t.ilh.R: 
R. 1.8. c. 7. 
Aart, 
Arifl; H: 
A: J. 9. 
cap.41. 
A viend.in 
Cirmin: 
Gebruik. 
OnJer- 
fcheiJ. 
A Idrovjn, 
de lufed: 
I. 2. c, 13. 
HISTORIE VANDE NATURE 
den nocht van deWefpen , nocht van de 
Hordeis ghelteken : Datfe de vliegen vyand 
zijn, isvan’tvoedfel gezeit. Tuilchen den , 
opgank van den Hond, en Noordftar, als' 
de B\en voor de korven komen, worden fy 
veeltijds belegert. Dejonghe Runder-bee- 
ften zijnreooklchaddijk: De Melis kruipt in 
haar holen, en verwoed: het heelgelin. 
Van haar aart en wijs van leven komt wei- 
nighvoor; Sy hebben eenKoningh die gro¬ 
ter van lijf is, dien beminnen fy zeer; Die 
groeit in yders byfonder neft, en is teghen de 
buiten vyanden heel (Lijdbaar en heel fagt- 
moedigh t’huis omtrent lijn onderdanen. B y 
haar valt geen uitfendingh van zwerm gelijk 
onder de Byen.Het nieuwgeflagt wortinde 
Ichootvan d’oude gekoeftert, en tot bewa- 
ringh der felver worden veel folderingen bo¬ 
ven malkanderghemaakt, Sy verbredenzeit 
Moufetur op allerley wijs haar raten , uitden 
ftarkften hoop, hoedamge wy nu dry oft vier 
hebben uitgenomen ln de holletjes word een 
weinigh honig recht over het jongh bereid: Sy 
maken in’tvlieghen grootergheluit, als de 
Welpen. Sy worden noit tam, en zijn van 
fo grooten boolaartigheid , datze voorna- 
mentlijk met het opkomen vandeHonfda- 
gen met drymaal negen fteken eenmenfeh, 
oft paard ombrengen. Niet te vergeefs heeft 
1 ‘timus ghefcit datze fonder koorts zijn. De 
Genees-middelen hebben wy in de befchry- 
vingh der Wefpen verhaalt: Alleenlijk moe- 
ten'fe hier in meerder grootte gegeven wer¬ 
den; Indien fy in de ichemertjjd dikmaalin 
haar nellen lopen ,als of fy haar wilden ver- 
berghen, foo verwacht vry regen en wind: 
Des anderdaachs moy weder indien fy tfa- 
vontsovervloedigh omvliegen. Datfe’s win¬ 
ters fonderetenzijn, hebben wy boven ghe- 
feit 
Van ’t gebruik weet ik niette feggen, dan 
dat My^aldiuteit, dat haar overgehaalt wa¬ 
ter de huid tot een bobbel opblaafl,en dat 
allo de Vryers van de Hoertjes wijs gemaakt 
werd datfe bevrught zijn. 
Vande onderfcheiden komt mede niet 
voor: ’tgeen Moufetui hier van de Tenthre- 
do, Tenthrene ,en Pemphredoby brenght, 
is in ’t Hooft-ftuk van de Wefpen verhaalt. 
V. HOOFT-STUK. 
]/,mde Huffelkoorn, 0 ft Kjtrenmets. 
T Ot hier toe van de ongedekte vlielighe 
viergevleugelde die raten maken .Nu 
zullen wy handelen van die gene die geen 
raten maken ,en eerftlijk vandeCicada>oft 
Huppelkoorn. Denaam is hem by de Laty- 
nen gegevenft zy oft om dat hy haaftig neer¬ 
valt, en verdwijnt; oft van Kikosadoon. 
