Oncier- 
fcheid. 
54 HISTORIE V 
Zee-haas ten deel purper en ten deel wit is. 1 
Delofle Urticaoftin ’t ghemeen Zee-potta 
genoemt,omdat feeen gedaante van de vrouw-; 
iijkheit heelt,Yv'ort by de Grieken ook met een 
oneerlijk woorc Mongi genoemt, om datfe, ge- j 
lijk Bellonius fchrijft, an de fchamelheit gedaan, | 
jeukte en geilheide en kleinen verwekt. Als fy j 
leitis fy een penicli gelijk: opgeheven, gelijkt | 
fy een long,en is fo klaar als een glas, fo dat men 
fonder openen alle de ingewanden daarin lien 
kan; opgehangen,heeft fy de gedaante van de j 
Polypus, bebalven dat defe heel dikke, en die 
heel dunne armen hebben. GiUms heeft op die i 
plaatfen daar de voeten uitfpruiten enige door-1 
gangen vol fand geilen. blajjaniis feit datfe bo¬ 
ven rond, en onder hol gevormt zijn, (fodatle 
de Koncha lconnen ghelijk zijn, en van onder 
haar krullen uitfehieten als de Polypus. ; 
Daar zijn twegeflagten van defe by fondele. 
tius. Het eerfte bèfchrijft hy aldus: Het een deel 
is als een vofe klomp,hol, en in’t midden door¬ 
gaat en als met ven purpure ftreep omringt, en 
geheel een hoed gelijk: and’anderzyd isfyge- 
lijk de voeten vande Polypusiwant fy heeft agt 
dikagtige voeten, an’t einde vierkant,en fpits 
aflopende,en heeft geenvoorftedeelenonder- 
fcheiden. Sy is fo helder en doorfchijnig van 
lyf.datfedeooghendoetfcheemeren. Sy wor¬ 
den foo groot datze de niutzen die de Rei- 
zers gebruiken, overtreffen. De ander heeft 
maar vier voeten, die met de bladeren van de 
Haagdoorn konnen vergeleeken werden ; an 
d’ander zyd is fy met ftreepen ftar-wijs befet. 
Van dit geflaghtfehijntookdie, welken Bttto- i 
nius aldus belchrijft: Sy is fagt.witen kraakbe- j 
nigh, englmftert als Kriftal, datlightinflym 
verandert: Sy hcert eenbult als een halve hc- 
mel-kring,glat,eneen duim dik,welkers inner-. 
Jyke deel met regte zenuwen van’t midden be-! 
ginnende, als met llréepen van geel-blmkende 
verwglinffert, metwelkefy haar t’famen-trekt 
en uitbreid, en met welke beweging fy het wa¬ 
ter (laat,en haar nu voor, dan agter over wend; 
in plaats van vinnen heeft fy kleine pinnen, en 
naulyk licht baar, daar fy in’t rond mede bezet 
is,alsdeZee haas:Sy heeft ook vier kruis-wy- 
fe gegroefde, dikke, en als een ftar-blinkende 
krullen an haar binnen-deel , bequaam tot 
fwemmen. Om dit wel te lien, moet fy in een 
ketel met fchoon water geworpen werden, en 
fo fy op den rugh gekeert wert, fal fy veel reten 
an de wortels van haar krullen vertoonen. Sy 
heeft de mond ook voorwaarts over,daar fy al¬ 
les, wat fy jaagt, mede verflint, waar toe fy vier 
krullen ter zyden heeft,gelijk als tot kuwen oft 
darmen. Plieromishetdatals ymanddezee- 
long door de zee fiet weiden,hy een groot (luk 
flyiïis fehijnt te fien.’twelk maareenerlei verw 
foude hebben,indien het niet met die vier rode 
krullen gevlekt, en met dat kruis daar het bin¬ 
nen deel medegegroeftisonderfcheiden was, 
Tot het eerfte geflagt is de loffe Urtica van 
tAathiolus te betrekken , welken wy hier verto¬ 
nen. In (tukken gefneden, en in zee geworpen 
leeft en beweegt fy haar noch,maar buiten wa¬ 
ter fchi|nt fy dood. In zee gheftorven, en op ’t 
land geworpen zijnde isfydoorfchyrngalsys: 
ANDE NATuRE 
fy verwekken alle jeukfelan de fchamelhcidt 
en brandt an de handen, en wekken met haar 
fcherpheid de lome en uitgedoofde welluft op. 
