tfieremb: 
i: N: 
ixocic. x 3, 
ap.20. 
Naam. 
DER GEKER 
Ten leften maakt Nierembergh ook gewag 
van eenighe Indiaanfe Paards - Wormen, 
welkers hoorns afgeraipt, en met waterghe- 
dronken, wonderlijk deminluft fouden ver¬ 
wekken. 
VI. HOOFT-STUK. 
1/ande Kjtmbans oft Sjraanfe vheib. 
En naam die dit gekerfde dier by de 
Grieken heeft, houd het ook by de La- 
tynemDegefprenkelde word Ketomas ge- 
noemt, om dat het op de manier der Schild¬ 
pad geffippejt en gevlekt is. Phmus noernt- 
•DE DIEREN. 73 
voorgeworpen, als vergif verkocht te heb¬ 
ben in de Koninghlijke verkoopdagh , om Gafenii.:. 
dathy dieop LX. feftertien hield. Indien cYaiTi- 
fy te veel gedronken worden, oft van buiten fom Je 
te langh opleggen, verwekken fy pijn inde 
ingewanden dievandemondtottefchamel- Nikand: 
heidreiken. Sy doen de blaas verfweren, en . 1 " Alex - 
ontfteken de fchamelheid en andere deelen. lf otm ‘ 
Sy verwekken bloedige pis, dikmaal buik¬ 
loop, rode-loop,bef\vijmingh, en ookdul- 
heid: Inde mond word een fmaak ghevoelt 
alspek ; eenige oordeelen dattet vergif in’t 
hooft en voeten gelegen is, ander ontkennen 
dat. Dit quaad word met verfcheide mid- 
i'e alle kleine Scarabei oftPaards-Wormen, delen bevoghten: Menfchen fogh uitte bord; 
c 1 jl iullen \vy in c onder- 'getrokken ; Geite, enKoeyemelkalle uuren 
* J?y'brengen ; Sommige maken haar |ghebmike , infpuitinghen van vet fop, met 
de Welp gelijk, maar langer van lijf, ande- - ■ ■ 
re een groenverwighe aardworm als gout- 
blinkende, ander een klein ghekerft dier, 
langhachtigh eengoutverwigh,en een klem 
diertje met geele ftrepen d wars over de vleu 
verfaghtende oly, en daar na Salpeter met 
Mede ghebruikt. Oly van Lelyen , van Plln:H.-N: 
Amandelen, vers meteenflurp ey genoten,- Uo,c ' 13 ' 
olyvan Sefanium enOenanthus, endePor- 
felein , welke Lykus de Neapolitaan, voor 
^g^elt, met een langh lijf, en vet: tegengif hiel, worden feer gheprefen, maar 
gelijk de Mor. 
Sy komen in Italië en andere Landfchap 
de Oly van Queappelen is het fekerfte te- plin;H N ’ 
gengifvan defefiekte; ook moeten van haar j l3 ' c ’ 
e inicct: Dighccn over al niet eenerley; Want sKdro- j datfedoor haar t’famenplakkende kraght de 
varuus onkent dat die in t Koorn voortko- knagingh beletten. Hier by doen lommige 
men inde Neerlanden, en vorder Noord- - —* . -- - 
waarts gevonden werden. 
* J - . , t/- - 1 - 1 ““ “'-ivtw, WIN. niuuiwii v rtl1 liartl & 4 . 1. 18 . 
pen voor,daarie m tKoorn,de Rofe, Lile lof niet berooft werden de Squil Afijn: De«p. w. 
en Olybomen litten; nochtans zijndeghe- aarde van Santos , de Bolus Armenus , om 
iT oed£e 
de Theriaak en Methridaat welke nochtans 
met verkoelende en de knagingh tegenlban- 
Sy leven met de bladeren van de bomen, de middelen, en die de pijn verfachtenmoe- 
en bloemen van fommige heefters , en met ten ghematight worden ook moet men het 
u°^ rn 1 W j 3ro ïï ^ l ^ ncier Spaanfe vlieghen braken niet vergeten. Waartoe van Diofcori- 
ghedenkt die Koorn eten. Sy vergaderen I des middelen worden angewefen. 