By de Grieken heeft hy ten anlien van de 
landftreken, kunne. ouderdom ,en grootte, 
verfcheide namen gekregen ; alghemeenl jk 
word hy I ettix , by die vanEIea Babakos, 
by de Sideten Seigar, inPontus Batrachos, 
by de Kretenfers bijmphyggon, by de Lands¬ 
luiden van Suidas Erfe genoemt, om dat hy 
met het uitfuigen van den dauw leeft Het 
Wijfje zeit jEhanus is ftemloos,enbyhem 
Kerkope, en Kalamaja genoemt. Nochtans 
gelooft Atbemns dattet een dier de Huppel- n‘ p '“ c f “ï. 
koorn gelijk is. Novella noemtfe Kikkos en 4-Hdyth: 
Killos, 1 ‘arva Kalamaja, Kalamidas en Kern - m lc: • 
neters feggen andere. Tettigonia betekenen 
ook de Cicadaftratjghelijk wyby Mms le¬ 
ien. Ghy fult veel bywoorden onder de 
Schrijvers vinden, fy worden ookPelalides 
van ’t vliegen genoemt. 
Tetraptelyrides, om datfe met viervleu- 
gels door de locht roeyen : Ametroi , om 
datze groot vermaak in haar fangh hebben: 
Phelombroi, om datfe in regen-tijden veel 
groeyen : Eliomanes, om datze veel van de 
Son houden : Aitaliones , om datfe van de 
Sonverbrand werden; Cyanopteroi, om dat- v;rcJi| in 
ze blauwachtighe vleugels hebben. Virgilius Culic. 
heeftfeQuerulas oft klagers, en Argutasge¬ 
noemt ; Nmejianus zEftivas , oft Somcr- 
I vogeltjes. Sommige noemen haar Graciles N 
; dat is tedere : Pontanus heeftfe Choraliftria in Ecl ’ 
genoemt, om datfe met beurten gheljjk an 
een dans fingen. 
De gemeene heeft Moufdus aldus befehre- Bcfchrij- 
ven: Het hooft van de gemeene fchijnt voor 
groot, en is een vyfhoek gelijk, met oneftene 
zijden bepaalt ; Hy is uitten groene fwart- 
achtig ( diarovaudus ftelt het bovendeel van' t 
lijffwart, het onder naar’t fwart hellende: 
waarom hem Martiahs ook fwart noemtJ 
wcderzyds met twee heuveltjes vande felve Epigr.ni. 
verw, maar ey-rond van gellalte, en met een 
donkere rand belopen; ook znyt een don¬ 
kere ftreep de heuveltjes midden door, en 
het midden hooft verdeelt een rechte fwar- 
telyn: hy heeft ogen uitten donker niet zeer 
groenachtigh , uitpuilende , en groot nae 
evenbedeeïingh van ’t lijf,(doe daar by, dat¬ 
ze onbeweeghlijk en helder zijn, fo datik 
over Nigtdms verwondert ben , die de Hup- 
pelkoorns ogen weigert, dat hy die niet ghe- 
lien heeft ) het opperhoofr is uitten bleeke 
groenachtigh: defe alleen onder de gekerfde 
dieren van dit gheflaght heeft geen mond, 
maar nochtansyetsuitftekende, gedrongen, 
onghefcheiden en veeltijds binnewaarts ver- 
borghen, dat als eenfnuit, het gebruik van 
de mond, en tongh vervult ,■ met thien dwar- 
ze groeven aartigh uitghegraven. ( Plinms 
heeft het mogelijk een tongh ghenoemt) het 
is drykantigh , en Kaftanie-bmin. Het lijf 
is an het hooft met een heel korten, oft lie - 
ver geen hals vaft ghchecht: de fchouders 
fijn uitten groen, en fwarte gevlekt; de groe¬ 
ne borft is meer witachtigh ( die is hard, en 
daarom feit Martialis dat de oude wijven een Manui: 
Huppelkoorns borft hebben ) daar an weer-Epigd-i- 
zyden voeten en fchenkels uitbreken van een C P‘ 
j donkere verw ( Aldrovandus doet’er by,datfe 
dun, en in t einde fcherpoft ruw zijn, om op 
de bomen te konnen klimmen :) de buik in 
de groote is tweedwarfe vingers langh, en 
een breed: het innerlijke deel vanden buik, 
I gelijkt 
