DER GEKER 
die geltit zijn, dat hy dan in een Tonnetje 
verandert van geele, groene , en fwarte 
verw: En dat uit de eyren fulke kleine vier 
gevleugelde Kappellen voortgekomen zijn, 
datmenfenauwlijksfienkonde, ghelijkinde 
kladjes van de Olmbomen geilen werden, 
Ï-n"?!! dwaalt dan IHiniut in fommighe, als hy 
af . 3 ' 2 ‘ fchrijft: Veel ghekerfde dieren worden an¬ 
ders gheboren , en voornamentlijk uitten 
dauw. Defe fit op de bladeren van de Radijs 
in’teerftvande Lente, en word door deSon 
tot de grootte van een Geerfje gheronnen: 
daar van komt een klein Wormtje, en in dry 
dagen een Rups, dis allengh f kens angroeit, 
die onbeweeglijk meteen harde fchors is, 
en alleen op’tanroeren van een Spinnekop 
haar beweeght. DeRupsdiefe eenTonnet- 
jeoft Pop noemen , vlieght naar’t verbreken 
van die fchors als een Kappel. De Wormen 
en Rupfenquellendikmaal deKoolgelijke- 
lijk: en het woord Raphanus betekent by 
-Anjiotelts geen Radijs, maer Kool; nochtans 
foud ik niet ontkennen datter eenighe uit 
Wormen voortkomen. H et voghtige koorn 
brenght Wormen voort ,• defe '1 onnetjes, 
uit welke de Kappel komen. Aldrovatmus 
feit, ik heb ghefien, dat de Kappellen uitte 
hollen van de bomen , en voornamentlijk 
van de Willigen voortqpamen : Hydoet’er 
by dat de Kapellen van de felve dikte metté 
gaten waren, waar in niemand lal feggendat 
eyren geweeft zijn , Want uit yderhol komt 
een Kapel, daar die haar zaaun fekerplaats 
leggen, dat niet als in groot ghetal baren ; 
ftitirovan: (] aar nochtans die Kappelen , die heel dik 
van lijfzijn , de vleugels met veel wolligheid 
befet,enna t Kaftanje-bruin hellende had¬ 
den. Daar is ook een Rups gefien , van wel¬ 
ken alfmen een Kappel verwaghte, veertigh 
eyren uitquamen , fo groot als tarwgranen, 
geel van verw, met een fijne wolligheid 
overtrokken, uit welke yder byfonder een 
Wormtje voortquam. Men maghook gelo¬ 
ven datfe uit verrottingh voortkomen. Het 
pliniHrN: l lee ft te Bononie, tweeoft drymaalRupfen 
' l7 ' c ' 4 gheregent, die in Tonnetjes en Kappellen 
veranderden . Waarom Vlwius naghelaten 
heeft dat inMiletus, by voghtige tijden dat 
quaad geboren wierd. 
Aart. Na de verfamelingh allengfkens uitteren- 
deleven fy totte Winter, fommige tot des 
Winters Sonneftand. Sy worden dikmaal in 
de huifen als verftijft zijnde geilen,fy derven 
veeltijds by harde vord: Daar zijn fommige 
die menen dat het voortkomen van de Ka¬ 
pellen het fekerde teken van de Lente is, 
omdelwakheid van dat dier. Indatjaarals 
wy dit fchreven (j’tzijn de woorden van Ph- 
wus) iïïer anghetekent, dat haar opkomd, 
door de drymaals wederkerende koude , is 
verdorven, en dat de overkomende vogelen 
op den feden van Februarius ons de hoop 
van de Lente braghten, die niet te min daar 
na, door de groote koude befebadight wier- 
den; Penmus gedenkt dat fy tweemaal in den 
Herfd in Engeland op nieuws voortquamen. 
'DE DIEREN. 
Het is ook anghemerkt datfe de Ped voor¬ 
duid hebben , ’t geen wy by Gemma lefen. 
Sy vloghen in’t jaar M. U. L XII. omtrent 
den ij Augudus met fuiken menighte om¬ 
trent de wateren datfe de loop der Rivier 
verdonkerden: en omtrent den avond vlo¬ 
ghen fy met heele fcholen door de draten. 
In’t jaar M.C. IV. beletten fy ’tghefight, 
mits fy’tlight van de Son affehutten. In’t 
jaar M. D. XLIII. hebben fy al het honig- 
fap uitgefoghen, en ’tgras felf is door haar 
droghen drek over al ghefchrookt. In’t jaar 
M. D. LUI. hebben fyin Hooghduifland 
de kruiden, de klederen der menfehen, en de 
huifen met bloedighe druppelen befproeit, 
doe waren fy ook in groote menighte 
Men gelooft datfe het water afdrijven, met Gebruik, 
weinigh ghevaar ; Sy (trekken den Klink- 
Havik en andere vogeltjes tot fpijfe , ook 
worden fy tot aas om Vïd'chen te vanghen ge¬ 
bruikt- 
De fonderlinge onderfcheiden fullenwy 
met veel dippen anwijfen. Nu lullen wy 
haar in nacht en dach-Kappellen verdeden. 
De nacht-Kappellen worden Phalena: ghe- 
noemt. om datfe na de kaars vliegen: By Ly- 
colihrunen iV«o/jizrrzijnfeKandylofbedai, om 
datfe de kaarten dikmaal met haar vleugels 
uitbluïïchen. By andere Pforai ghenoemt, 
om datfe met vuiligheid, enfehobben ghe- 
quelt zijn. 
Maar om datfe haar dikmaal doorliefde 
van’t licht in de vlam werpen , wordenfeby 
Z^mdotusyn /E/chylus Pyraudtegenoemt. 
Anftoteles heeftfe Epialon ghenoemt, eeni- 
gePyradumyron: en fy moeten onderfchei¬ 
den werden van de Kapellen die de Byen 
in de korven quellen. Aldrovandus heeft de 
eyren van defe op het dak van de korf ineen 
klont t' faam-gherolt, en met een dunne wol¬ 
ligheid bekleet bedorven gevonden, Sy wa¬ 
ren fwartachtigblmkende en veel : Hydoet- Mdro . 
’er ook by eenighe kleine witte Rufpen, die iuiea'u. 
my in de volgende nacht eenige poppen ge- Cd p. -• 
maakt hadden , hoedanige ik ook in de korf 
gevonden hadde, fo groot als een Piftachie, 
in groot ghetal t’famenhanghende, en yder 
in lijn Tonnetje, welke opghefneden Kap¬ 
pellen voortbraghten, hoedanige ik ook in 
de korven gefien hadde , de Kapellen diein 
deTarwgroeyen niet ongelijk. 
Sy zijn ruig van lijf, met vleugels die ghe- 
lijkmetafch beftroytzijn. 
Sy vlieghen felden oft nimmer als met op- 
gerechte vleugels over den rugh. By dach 
fchuilen fy onder de bladeren,oft in een don¬ 
kere plaats: Sy hebben meeft bredeen ruighe 
fprieten , oft heel klein en kort. Sy komen 
uitte poppen van de Rupfen onder d’aarde 
begraven voort. 
En om datfe meelachtigh 'zijn, komen fyMoufe.-de 
bydagh , omtrent den avond, op dat haar 
meel door de kraght der Son verdrooght, 
nietfoudeafvallen, te voorfchijn. Dedach- 
Kapellen hebben langher fprieten die an 't 
einde bultiger zijn. 
