de 
fchulpen kruipen,gevonden werden, en in de 
WinteropdeTridentinfe bergenuitte aarde 
en heefters, met kromme haken, omtrent de 
wortels van de heefters ghegraven. en voor de 
befte ghehouden werden. 
De Seflili oft zifters, die in de boften an 
dc ftruiken en bramen hangen, en van welke 
fommige uitte natuur gemarmelt zijn.De Ka- 
vaticarin de BalearifeEylandcn,die met uitte 
kuilen der aarde komen nocht met kruiden 
leven, maar als een druivetros t’lamen han¬ 
gen. Ten lellen de min gemeene die met een 
byhangendr deklel van defelve fchulp haar 
bedekken, en altijd onder d’aarde leggen: Sy 
wierden eertijts omtrent de Alpen ande zee ge¬ 
legen uitgegraven,mogelijk ook als nog. Van 
haar lantfchapfijnfelllyrife.die voornament- 
lijk groot zijn ; Dc Afrikaanfe die vrucht- 
E } baar. 
Onder- 
fcheidr. 
plin:H;N. 
1 . 9 - c. Ss>. 
