4 o 
HISTORIE 
V A N D E 
NATURE 
fchulp omgedrayt, en vol water en fant, en fy van fcheidpalen onderfcheiden. 
• ? i i . o_UnKUon ïTp^l rn 11 if*pn olc lion in el 
De Echini 
heeft nocht eyren, nocht dat fwarte, dat in 
plaats van vlcefch is. Sy zijn lelden. 
De Echinometra oft Moeder-Echinus,wel¬ 
ken Gilhui met Vilnius gemeent heeft, dat heel 
lange angels,en een heel kleine fchulp hadde, 
daarvan hebben K.ondeletms enBtll^mui, met 
Arijloteles gelooft,dat hy andere in grootte van 
hebben fo veel fnuiten,als fich in de doorboor¬ 
de gaatjes van de fchulp vertonen: Maar die 
zijn in yder boven de fes duifend. 
Hier toekan betrokken werden die ande 
ftrand van de Kode zee een halvevoet breed, 
voorplat, boven op bultig, met minder pin¬ 
netjes bezet, en van BtUunms geilen is. En ook 
fchulp overtrefte: die vertoont hy foo groot, ! die van de rode zee met heel lange ylergrau- 
dat hv met twe uitgefpanne handen nauwlijk we angels na’t rood hellende,welkers afbeelt- 
1 , ,, i jr..i.— . 
kan omvat werden. Defe heeft geilen datfein fel wy an K afleüctusxm Genoa fchuldig zijn. 
de ey landen van de lEgeife zee fo groot wier- ; Dien Ppndeletms in 't vijfdegeflacht geftelc 
den, datfe twee vuiftcn te boven gingen. De heeft,enan de klippen hangt,is ook klein van 
overige zijn zee hoornflekken,met heel klei- fchulp met angels ten anfien van ’c lijf langh. 
ne angeltjes verfien met korte ftompeknob- welken hy ghelukkelijk tegen dedroppelpis 
beitjes tuffen beide, an’t einde witachtig,ande j ghebruikt heeft, en is de felve mette Echinus 
V. LID. 
wortel blauwachtigh, en uitten Purpur blin- van Jrijloteles die hy in de befchrijvingh der Arm : H 
kend, voor zijn fy plat, boven op rond. dieren gedenkt. 
Aldrovauóus vertoont’er vier. De eerfte is 
niet heel lang van angels,en geheel yfergrauw. 
De tweede fonder angels is buiten ruw,en van 
de felve verw. De derde met lange grote pin¬ 
nen befet is geheel van verw als een Amathift. 
Van de Cmchilium met tneeJcbulpen. 
De vierde de grootfte van al die in de Adna 
tife enThyrrenife zee voortkomen,is fo groot 
dat hy vijf pinten nats houd, an ’t boven deel 
is hy rond en bultig,onder plat. De omkring 
was twemaal negenduim, en een hand-breed. 
De fchulp was an’t voorfte deel merkelijk wit, 
en als in vijf hollen , gelijk in de Pompoenen 
verdeelt, van welke yder dry ftrepcn hadden, 
welkers middelde als een naad had diedede 
I. 
Van 
STIP. 
de Koncha. 
T Ot hier toe van de Echinus, nu volgen 
de Konchylia, die oftdobbelfchulpigh 
oft enkelfchulpighzijn. Tot die behorende 
Koncha, de Chania, de Oefter,de Peften, de 
Mufculus,de Mytulis,de Tellina,de Balanus, 
de Pholades, de Solenes, de Pinna, en deKon- A| ^ 
cha Anatifera. Daar zijn veel geflagten van de cjpi r °,j' 
Koncha,die tot ruw e of gegroefde, en gerom- 
len fcheide, en licht geopent wierd ,geopent ! pelde, en tot glatte konnen herftelt werden. 
i • I T T irr/»piiiTTf' ïeri/* rnrliiriopr. Hip nnk Innilf» 
zynde heeftze de geilalte van een zaag. Die 
twe andere ftrepen zijn als kaftanje bruin,met i 
veel gaatjes doorboort, die nochtans met als 
tegen’t licht gehouden ghefien weiden, en 
vijfmaal grooterals die naad zijn,- Hy had 
vijf, holle, drykantighe tanden. 
