Sealig: ia 
Arilt; de 
Tiaar is. 
Scalie Ex- 
crcir.173- 
Albcrt. 4 
c.7.3pud 
Moufet: 
é8 
HISTORIE VANDE 
NATURE 
binnen, evenwel iflerin haar buik geen over- 
fchot. Sy vermaken de Menfchen met haar 
fangh, daarom wordenfe te Fes in Afrika in 
yferekoyen gefloten,en duur verkocht. Sta¬ 
tiger bewaardefe ook in eendoosomdeflaap 
te verwekken: welken indien hy met meer 
gaten alseen (ïftdoor-boord hadde, fond’ hy 
die op den derden dach niet dood’ maar le- 
vend’gevonden hebben. Moufetus bewaarde 
een Mannetje en Wijfje door gegeven voed- 
fel : Hy bevond dat het Mannetje de zyde 
van ’t Wijfje op den achtften dach door- 
knaaght hadde, 't welk ook daar na op den 
tweeden dach geftorven is. Sy konnen nauw- 
hjks buiten de lucht leven, om datfybehal- 
ven de ftem en lucht niets in hebben. Indien 
ghy water met koper-rood gemenght, in een 
glas giet,fult ghy haar verdrijven.So ghy haar 
een emmer met water voor fet en rondom 
met haver meel beftroit fullenfe daar in fprin- 
gen.Sy hebben ookdegenees-konft vermeer¬ 
dert. Metfljn aarde uitghegraven, is hy goct 
voor delopendeoiren.Mette hant gewreven, 
geneert hy de roos: en defelve geneert de he¬ 
te gefwcllen achter de oiren. Tot poeyerge- 
maakt de vuile fweeringen; Metwaterghe- 
mengt de fteen en droppel pis: angebonden 
de keel-pijn , indien wy Martellus gheloven; 
Om den hals gehanghen de vierdendaaghfe 
koorts. Van iijn gekrijfel fullen wy hierna 
fpreeken. 
Van de wilde zijn ook fommige Mannet¬ 
jes, andere Wijfjes. Het Mannetje is groter 
van lijf als een Huppelkoorn,fwart van verw, 
groot van hooft, met uitpuilende oogen, het 
voorhooft heeft iprieten, maar delprieten 
hebben geen leden ; de fes achterfte voeten 
zijn heel langh tot de heftigherfprongh,' de 
kromme eningefnede vleugels dekken ’t ge¬ 
ilede lijf, de ftart isgefpleeten. Het Wijfje is 
kleinder,dik-buikig,groen, met groene ogen, 
roodachtige fprieten, en een ftart als een dry- 
tand. ’s Somers houden fy haar inde holle aar¬ 
de: In fachte Wintersfchuilenfe, inftrenge 
ftervenfe. H aar is alle gemeen voor en achter¬ 
waarts te fpringen. Pliniui heeft gelooft datfe 
met wrijven vanhaarvleugelsgeluidmaken: 
Doortwee klinkkendelichamen,welke,door 
beweging en roering geflagen wierden K a JJ°- 
nur. Sca/iger met het hol van den buik: Met 
het knarflen der tanden heeftze Submus Gar- 
retus een Kruidmenger, haar fangh naboot- 
. fende, ghevangen. Albertus feid'datfe mid¬ 
den door-ghebroken noch langh leven. Sy 
eeten geers, rijp koorn en appelen. Sy ver¬ 
achten de boflehen en kiefen de velden. Van 
verre fingen fy harder, na by zijnde fwijgen 
fy Sy worden met een Mier an een draadt 
gebonden en in ’t hol gheworpen ghevan- 
ghen , als eerft het ftof wegh-ghebïafen is, 
om haar niet te verbergen. Als men met een 
takje eenige reifen in ft hol fteekt en weder 
uit trekt komenle ook uit, alsof fy lien wil¬ 
den wie haar van buiten fochte te befchadi- j 
ghen. 
