DER GEKERF 
wert. DieHö'nighis de befte om te eren, en 
daar wort een Toeten Wijn van gemaakt. 
Hier Tal ik by doen die van Aldrovandus 
angemerkt zijn, en die metiïjn eigen woor¬ 
den befchryven;Die(feit hy)eerft wort voor- 
gelTelt ls de Koning derByen omtrent twee¬ 
maal langer,maar magerder als de onvrugtba- 
re: hy is ook meer bl inkende en heeft den aa rs 
an ’t einde Tcherp, fijn vleugels zijn lang ; en 
wit, met gele Hippelen geTprenkelt, het hooft 
is vandefielve verwals denbuik.Sijn fprieten 
zijn kort, maar niet wel van de Plaat-fnijder 
uirgedrukt; het ïseen gemene Byedieopde 
tweede plaats gheftelt wert, fijn verw helt 
meer naar het afchgrauw, hy is by na heel 
ruig, van een (lompen aars, heel kort, en 
lleekt een angel uit. De vleugels zijn wit, 
met tulTchenlopende ftrepen kort, ja kor¬ 
ter als het lijf; het hooft is groot, de fprieten 
zijn als in de Koningh. De onvmghtbare 
die op de de rde plaats gheftelt word, is mid - 
delmatigh tuften de Koningh en ghemeene 
Bye,helt nochtans meer naarde Koningh, 
en is tweemaal groter als de Bye,hy is lyvigcr 
als de Koning, maar korter en donkerder van 
verw.' De vleugels zijn bynaals van de Ko¬ 
ningh , de voeten korter, en t hooft groter ; 
Hetuitterfte van den aars, laat gelijk alsrn 
twee byhangfels af. 
Onder de wilde Byenvan welke veelghe- 
jflaghten zijn, konnen de twee eerfte met haar 
raten uitgedrukt, niette tammeeenigfins ver¬ 
geleken werden; want den Honig die fy ma¬ 
ken is niet te verachten om fijn loctheit, en 
hetWafchis ook niet quaad , maardeghe- 
daante van de Byen felfis veel fchoonder, en 
angenamer als van onfe tamme: Doch fy ver- 
fchelen onderfichingrootte,en verw. Dele 
die GrefcoriusjHegienfis Capuci'ier,een neerftigh 
kruir-kenner t’faammet fijn Byen gevonden 
hadde, alshyin ons lant omtrent den Bergh 
Padern gingh kruiden Toeken, heeft hy de 
felve tot my gebraght, fo om my te behagen, 
als om To fchonen gheheim van de natuur 
an de nakomelinghen bekent te maken, 
fommigevan de holletjes waren ledig, ande¬ 
revol, van de volle hadden fommighe ho- 
nigh , andere een witte vriight, ghelijk de 
Plaat- fnijder ter zijden van de raat heeft uit¬ 
gedrukt. Ik meen dat de Byen inde ledighe 
ruften; De geftalte van alle was niet feshoe- 
kighalsin deghemeene,maarrouw enront- 
aohtigh,ende niet alle even groot; De Bye 
is Telf angenaamvangeficht, over’tgeheele 
hooft ruigh, met fwarte fprieten en poten, j 
en met een fwarte ronde plek op den rugh 
getekent; De vleugels yfergrauw,en het ove¬ 
rige was nu met een rode, nu met een fwarte 
verwghetekent. Deander die meerder,en 1 
kleinder raten maakt, is kleinder gelijk ik ge- 
feitheb, en verfcheiden geverwt, want in 
defeis het hooft en degeheele buik fwart; 
De rugh rootachtigh, de vleugels zijn langh, 
finalen fwartachtigh; beide dekken fyhaar 
raten met ruighte, met Kaf en Mofch , om 
niet lichtlijk ghevonden te werden. ’tWas 
DE DIEREN. 9 
niet vremt datwy feidendatden H. Tolarmes 
den Doper met defe in de Woeftyne geleeft 
hadde. 
i De twee die daar na uitgedrukt werden, 
worden by onle Boeren Avons genoemt, en 
zijn elkander by na gelijk. De eerfteiszwafc 
■ van hooft, fprieten en voeten, over’theele 
lijf meer als de voorgaande ruigh en geel, 
minder op den rugh,meer an den buik; Maar 
diegeele verw maakt de ruigheit van’t lijf, 
niet het lijf zelf; Deander zoude geheel de 
zelve fchijnen, ten waar hy witter en een 
weinigh ldeinder was. In dit geflaght wor¬ 
den ook groene,en fwarte, en van andere 
verwgevonden. De Hollanders fo ikhoof, 
ik weet niet waarom, noemen haar alle Key- 
fers, ten zy om den angel daarfe fcherp me¬ 
de fteken, en daar in fy de Koningen over¬ 
winnen , die oft de zelve niet hebben, oft niet 
gebruiken. 
Ik heb hier ook het afbeeltfel van twee 
zwarte ghegheven, dé eerfte is de grootlle, 
nochtans met korter vleugels, en beide zijn¬ 
ze heel lyVigh. De eerfte is overal zwart, bé- 
halven in den nek, en het opperdeel van den 
buik,daar een geeleplckis., enin’tuitterfte 
daarhy witachtigh is. d’Ander heeft de zel¬ 
ve plekken,maar groter.en de verw is hoger. 
Den eerden zijn de poten ruiger en dikker, 
beide zijnze zwart ; de fprieten zijn in de 
tweede korter cn kleindcr; die daar na uit- 
gedrukt (Iaat, is van dat geflaght die omtrent 
dc kakhuifen , en vuile goten haar houden. 
Hy is van anlien fchoon , met een dikken 
buik uitten zwart en geel onderfcheiden,an’c 
intterfte fcherp, an ’t hooft, en op den rugh 
afchgrauw, met groote uitpuilende zwarte 
ooghen , korte afchgrauwe poten , langhe 
en lmalle vleugels, en van de zelve verw met 
den rugh. 
Daar is noch een ander wilde Bye, dien 
fy Water-Bye noemen, maar is eerder twy- 
felbaar , want hyhoud het op het land, en 
op’twater: maar wort zeldener gefien. De- 
fen heb ik eerttijds om my te oeftenen aldus 
befchreyen. Het is een twijfelbare gekerf¬ 
de, en de ghemeene Bye zeer ghelijk, hy 
vlieght uit het water, en fwemt in’tzelve, 
en heeft vier vleugels, twee lange poten, te 
weten de voorde, welke hy beide uitfteken- 
de als een Diflelboom, tot twee riemen om 
tefwemmengebruikt: de andere zijn kort, 
dicht an den buik ingetrokken; Het hooft is 
plat, met fwarte groote klare ogen verfien: 
het lijfis niette vleugels bedekt, en heel fwart; 
de boven en ondervletigels zijn t’zamen hart, 
en korftachtig, enhebben an’tmeefte-deel, 
en dat voornamentlijk boven,van de vleugels 
een geele verw met zwart gemengt,maar an’t 
einde oft daar omtrent dun en doorfchijnen- 
de,gelijk de ondcrvleugels, die fy bedekkê. fy 
hebben twe byhangfels die lelden gefien wer- 
denja in geengekerft dier oit van mijn gefien, 
waarvan d'een op d’ander leggende de felve 
dekt, welke makendatfean’tbinnenftedeel 
geploft,en meteen dry hoek verfien fchijnen. 
B Maar 