II. HOOF T-S T U K. 
Van dc Pulmo biorinas oft J^te-longl/. 
O Nderde fchulpachtige fehijnt Jrifbtteks A ij ro: i. 4> 
ook de zee-longgeftelt te hebben : Maar cap. 3- 
Plinius rekent die onder de plant-dieren, dien /, 
wy volgen: Hy wordzee-longgenoemtoftna 
de gelijkheid van onfelongh ,oft van fijn loffe, 
lachte en doortochtige felfffandigheid. De uit¬ 
legger van fnamdci noemt hem met een oneer¬ 
lijken naam ,en fehijnt hem al lbo voor de loffe 
Urtica, maarqualijk, te oordelen. 
De Genees-meefters prijfen het affiedtfel 
van de Zee-longh: Maarde Urtica oft Zee- 
hrandnetel is al te lacht en een t’faam-gegroey t 
flym ghelijk., dat in water verdwijnt, en fy kan 
nocht gekookt, noch tot afch gebrand werden, 
om yetsvan’t lijfovertebehouden. 
Synbefchrijvingfultgynaulijkuitteoudebe- Bcfchu,- 
komen. Plinius fchrijft dat hydoor Zeedwaalt pj”° l ,j. N . 
als’er on weder voor handen is ,en zeidt dat hy 1. s. c . 3 5 . 
fulkveel dagen voorduid. £^/;f/l«.rzeitdathy 
niet vafthanght maar los drijft. Sy worden ge¬ 
bruikt om’t hayr te doen uitvallen ■. fijn vifch in 
azyn geweekt,endieop de kingeftreken,doet 
fy den baard uitvallen.De afch angebonden be¬ 
let dc uitvloeiingen; In waterghekookt is hy 
goedtteghen de Heen ; Het hout dat’er mede PIin ' t-3 2 -’ 
beftreken werd fchijntte branden, en met fijn 01,-10 ' 
licht een brandtoorts te overtreffen. Rmidekmn 
heeft yetan de rotfen lien hangen, dat met een 
fwarte en harde huid bedekt was, en van bin¬ 
nen zacht, voos en doorgaat was: oft,zeit hy,dc 
zeelong kan genoemt werden,een ront lichaam 
op de wijs van een zee-bal gevormt,groen ghe- 
verwt, van buitenals eenvilt, envan binnen 
doorgaatals deSponsAplyfia- Indezeeishet 
vol wateren fwaar: buiten water lakt het neder 
en word flap. Hetverberght fich in de kloven 
van de ftenen en onder de wier. 
Van waarden naam van Holiithiiriuinkomt AI<Ir ° : U- 
weten wyniet. Deoude fchrijven’erookwei- C3p,+ ' 
nigh van: te weten datfe niet an de rotfen han¬ 
gen, maar onbeweeglijk, en meteen ruwe huid 
bedekt zijn. 
Hondcktius heeft ons twee afbeeldfels ver¬ 
toont,met defebefebrijvingen. Dit geflagt, zeit 
hy, dat wy hier voordellen, isan’teen einde 
ftomp en plat,daar gy zout feggen een roos in- 
gefneden te zijn,omtrent daar fijn krullen ftaan, 
vandaar hanght een klein zacht byhangfel af,- 
Hy ruikt vifchachtig,en is niet minder onange- 
naam als dezee-haas: An’t ander einde is hy 
dunder, binnen zijn alle delen onverdeelt: an 
hef ander fehijnt hy een hooft te hebben, dat 
rond en rompelig.fichfomtijts uitbreit,en t’fa- 
men trekt. Daar volgt een dikker lichaam niet 
veel anghels bars. Hy fehijnt tot een ftart af te 
laten ; Uit welkers uitterfte twee byhangfels in 
plaats van voeten oft vinnen, maar verfcheiden 
voortkomen; Het bovenfte is fmalder, an den 
omkringhgekartelt, en in een fpitsemdigende, 
tot welke een ftreep van den nek afjuitgeft rekt 
isde ander is over al breder.Doordefe fehijnt 
hy 