Ten leften is de aiderkleinfte zee-Echinus, 
met groote,lange,hardepinnenbynaals fteen 
verlien, en word veeltijds van de Italianen un 
Iudeooft loodghenoemt, omdat hyaltijdt 
fwarten vullis; fyn fchulp is grooterals een 
Okkernoot, maar leeft langer als alle andere; 
Wantfogy hem op den rug legt drukt hy ter- 
Uitte ruwe is de Parldrager, die ook Indife 
om dat hy by de Indianen , by welke hy ber 
bergenoemt werd, veel voortkomt,en diegc- 
meenlijk Parlemoergenoemt werd .Androjtbe- 
nes by Atheneui , fchrijftinfijn fchipvaart van 
Indie aldus:defe oefter is in’t anfien de Peflren 
oft kam-oefter gelijk, met een fchulp niet ge - 
groeft, maarvlak,dik(P/f«hwzetqualijk over 
dat hy ruw op de wijs vande Echinus isjftveer- 
zyds niet geoirt , op de wijs van de Peften , 
maar alleenlijk an d’een zyde.In fijn vifch walt 
als indefwijneneen dobbele knobbel: fom- 
tijds in verw hetgoud fo gelijk, datfe met het 
ftondfijn pinnen neder, en wend fich op fijn felve vergeleken niet licht onderkent werd, 
voorltedeel; Hy wordin de diepten geteelt. fomtijds weder filver-verwig, dan wederghe- 
heel wit, als een vifch oog. 
Pllniui verhaalt veel van haargeflagtenihoe- 
Ondei 
fchcid. 
Bellonius heeft dit gheflaght aldus befchreven: 
Hy heeft meer voorfluiten als andere,daarom 
kruipt hy fnelder en hanght vader an. Hy ! danige zijn de Pentedaetylus oft vijdhoekige, H n 
draagtgeen eyren, maaryetbloedigh fwart, deMeliceinbatis,deEchinophoraoftegelvor-u 5 a. c.u 
mighe,enz. Sy worden dikmaal ï» Indie loo 
draagt geen eyren, maar yet bloedigh 
het ettengh bloed gelijk, daar hy de handen 
mede befoedelt. Hy heeft vyftanden als een igroot gevonden, datmen feit dat erin de Zee 
wervel in’t rondegefchikt, daarhy wier,de-1 van’tEylantBoineoeen gevonden is,welkers 
de fchelpen van de Konchylia mede vis feven-en veertig pont woeg.Sommige zijn 
»r.. n -i i ' t i __t 1 /"! 1 .V . — — ,-...*3 irin t-zvrl/a 171 n m _ 
doorknaagt. Infijnbinnenftedeelfultgy veel 
t’faam-ghehechte zenuwen tien : Waarom de 
in woonders die t’lamenvoegingh van tanden 
met haar zenuwen laten drogen, en gebruiken 
die als een ring oft merk om haar brood te te¬ 
kenen ; Want het gelijkt heel wel een vyfblat 
oft yet fodanigs. Den buik heeft hy in vijf de¬ 
len ghefcheiden, welke van de rondte van de 
mond en fchulp vaft hanghende, omtrent de 
openingh van den drek t’famen lopen : Maar 
fy zijn verdeelt, en als door een tuften komft, 
geheel filver-wit: andere van een rode vlam- 
mige verw. Haarvifch wortvande Indianen 
rauw, en ook gebraden gegeten; Uittefchul- 
pen worden verfcheide dinghen, als kaftjes, 
kroefen, lepels, wandelftokjes voor de vrou¬ 
wen,en ver keerberden gemaakt. Delndiaanfe 
vrouwen makender armnnghen en hals-cie- 
raadtvan. 
Van cle Parlen (uilen wy inde natuurlijke Be- 
(chtijving van de Bergjloffen bandelen. AMro l 
De Imbricataoft baar-wijs-gevlamde alfo „ f . 4J 
genoemt, 
