>Ilers 
ft: Chir. 
. c. 7 . 
n: H: 
|.2i. 
?-* 4 * 
•ift: H: 
1.8. c. 7. 
oufet. 
heatr: 
fcft. J.i 
6 . 
DER GEKER 
Het witte,’t welk fommige maagde-wafch 
noemen. Hoe dat gemaakt werd,befchrijven 
Dioiiorides en Pltmus. Het geel \vafch,feit hy, 
word inde lochtgehangen, daar nain Zee¬ 
water gekookt met Salpeter, dan fcheppen fy 
al het fchuim af, daar na wort het in een vat 
met kout-water gegoten , en weder met Zee¬ 
water byfondergekookt,en fy laten de keetel 
kout werden,dit drymaal gedaan zijnde, leg¬ 
gen fy het op een mat inde Son en Maan te 
drogen, want defe maakt wit,en op dat het niet 
gefmolte wert,dekken fy het met dunne doe¬ 
ken 5 het wort ook fonder koken door in de 
Son te leggen heel wit: Want alfo wort den 
honig van’t wafch genomen, en diedeelen 
wafemen uit, door welkers dunnigheid de 
verw voortkomt. Te Venetien wort het heel 
wit bevonden. Sodanigh is ook het Taren- 
tijnfe ge weeft. Het wort verbaftert met T er- 
pentjn ,• het wort ook door ’thandelen wit, 
waar van /Etius feit dattet wafch door ’t han-1 
delen wit wert. Het is de Genees-Meefters j 
heel nut, en wort van Paulus /Euineta totte 
fchorft feer gepreefen : Het wort ook met 
poejers vermenght tot quyl-middelen, en 
voornamentijk het nagebootfte, hoedanigh 
het Thyrremfe is. Het is goet voor de on- j 
fteeken nieren. Hetgeeleom lijnlochtigen 
aart van den honig verfaft meer, loft, en ont¬ 
bind de pijn. Dikmaal gefmolten neemt het 
een aardachrigheid an, daarom moet men het 
varl'ch,en nieuwgebruiken. Holleriui noemt 
maagde-wafch, dat vanjonge byen gemaakt 
is: AHuarius noemt dat Propolis, en ’t word 
van de felve in falven gepreefen. Het groen 
van Egipten reekent HoÜerius onder de affui- 
verende ghenees-middelen,en twordtmet 
Oly vermenght opgheleit. Het wordlwart 
door ’t by-doen van papier-afch, en roodt 
door deAnchufa; Nochtans word het inde 
Molukfe Eylanden en Amerika uitte natuur 
fwart vergadert, ’tls wonder dat Arrjioteles 
fchrijft dat de warmgemaakte hoornen der 
jonghe Koe-beeften in wafch gebogen wer¬ 
den, endatfegeen pijn der voeten gevoelen, 
als fy daar mede beftreeken werden. 
Het dunkt ons goet hier wat van de Pro¬ 
polis, en Erythace by te doen; Dat wordt 
als by wonende alfo ghenoemt, om dat het 
voor de gaten det korven van deByenghe- 
maakt werd. By de Grieken anders Smenion, 
Samylisen Aigerosgenoemt. Scribonius heeft 
het voor Maaghde-wafch ghenomen ; Syl- 
vatikps voor drek van de korven : Bellunenjii 
voor het vuil van de wanden, en feit dattet 
voor Bdellium gebruikt werd. Sommighe 
drijven dattet van de bomen druipt, andere 
dat het de eerfte raat is : Ik foud’ fegghen 
dat het een dikachtige ftof was tuffen Kom- 
mofis (by Arifloteks Mitys ghenoemt} oft 
Piflbceron, en wafch , ’twelk geel, en rui* 
kent na de Styrax helt, en als de Maftix kan 
ghetrokken werden. Kgrdus fchrijft by Mou- 
fetus dat het een traan van bomen is , en in 
de eerfte knoppen groeit. Dattet vergadert 
van de Byen voor de gaten van de korven 
F B É b I E R E N. ïf 
gehécht Word tot een fchutfel voor de kou¬ 
de. Hy maakt’er dry ghedaanten af. Het 
eerfte wordt alleen uit de fwarte Populier 
vergadert, en zEgyrma ghenoemt. Het is 
fagtte handelen als lijm, geel van verw, an- 
ghenaam van reuk, ftaapmakend , en even. 
als de Styrax, in fmaak als de knoppen van de 
Populier. De tweede is de andere ghelijk, 
en uitte Berken-boom, van verw tuffen geel, 
afchgrauw, en groen,en uit-trekkelijk. De 
derde word uitte Alpife Populier verga¬ 
dert, en is felden. De vierde is uit alle defe 
vermenght , maar is nu niet in ghebruik 
De Bye-Fokkers menghenfe onder malkan¬ 
der , en het wafch dat van Avicenna fwarte 
Mum ghenoemt werd, is niet anders , alsee- 
nigh overfchot dat naar ’t ghekookte wafch 
op de gront fakt. Het word met Oly week 
ghemaakt als wafch, maar het weeght ever 
en finktop de gront. Het fuiver en ruikent 
is ’tbefte, hetword in water ghegotenlicht- 
lijk van het wafch ghefcheiden. Het Kre- 
til'e en Paflidife , dat het meefte deel van 
de vettigheidt van de Styrax en Ladanuni 
vergadert werd. Indien ghy fijn ghebruik 
infiet : Het trekt de vuiligheid diep uittet 
lijf : Het wordt van Cellui onder de ope¬ 
nende genees-middelen ghereekent. /Elius 
feid dattet verwarmt, ondoet, rijpt, en af- 
veeght. Varro feit dattet om fijn veelcrley Varro de 
ghebruik op de heilighe wecli veel dierder R:R: ,; 3. 
verkocht wierd als den Plonigh. Daar van ' 
is mogbelijk by Ltiryus de naam van’t ghe- 
heihghde wafch. Gerookt is het goet voor 
den verouderden hoeft: Met water ghe- 
menght gheneeft het de Roos. Opgeftree- 
ken dekrauwagie, en is tot veel dingen nut. 
De Erythace noemt Arifloteles Sandara- AritéJe 
cha , Smerion , en andere Cerintbus. By PtlM 1 ■< 
de Gheleerde is het Vernilago, oft na de 
tijdt Vernix, dat fchijnt Lente-wafch tc zijn ; 
En by de Lombardfe- Boeren , volghens 
Niphui Carbina genoemt. Wy hebben daar 
van boven uit Plmius ghefprooken. Varro 
wil dattet een Lijm is, daar mede de Byen 
de kanten der raten t’famen-voeghen. Daar 
is een groote kraght in om dc fwermen 
uit-te-lokken. Die willen dat de fwer¬ 
men neder fitten , beftrijken een tak mette 
Erythace en Apiaftrum, oft Mellifie kruid 
gemenght : Vtrgiliui noemt het Gluten, oft 
Lijm. 
II. HOOFT-STUK. 
Van de Fi/cus oft onvrugtbare Bjen t 
ofc Hommels. 
D E Fucusoftonvrugtbarebyejsalfovan 
Fuco dat is bedrog genoemt,oft om dat AMrö: H: 
het geenrechte Bye is, maar bedrog anrecht, c ,p le “' l ' 1 ’ 
en onder fchijnvan de korven te ver warmen 
den honig op eet. DiedennaamvanPhagu- 
mai, dat iseeten trekken, zijn al te ftout: ge¬ 
lijk ook diefe van furandodatisfteelen trek¬ 
ken , alhoewel fy waarlijk fteelen. By de 
C Grieken 