Maufuus betrektfe totte Kiickel een beet¬ 
je dat gevleugelt,en de Tryxalis en water- 
Cicada van Ronddetms is.Van defelve fchrijft 
hy aldus : Daar is noch een gevleugeltbecs- 
je overigh, 't welk ik niet weet of ik tot het 
fchok van de Cicada,oft Springhaan fal be¬ 
trekken ; Wantvoorfoveelhymetfcholen 
vliegt en ’t gefaide eet fchij nt het een Spring¬ 
haan , nochtans ghelijkt het in vorm de Ci- 
cada oft Huppelkoorn. Dit beesje heeft een 
wonderlijk angeficht als een Kind, het hooft 
is met eendrykantighemutsgedekt, in wel¬ 
kers opperdeel vier fwarte plekken zijn, 
twee langachtigh, en twee andere rondach¬ 
tige , tuften welke ghy ook twee fwarte heel 
kleine ftippelen fien fult. Het heeft vier 
vleugels, welkers binnenfte gevouwen wer¬ 
den , cn als het ftil fit fchijnt het geen vleu¬ 
ghels te hebben ; En dit zijn mogelijk die 
Springhanen van de welke Ku[pvnanus uit 
Zjgebertus aldus ghefchreven heeft. In de 
maand Auguftusvan ’tjaar S 74 , vloogheen 
groote meenighte van Springhanen uit het 
[Ooften met fes voeten , van welke heel 
Vrankrijkverwoeftis : Ghy foud’in’t eerft 
gefeit hebben datfe een kap oft muts bo¬ 
ven haar fchoften hadden ,■ Maar haar naar¬ 
der befiende zijn de deelen van de boven¬ 
vleugels als met een halve kringh befloten; 
’t Geheele lijf is heel dik , fwart en donker 
van verw : de deelen van de achter-vleu- 
ghels zijn met fwarte flippen gheteekent: 
Defe heeft Petrus Qui \kelbergb van Antwer¬ 
pen, uit Afrika ghebraght zijnde, an Pen- 
nius overghefonden , welken wy ook als 
noch doot in onfe Schat-kamer van gekerfde 
Dieren bewaren, en den naam vanCicada- 
ftra geven. 
Van de Tryxalis heeft hy dit. Wy zijn 
niet minder mette Tryxalis verleghen. Hy 
heeft mogelijk zijn naam van ’t knagen be¬ 
komen : Maar ik kan my niet begeven om 
te oordeelen dat de Tryxalis eenBruchus, 
ofteen Springhaan van de Moeskruiden , oft 
een Huppelkoorn oft Knekel is: Niet alleen 
om dat Atbemus , Ptmius , en andere Wijfge- 
ren daar in niet eens zijn, maar ook om datfe 
j in vorm en aart veel verfcheelen; Enwaar- 
i om wordt het woordt Tryxallis vantryxo, 
j datgekryfel beteekent, niet welafgheleid? 
! Indien dat waarachtigh is, fal het de Kne¬ 
kels heel wel voeghen , welke Pcucerus foo 
om ’t ghekryfel, als anders met recht van 
de Motten affondert : ’t welk onfe loa- 
chimus Kamer anus ( de Soon van die groo¬ 
te, en rechte Erfghenaam van fijn deugh- 
den ) eerft heeft angheteekent. Plmius be¬ 
laft twintigh van defe te branden , en met 
Honigh-water teghen de enghborftigheid, 
en longh-fiekte te drinken. De afch met 
honigh op de harde kanten van de fweerin¬ 
gen gheftreeken vereffent de felve, en helpt 
treflijk het afdryven deropgeftopte maant- 
ftonden. 
Moufet: 
Het hooft van de Water-Huppel koorn i. c . 
I van fyndeletius gelijkt een vijfhoek. Sijnuit- Rondelet, 
puilende ronde ooghen zijn fwart, en niet ^ 
I groot:c. 3?. * 
