Afdrorl. 3. 
:ap. 71. 
Diofkor: 
• 2.C. 7. 
Bcfchrij- 
T S r , 
J celingh. 
Arift: <)o 
[ïenerat: 
.3. c. II. 
jebruik. 
PHn:H:N: 
1.32-0.9. 
Lem: de 
Narur: 
Miracul: 
• 3- C-7- 
PIin:l.c. 
Onder¬ 
scheid. 
DER BLÖEDLOSE 
wordenop dekolen gebraden , en baaruirter- 
lijke huidtot het midden afgetrokken dat Zich 
het wit vertoont: dan wordter gengber,en kal- 
kanthum van elk even veel ondergemengt, en 
het poeijer in de ogen van de paarden geblafen. 
VI. STIP. 
Van de Mytulas. 
D E naam van deMytuhis hebben de Latij¬ 
nen van de Grieken ontleent: die haar 
Mytulousnoemen.Dwp’or/dfjnoemtde fchulp 
fclf Myaka Onba/ius noemt het dier Myaka: 
Atheneus noemt haar Myas fcillodeis, om dat 
fommigevan haarna de zeeaijun 1 'maken. An- 
jtotelei MyasPyelodesoftnon Foliatosghelijk 
dat Gaja vertaalt, en niet breed van fchulp ge¬ 
lijk Vhpbus uitleit, maar die in de diepte van de 
zee voortkomen gelijk Konddetius zeit: Indien 
fy anders mogelijk niet peloodes moeten ghe- 
noemt werden,om dat fy in’t dijk voortkomen, 
ghelijk Gcfnerus te kennen geeft. lovius meent 
datfe de zelve metteTellina zijn,maar qualijk, 
gelijk in ’t volgende blijken fal. Dio[kpncles,Ga- 
lenuixn Mpincta hebben haar onderfcheiden,en 
verfcheidentlijk van haar gehandelt. 
Syn befchnjving zoek die in ’t onderfcheid: 
fy komen van felf uitte zandige plaatien voort, 
dat voor Plinius AnJtoteUs ghefchreven heeft. 
Datfe nochtans uit eenigh vermoghen uit haar 
voortgekomen (gelijk de Buccinum en purpu¬ 
ra, die gezeit werden raten te maken, dat is ee¬ 
nige flymerige vochtigheden vaneenzadehjke 
natuur uitfchietenj) oft liever uit eenige vrugt 
geboren werden, om dat de kleine omtrent dat 
beginfelangroeijen, heeft MaJJarmi ,uit Arijto- 
telei gheoordeelt. 
Sy hebben ook plaats in de fpijs foo gebra- 
denaIsgezoden,rauw fmaken fy quaadaartigh 
en nade zeeajuin. Ghekookt en met fcherpe 
kruiden als moftert, en karfzaat toebereid leg¬ 
gen fy die hoedanigheid af. Gebraden verwek¬ 
ken fy veeldorft: fy zijn arger die in de zandi¬ 
ge plaatfen tuffen aarde potfcherven, als in de 
wier voortkomen. Indenherfll enals’erveel 
foet water in zee valt behouden fy haar deugt, 
maar met’ertijdt worden fy bitter, en rofch van 
verw: Of fy zijn alderbeft wanneer fy haarge- 
noemdeeyren hebben. Dat haar zap het lijf wel 
voet heeft Plinius n.ighelaten: Met het zelve 
worden volgens Ltmnnu de Varkens vet. 
De grote zijn harten zwaar om te verteremfy 
maken grof bloed, en geen goed zap. Nochtans 
voeden fy veel enlofen het water en den buik. 
Inde genees konfthebbenfyde zelve krag- 
ten metde moffelen. Dathaarvis tegen debe- 
ten der dulle honden goed is fchrijft Diofkprida: 
Maar Galenus ftreeft’er tegen. Plinius fchrijft het 
zap veel toe ; Menzeit,fchrijfthy,dathetzap 
Van deMytulus, den buik en de blaas loft, het 
inghcwant zuivert, alles opent, de nieren ont- 
laft, en het bloed en vet vermindert. Derhaiven 
zijn fy goed voor de waterzuchtige, tot zuive¬ 
ring van de vrouwen,tegen de geelzucht, de le¬ 
den pijn,enopblafmgen en z-'Defchulp wortin 
plaats van eê lepel gebruikt om oly te lcheppë. 
