HISTORIE VAN DE NATURE 
6S 
lijf gelijk, ofc langer, maar geen fteel , ook 
geen angel in de ftart. Sy zijn overvloedigh 
in de velden en weiden, felden in de Koorn- 
landengevonden, gelijk wy in Vrankrijk, en 
ons Vaderland Brittannie menigmaal geilen 
hebben. 
Wy hebben maar dry ongemeene gedaan¬ 
ten geilen,de Italiaanfe,Griekfe,en Afrikaan- 
fe. Die worden Mantesghenoemt, oftom 
datfe met haar ankomft (want fy verfchijnen 
eerft van af) de Lente voorbeteekenen,gelijk 
Ana^reon gefongen heeft, oft dieren tijt voor- 
feggen, (gelijk Celms, en de uitlegger van 
Tbeolfiitus hebben angeteel entj) oft om datfe 
haar voorde voeten altijdt ootmoedigh als 
handen opgeheven houden, op de wijs der 
Priefteren , welke met dat gebaar haar ge¬ 
beden tot de Goden plagten uit te ftorten. 
Van de Italiaanfe Mantis ( welkers affetfel 
ik hier vertoone) maakt Rjindeletius gewach 
in lijn bock van de Viffchen,bynametdefe 
woorden : Hy heeft een lange dunne bord, 
met een kap gedekt, een elfen hooft, rode 
oogen, en redelijk groot, korte fprieten, fes 
beenen, op de wijs der Springhanen, maar 
de voorde veel dikker en langer als de ande¬ 
re , en om dat hy die veeltijds gevouwen op- 
hcft ( op de wijs van de fmeekendej wordt 
hy van onfelnghefetenen Preque Dieu ghe- 
noemt ; Het gheheele lijf is mager. Het is 
fo goddelijken beesje , dattet de Kinderen 
die na de wegh vraghen, mette eene uitghe- 
drekte poot dien anwijd , ’t welk noit oft 
felden mid : De ftart is in twee gedeelt, met 
twee hayrighe angels veriien : en gelijk hy 
met het opheffen der poten dePneftersna- 
bootft, alfo ook mette gheljjkheid van be- 
wegingh , want hy fpeelt niet als andere, 
nochtdanft, nocht fpnnght, maar houd met 
een traghe gangh fijn zedige ftatigheid, en 
wijd een rijpe hooghwaardigheidan. Hoe¬ 
wel Pemiius feidt defen in’t land van Mom- 
pelliers geilen te hebben ; nochtans verhaalt 
hy dat hem het afbeeldfd, van dientreffe- 
lijken Antomus iaraccnus , Genees-Meefter 
van Geneve is toeghefonden. Karohu KJu- 
Jius heeft een ander ghedaante van de Man¬ 
tis van Vienne ghefonden , de voorfte in 
grootte en vorm ghelijk, maar is nochtans 
met een andere verw van de natuur , oft 
fijn plaats begiftight ; want hy heeft heel 
gcele hoorntjes , een blauwachtigh oogh, 
vleugels uitten geele doofachtigh') het vor- 
dere lijfroodt, behalven dat de voorfte po¬ 
ten hayrigher en witachtigh, en deomghe- 
kromde fcharen fwartachtigh zijn. De A- 
frikaanfc hebben wy op onfe koften uit Bar- 
barie ontboden , hy is dun , vijf duimen 
langh , ghekapt, en met een fpits hooft, 
( ghy foud’ meenen dat hy de groot-hooft 
wasj) uit welkers top twee breede hoornt¬ 
jes, omtrent een duim langh uitfteeken, en 
die Turkfe fpits met twee pluimen ( wel¬ 
ke de Janitfers ghebruiken) vertoont; een 
wemigh onder fijn top komt weerzyds een 
oogh uitpuilen, dat groot en donker root is: 
[Sijn lijf is langh, uitten purpur roodt, met 
een Swaluw dart in twee ghefpleeten, vier 
donker afchgrauwe vleugels, met enige don- 
1 kere plekken verciert: de voorfte vier voe¬ 
ten en beenen zijn teer, dé achterfte kloek en 
fterk, langh, en met dwarfe plekken over de 
dybeenen getrokken, fwartachtig. 
Tot hier roe van de gemeene Springha¬ 
nen met vleugels. Ookillèr van de ongeme¬ 
ne genoech gefeit: Ten zy ghy met my oor¬ 
deelt nodig te zijn enige andere onderfchei- 
den meer by te werpen; want het gelicht der 
gemeene is bars, langachtig, rompelig, en als 
met fchobben bedekt, die by na de mont be¬ 
dekken ,- de tanden zijn boven anghehecht, 
breedt.fwart,en hardt, met welke ly de eyren 
lichtlijk doorbytcn,en meteen grootgekrijfel 
an Hukken wrijven; Maar de Griekfe en Afri- 
kaanfe is korter van muil, en fo fwak van tan¬ 
den , dat hy alleenlijk de fac hljte toppen van 
gras en kruiden eet. De gemene hebben heel 
lange fprieten,maar de Manti heel korte: Die 
hebben een harde bord,fterk, kraakbeenigh : 
Defe by nageen,ledig,en flapidie hebben ook 
een fagten buik,lang en fpits, maar defe har- 
der,volIy vig.en bohBcide hebbenle vier vlie- 
fige vleugels, gelijk als uit draden van zenu- 
: wen gemaakt,want hoewel de binnenfte toe- 
i gevouwen dobbel fchijnt, nochtans is die 
uitgefpannen maar enkel, ’t welk Judokus 
' Ihtlicbius bedrogen heeft, als hy mis-fiende, 
1 de Springhanen lésvleugels toeëigent. Het is. 
' voorwaar vermakelijk in. fommige van bei- 
;der gheflaght, haar felhoekige dybeenen te 
befchouwen, die heel net in haar groeven, 
glat, en als met een netje overtrokken zijn. 
De ghemeene Springhanen hebben groote 
uitpuilende oogen ; waar van EbAns feit dat 
haar de naam van Attelabophthalmus van At- 
heneus in’t io. Boek het lcfteHooft-ftuk ge¬ 
geven is. 
Dc ongevleugelde Springhanen zijn de 
Bruchus,Attelabus,en Afellius. LeBruchus 
apo tou brukein vanbyten, oft flokken alfo 
genoemt, word in vier gedaanten verdeelt. 
De eerfte is een Mannetje,de overige Wijfjes. 
Het Mannetje draagt een roden hals-kring, 
onder welke een dubbele kap hangt, uitten 
geele redelijk groen, de rug is totte ftart met 
fes Pareyverwige fchobben ter zyden over 
dwars bedekqdedry kleineangeltjes van den 
buik (die redelijk grootisj) en ftart gelijken 
de verw van nieuw uitfpruitendgras, uitten 
geele groen, gelijk ook de dybeenen, met het 
angefigten de fprieten, maar de beenen zijn 
roodachtig. De eerfte van de wijfjes is Spaans- 
groenachtig, fonder ftreep foud’ fy van de 
kap totte ftart rofchachtig zijn; fy heeft ook 
geen angel in de ftart, en fchijnt met kreuken 
oft liever als met i o. groene ringhen omcin- 
gelt. De tweede is by na heel brüin-rood , en 
donker, an den buik nochtans een weinigh 
geel,enheefteen dobbelen angel in’t begin- 
fel van de ftart gehecht. De derde ghelijkt 
met het hooft een Varken oft Zekalf.en heeft 
in plaats van fpneten gelijk als een baardje 
weer- 
