Befchrij- 
vingh. 
Arïft: H: 
A:I.8. c.i. 
Plintl.p. 
c-45- 
Plaats. 
N:|.9. 
c. 45. 
D ER BLOEDLOSE VAt'E R-Ö IEREN. yj 
in't antaften betekent,genoemt, maar door een ! mm. Volgens 7 \ondélétw hangen fommighean 
wijs van teghen-fpreken, vermits iy fcherpen de klippen, anderegantfchmet; en weder Van 
fchadelijk zijn; Sy worden ook Knidasghe- dieande klippen oft an iet anders hangen, blij- 
noemt, om datfe een bijtingh oftjeuktean de venzommige daaraltijdan hangen,hoedanig 
handen verwekken , ook worden fy Metrida de kleide zèe-brandnetdl is, die in de reten van 
genoemt,van de gelykenisdie fy mette Vrott- 1 de (henen verborgen lcir,en die an dePurpur- 
hjkheid hebben,Golyfena: van de huidendaag- vifch en kinkhoorn groeyen , gelijk ook de as- 
)e Grieken, om datfe met haar deeltjes als de grauwe die heel langhe krullen heeft: Andere 
Polypus vaft-hangen. In Italië worden fy Zee- veranderen van plaats, enfwcmmen los en yry 
vlam,en by T.rattula Zee-vlees genoemt: By Ie- \ door de zee, gelijk de purpur Urtica. Die al- 
watisdeUrticaen Vertibulns een felve. Jtijd los zijn noemtmen in’t gemeen Potes : De 
Indien gy haar algemeene befchrijvmg an- kleine is naulijk grooterals een Okkernoot-,hy 
fiet, Anjiotetes feit datfe de mond in’t midden ■ is geheel vifchftgh, met korte krullen : c’faam- 
hebben, dat indegroote klaarder blijkt:Daar | ghetrokken lijkthy hetuitrertte van-denaars- 
wortgeen drek in gevonden, en zijn hier in de ' 
planten ghelijk,- datze boven door een kleine 
buife ontlalh werden, lezen wy by Phn:us. 
Sy beminnen vcrlcheide plaatzen.en komen 
ook in verfcheiden voortiEenige worden nim¬ 
mer ontlofh, maar blijven altijdt an de (tenen 
hangen; de overige die lopen, zoeken de (bran¬ 
den en vlakke plaatfen : Sy leven van de (henen 
als van haar fchulp , en vanghen de voorby 
fwemmende kleine vifchjes ■, Vliinut fchrijft 
datze vifch eten. 
De felve wijs van teelen is ook in deze, als 
in die genewelkeinde fcluilpen befloten blij¬ 
ven ; want fy groeyen door de enge holen en 
gaten van de (henen, foo de Wijfgeer verhaalt. 
Van haar natuur fchrijft Plinius dit: Hy trekt 
fich heel bars in malkander,en als’er een vifchje 
voorby fwemt, breid hy fich uit, vathem,en 
darm, en is verfcheiden gbevenvt, want zom- 
migezijn blauw, andere groen, eenige fwartag- 
tig, met rode, blau we oftgeele plekken ghcte- 
kent,en word by de Grieken Kolekana glie- 
noemt. De afchgrauwe heeft de naam van fijn 
verw.hy is heel dun,om dat hy een croten baart 
oftveel krullen en weinig vilch heeft: Hy leeft 
mdeklovenvande klippen,en heeft fijnbaar- 
den altijd uitgebreid. en nimmer ingetroken. 
Beide hangen fy an de fhrand-klippen en om¬ 
trent die ftreken van de zee, welke minder op 
de wind legghen, en dat fo vaft datfe 1 n ’t eerft 
nietafgerukt zijnde.daar nanaulijkals in (huk¬ 
ken gemorde lt kennen afgefcheurt werden,zo 
nauw trekt hy i ijri krullen t’famén.De purpure 
oftrode,isby fommigeroos,by andere pofttrol 
genoenitjom dat hy t’faamgetrokken, een aars 
gelijk is, behalven dat hy een langer oftover- 
flokthem imAnderfinsfichals dan veinzende, : vloediger baard heeft, 
en of hy van de zee- baren kon gins en herwaarts j Die an de purpurvifch oft kinkhoorn troeft, 
gedreven werden,valt hy diegene, welke haar j heeft het buitendeel harden bars, en dikker als 
om de jeukte ande klippen komen fchueren i in andere, maar korte krullen in den omkrine: 
’«■ 11 . A l O U 1 * .T al t- A «*• U __1_] .. i^-v n - I • 1 . . Q 
Arift.-H: 
A 1.4. c.6. 