Gy zult by de Ichrijvers eenige onderfchey - 
den vinden; Want fy zijn ten anfien van plaats, 
W A T E R-D lË'KÉR 47 
zee, en Rivier-Mytulen. Deze zijn die Van dé 
zee gelijk,maar daar in verfcheiden datze min¬ 
der zijn en haaropgerecht vertonen, en als een 
pin inde aard Heken; fy veranderen niet van 
plaats: fy gapen heel wijdt, en konnen haar 
jlchulpen openen en fluiten, die dun , binnen 
glat, en bequaam tot verw voor de fchilders 
zijn, fy zijn ónangenaam van fmaak. Die van de 
zee hebben.foB(&/.f(«feit,uitterlijk vlekken op 
de wijs van de pinna, an dat deel van delchulp, 
waar mede fy an de R otfen hangen, haar voed- 
fel zuigen,en zand, en ’t uitwerpfel van de Zee 
tot haar trekken : Hy voedt op de Wijs van de 
pinna, in fijn fchulp een ronde kleine krabbe, 
mal fijn deelen foo volmaakt, dat hy daarin 
kruipt, gevoed werd, en eyrcn veel grootcr als 
t en grote lmfe voorteelidy leggen op de aarde, 
hoewel nochtans de mofielrjese.ghens anvalt 
hangen. Die ver-fchelen in groote,rondheid en 
fmaak.Inde groote groeijen kleine krabben ge¬ 
lijk gezeit is: zommige fmaken liltigenquaad- 
aartig.Hierin verfchelen fy van andere fchulp- 
viffen ,datfe, na’t feggen van Arijtotsiei dunne 
lippen hebbemvan haar grote van anderhalf oft 
twe pinten nat,gelijkWwtarzeit,fpreek ik niet; 
Want dat fchijnt meer de zee haas,oft dePho- 
catoe te behoren,oft defchulpvifl'en in’t alge¬ 
meen te moeten toegefchreven werden. 
Aldrovandiii heeft veel afbeeldfels vande fcl- 
ve vertoont, onder welke de kaftanje bruine,de 
fwartemetfiinangewaflen knobbel, en de an¬ 
der mettegele groeven is. Van deRivier Mytu- 
lus heeft hy een grote met een kleine gegeven. 
VII- STIP. 
Vande Tellina. 
EnaamTellinaheeft Atheneusmde. My- AUro.1.3. 
tulus van dcLatynen gegeven; en Phmus cl t- 7 1 - 
heeft de Peftunculus toege-eigent, ’tgeen Dio[- 
korides de Tellina toegefchreven heeft: Wy ver. 
ftaan hierdiegcene, welke de huidendaaghfe 
Grieken Xiphidria,de inwoonders van Lesbos Naam, 
Chinades, de Francen inNarbonnt en de Ro¬ 
meinen Tellinas noemen , om dat fy heel fnel 
volmaakt zijn. De Venetianen noemen haar 
Kapparazole, oft Kapparole, van de gelijkenis 
van de Kappers. 
De befchnjvingh kan onder de onderfchei- Bclchuj- 
den gefocht werden. Sy leven nietalleen inde vm S l;- 
I Zee , en Havens die vande Zee befpoelt wer- 
| den, maar ook in de Rivieren, doch voorna- 
,mentlijkinzandige plaatfen. 
Inde fpijs hebben fy den lof boven alle an- Gebruik 
i dere fchulpachtige.Haarvifch heeft veel meer 
' zap, en is (achter als vanalle andere. De varfe 
zijn volgens Diofiorides de maag goet, en voor- 
namentlijkhaarzap. Datzeghelbdenloet zijn, 
en dat haar fap den buik lolt heeft Onbajms ver¬ 
haalt. Te Venetie, Genoa, en Rome dr.ighen 
haar de Boeren in fakken te koop , en meeten 
haar mette maat uit: want wijl fy klein van lijf 
zijn , (’tzijn de woorden van Betlonms) en niet 
ligt geopent werden, en anghenaam van fmaak 
zijn, worden fy wonderlijk veel voor lekkerny 
gegeten,voornamendijk als fy wel gewaffen en 
van haar fandgefuivert zijn; voornamentlijk 
! deZee-Tellina, en onder dees de lachte, wor- 
* den 