<5 narnfs fponen rlpn pn «TAi-ilpn rl/vnt‘ I IT_. '. J' I 1 . f 1 
s nachts teghen den dach, en worden door 
onderlinge hulp, gelijk de Mieren bewaart. 
VincentiM feit dat fe by daagh door de gehee 
Het is noodigh datfe inde Genees-kond Gebruik» 
omfightelijk werden gebruikt, want fy zijn 
de blaas fo fchadelijk dat lommighe menen 
k . . . _ * -----UUl 1W1UU11CUN.IIIN.11VI 
plaats vliegen. Sy groeyen uit een verrotte datfe alleenlijk in de hand gehouden, bloe 
vogtigheid en droogbte , oft uit een voght 
’t welk op de bladeren van de Eflchebomen, 
Peer , Pyn , Populbomen en Cynacantha 
leid. Anftoteles heeft ook naargelaten datfe 
uitte Rupfen van die bomen voortkomen: 
En Plinius feit uitdruklijk ; de Spaanfe vlie¬ 
gen groeyen uit een Wormtje inde Spongie, 
voornamentlijk van de Honds-rofe, welke 
andeftecl groeit,maar overvloedigh inde 
Eflchenboom, en de overighe in de witte 
Roos,nochtans verfamelen fy,maar meteen 
'lantar: 5. traghe bewegingh, en teelen een Wormtje: 
D- De Vygboomverllerftalsfy daar in voortko¬ 
men . Sy hebben een reuk als Tar, een fmaak 
rheopb 
Canf; 
digh water voortlokken. Montagnana fchrijft 
datfe op een knie geleit zijnde, vijf ponden 
bloed door ’t water aftrokken. Daar word 
voorfightigh in ghehandelt, als men op de 
maat, het middel felf, en op den fiekeacht 
Haat. Laat dry oft vier afen ingegeven wer¬ 
den : buiten op is meer hoops nodigh ; de 
heete lichamen lyden haar niet wel, de krag- 
teloofe, oftdiemet hardegefwellen derin- 
gewanden ghequelc zijn, gheheel niet. De Galen: 1. 
Spaanfe vlieghen felfs fonder hoofden vleu- 
gels en ftart worden van fommighe ingege- AcfZ 
ven, ’t v/e\k Hippoaates inghebruik hadde. 
Het is een Hout Genees-meefter die defe 
als de Ceder, fo Ni^ander verhaalt. Sy zijn , delen het lijfverwerpendeingeeft, dat is de 
heel heet en droogh, daarom branden, kna-, oorfaak van de doodt van twee waterfugtige 
genendoorfwerenfydehuid. [geweeft. Sommige ghebruikenfe gheheel, 
Sy worden onder’t vergif gereken t,en daar j ’t welk Galenus ook doet: de vleugels zijn 
rnnl rrpfpif rlnt 1 -mnv J J_ i 1 . . 'ff 1 1 1 1 ' 
Schade- 
cicero: al word gefeit dat die haar ingenomen hadden, 
’ xcu ^-‘.^ ghelijk Cajus Carbo , Pijrrbus de derde na die 
?lin:H-N. g een ’ wt jlke mette Romeinen oorloghde, 
). c.+. alsook Kpjfinus bekent door de vrindfehap 
van Nero, gheftorven zijn. Doe hier by dien 
Abt. welken van een Hoertje om hem in lief¬ 
de te houden een papje met het poeijer van 
’lin-H N- ^P 3an ^ e vk eghen beftroit voorgefet is , ghe- 
i,” c . d. C J k by ^ are te hen is. J\ato Vticenfu zijnfe 
het tegengif van de andere deelen, waar van Mck'simp' 
Phmus feit, de vleugels ghenefen, maar defe pl ‘ n:H: Ai 
wegh-genomen, zijnfe doodlijk; ten fy mo- *' 1 ‘‘ c ' 3 
ghelijk de plaats verminkt is. Voorts wor- 
denfe tot het waterlofen, het fchorft van’t 
angeficht, het voetevel, het opftoppen der 
maandftonden , de onvrughtbaarheid der 
Vrouwen, het opftijgen van de lijfmoer, en 
vierdendaaghfe koorts inghegeven. An de 
fchou- 
