V 
E N 
O O R - R E D 
op de Boeken ‘run de 
GEKERFDE DIEREN- 
Ndcr den naam van de gbekerfde Dieren verftaan \vy diebloetlofe, 
welke in haar boven oft onder-deelj oft in beide kerven hebben, en uk 
een lichaam, binnen en buitewaarts hard, beiban. Anjlóteles noemtfe 
Entoma,vande kerven, welke nu in de plaats van de nek, dan van de 
borlt, en van den buik, de lidmaten, die met een dun pijpje t’ famen- 
hanghen,affcheiden. Albertus heeftfe gheringdegenoenit, om datfeli- 
chamcn hebben als met ringen onderscheiden. Indien ghy haarmette 
bloetrijke vergelijkt, konrren fyonvohnaaktegenoemt werden, want 
fy werden niet met fo groten toebereiding tTaamgefec: Indien fy in fich 
felfsangemerkt werden, wijl fy van geen ding ,tot haar aart behorende, 
Deden, ontbloot zijn, moogt ghy haar met recht volmaakt noemendndien wy haar deelen anmerkcn ; ee- 
11 •'A: C n h? e dragen fprieten op ’t hooft, welke van Lutanns beeter hoorns en tangen, om haar hardheit 
) +■ c. 7 . genoemt werden ; andere hebben’er geen: de ogen zijn in alle geopent,en die zijn hard,fodatfe 
n"i gelijk als door een vliefch lien , dat op de wijs van een glas doorluchtig is, de felve zijn ook be- 
c. 2 7.33'. weeglijk, opdat wijl fy om de hardigheid donkerder zijn, klaarder door de ontfangene glans fien 
fouden. Sy hebben nochtkaakbeenders, nochtoogfchellen; fommige hebben een fagtetongh, 
en onfterk, maaralle een harde en fterke, die in de (luit geen angel hebben. Die vochtighe fpijs 
^‘/^'^eeten, hebben geen tanden, van welke, en ook van andere die tot fpijs bequaam zijn,handelt An- 
Am.r.al Jtotelcs aldus: De deelen welke defpijs bedienen , zijn in allen niet evenghehjlg gegeven, maar heelverfcbei- 
’ ! omm '& e bobben inde mondt, dat een angekgenoemt wert , dat gelijkenis t- faam-gefet, te gelijmde kracht 
General: aaneen tong en lippen heeft .- maar die den angel in’t voorfte deel niet hebben , die hebben fodamgengevoel-tuig 
i- 4 tuffende tanden. De felve heeft angemerkt dat fommige een maag hebben, van welke de overige 
a'u. 1 darm oft eenvoudigh oft: gevouwen voortkomt. Sy hebben geen ingewandt, nocht vet, noebe 
c. 7. beenders,nocht graten,maar een natuur midden tuffen vleefch en zenuw. Sy worden alle met een 
rim:H: hu it omkleet, maar is feer dun. verhaalt kortlijk dit. De gekerfde, fo 'tverjlaan kan werden, 
c , 4 fclnjnen geen Remmen te hebben , nocht boenders, nocht graten, nocht kraakbeen, nocht vet, nocht vleefch,nocht 
een breukbare korjf,gelijkgenige Zje-dieren,en welkjnet recht een buit genoemt wert: maar hebben een lichaam 
vnn een middel- aart onder alle defe, dat droogis, Jachter als een genuw, in fommige deelen meer droger als har¬ 
der. Dat fommige pennen, andere geen hebben , fullen wy inden inhoud léggen , envandever- 
fcheidenheid in deonderfcheiden ; de korft die over de pennen groeyt wort Elijtron genoemt, 
en verbergt de pennen als in een fchede. De Scorpioen,indien wy zfnjforc/w geloven, heeft alleen 
een ftart: haar huit te verleggen is dien ghewoonlijk, welkers pennen in een fchcde verborghen 
werden ; die voeten hebben, wordenfchuinsbeweeght: deuitterftevoeten, dielangerzijn van 
AriiV.n. fommige, worden buitenwaarts gekromt: maardiefpringen, endeachterftefchenkelslangher 
cap. hebben, fteunen op de felve alsopeenroer-tnigtortefprongbequaam, en zijn achterwaarts ge- 
ArilUl.cte kromt. De oorfaak fultghy by Arijtoteles vinden. Sommige f feit hy )uit defe hebben de voor-voeten lang, 
, 1 r ff' op dat wijl fy om dehardigheidder ogen niet fcherpfen , met die lange fchenktls , alle overvallende moeylijkbeidt 
riin. H. afvegen en beletten. Van’t ghetal is te weten, dat’er die geene meer hebben, welkeren anfien van 
NA.i 1. ] laar l ic l laanls lengte kout zijn,minder die vliegen konnen. ’t Gebrek van de voeten werd dooft 
Teil ng. behulp der pennen geboet. Sy worden ten deel van felfs, ten deel door verfameling geteelt. Ari- 
Anft: a cjloteles feit dat de Muggen, en Wormtjes nocht verfamelenmocht uitte dieren voortkomen. Dat 
het Mannetje in de verfameling fich in’t Wijfje voegt, is van weinige ghefien, en met wel onder¬ 
vonden : De Wijfjes hebben een wonderlijk langh teel-lid , waar door fy de teelighe geeft der 
Mannetjes ontfangen. Van die geene welke een Worm teelen, heeft ^nj/orc/rraldusgelproken. 
De gekerfde ai er en, welke de kraghtom te telen hebben, telen 00 f een worm: En die niet door verfamelingh, 
maar van felfs voortkomen , beflaan uit fodanigen oorfpronk ; want men moet oordelen dat de Eupfen eenghe - 
Jlacht van eenWorm is, en oofde vrught der Spinnekoppen : Hoewel om derende gedaante dergejtalte ,fom - 
migevan haar , en veel andere oorfprangen hel ey fclnjnen geljk te gijn ; maar een ey moet niet met fjngeflal- 
te, [acht ofi hardheid bepaalt werden, want de ontfangene vrught van fommige is hard, hoewel in ’teyver- 
fcheiden, maar dat twelk geheel verandert,en dat niet in' t gedeelte als een dier voortkomt , dat is een lïbrm: 
maar het gehee/e ge/lacht van dit Wormtje,als het ten einde van fijn groot te gekomen is, word als een ey: want 
haar fchel word hard, en fy blijven fo langh onbeiveeghhjk , ’t xvelkjn de wormtjes van de Byen, Wefpen, 
en fupfen openbaar is , van ’t welke de oorfaak is, dat de natuur volghens haar onvolmaaktheid als rijp wer- 
dende, het ey baart eer het tijdig is, gelijk of defe vorm totten anrvas van dit ey noch voortgmg: Dat gbefcbiet 
in alle andere op de felve wijs, die met door verfamelingh geteelt werden , maar oft in de wol, oft iet diergelijks, 
oft in de wateren; want aües laat van beweging!) af na de nat uur van de Worm, en wordt met een fchel over¬ 
droogt : daar na de fchel gebroken gijnde, komt het dier voort als uit een ey , door een derde teelingh volmaakt 
gjjnde, en dat ghevleughelt , ’t w elfveelemet recht verwonderen, want de Rjtpfen nemen eerfl ff ij[e, daar na 
niet. 
Gincrat: 
1. 1 . c.i 6. 