op ’t li jf: Als hy voelt dat hy van een hand ghe- 
raakt wert,verandert hy fijn ver\v,en trekt"fich 
t'famen; geraakt zijnde verwekt hyjeukfel,en 
foo der een weinigh ruimte tilden beide komt, 
verbergt hy fich. 
Gebruik. Sy wierden eertijdsgegeten gelijk als nu,hoe¬ 
wel 7 J i/r7aj;0rtf.r fijnleerlingengebood haardaar 
van t’onthouden,omdatmen feit datfe degeil- 
hett verwekken,oft om datfe an Hekate waren 
toegeheiligtSy worden van Arifloteles na het 
evenaren van dag en nacht zeer geprezemOp 
dcestijd worden fy veel aneenhoute fpitge- 
braden , eneerftmet zouten water ghekookt, 
daarnametmeelge(hroit,en metoly oft boter 
indepangefnerkt.VolgensX™ftrt«erzijnfyde 
montangenaam,maar niet an de maag {DiphUus 
noemtze nochtans goet voor demaagjmaarfy 
zijn beter gebraden als gezoden; fy loden den 
buik,en noch meer het water: Met zoete Wijn 
worden fy lichter verteert en geloftjndien ghy 
de genees-kon (h befchouwt,men zett datfe met 
Wijn ghedronken goet tegen de (heen zijn , fo 
Galenus fchrijft; met Afijn van zee-ajmn maken 
fy een hayr-middel om dat te doen uitvallen. 
Gy fiiltbydefchrijvers verfcheiden onder- 
. fcheid vinden:By Arijtoteles zijn fommige klein, 
A;i.5-c.io die bequamerom te eten zijn,andere groot die 
harder zijmEenige hangen an de bogtige klip¬ 
pen die nimmer afvallen, andere beminnen de 
vlakke (banden, die hier en daar van haar 
Ondei 
fcheidt. 
And: H 
Over fijn buitendeel loopt een ftrrep met (b 
anghenaam en vloeyend purpur verciert, dat 
het metde koftelijke verw van de purpura wel 
dingen kan ; daarom gelooft RfndeUtius dat dc- 
zeran den hond van Herkulesgeberenis daar 
is ook een die inde Lepas voortkomt, van wel¬ 
ke Ferrantes Imperatui aldus fchryft: Darter op 
den rugh fes kloven de ftarren gelijk zijn,- in ’t 
midden van den rug een heel klein hol is, met 
een geftalte de ronde Koncha gelijk,daar in be- 
(loten, en dat van de zyde vande Lepas door 
middel van een doorgaande vlies onderftut 
werdt, welke holligheidt geen ander tuffen 
midden in dit dier heeft alsdatvltes, maarin ’t 
voorfte deel word de vrucht van de Lepas ge¬ 
ilen, die als een fchilders quafje t’faamgerolt is. 
Totte voorgaande konnenookdievan B1/I0- 
nius betrokken werden,van welke een met rode 
venv belopen is ; de ander meer blau, met korlt- 
jes in ’t ronde bezet: beide gelyken fy t’faam- 
ghetrokkenzijnde , eenzeebml, uitghebreid 
ecnighayr,dathet gehele lijf omringt, want fy 
beftaan uit veel pinnen.de fprieten vande kap¬ 
pellen, oft van de paars-worm in dikte gelijk. 
Hier toe behoort die van Aldrovwaus , die 
t’faam-getrokken,en deafgrauwe van fyndcle- 
tius ghelijk is, an de klippen \vaft,en met dunne 
krullen verfien is. Hy is van vorm by na als een 
hoed, engheheelrood,uitghenomen het op¬ 
perde dat groen is , en met een fwarte plek 
Aih«n;t.3.pi aat p ena pj wa [ eni •(. {glye jftaat ookby Atbe -1 getekend en die, welke uit het gedaght van de 
G 3 Zee- 
