8’ HISTORIE VANDE NA TURF 
buitenfte korft ofc fchede is gout-verwigh, 
liet hooft klein, de mond wijdt, hard, fterk, 
met tangen en getand; de oogen zijn rond 
en uitftekend : uit het voor-hoofr fpruiten 
twee hoorns de buik is lang; Het is by Bel - 
lonnis inde befchryving van den bcrgh Atho 
een ghevleughelt beesje de Spaanfe vliegh 
c IüU f'ï 1 gelijk > maar g roter en geel geverwt. Daar is 
’ 1 ' " noch een ander rechte Bupreftisgeilen , een 
weinig korter van lijf, en omtrent de buik 
breder,met een fcherper ftart,een klein hooft, 
uitpuilende oogen, een opgefparde mondt 
met tangen; de fcheden zijn in de lengte gc- 
ftreept, en uitten gras-groen gout-verwigh, 
gelijk Moufitm fchrijft: De felve doet’er by 
dat hy maar fes beenen,en die na evenbedee- 
de Venen- ^ n gh l an gh (Gr minus en Matthiolm feggen 
1.2. c ii. qualijkachfjenfwart heeft,met hoorns twee- 
maal kleinder en dunder als de voorgaan¬ 
de en z. 
Pla-'.c Pltiius feit datfe felden in Italië gevonden 
werden : Maar nochtans nu overvloediger. 
Vcedlei. Hy eet Vliegen , Rupfen, Haagdiflen , 
Wormen en andere ghekerfde dieren : Hy 
doodt ook de Spinnekop : Hy raakt geen 
doode krengen. Als hy met hetgeen hy ge¬ 
dood heeft, verfaat is, fleept hy hetoveri- 
ghe na lijn hol. Hy is Salpeterachtigh van 
Irnaak, en onverdraghehjk van ftank. Van 
fo fcherpen vergif, dat indien debeeften van 
(ijnbefmette kruiden eeten, fterven : Als hy 
felf opghegheten word, volghen fwellmgh, 
windengheidt tuften vel en vleefch, blau¬ 
we lippen, en eenquaadaartigefmaakin de 
mond, op dat ik van’t opftoppen des waters 
en de pijn van maag en darmen niet fpreke: 
hierom wordenfe te recht ftrafbaar gehou¬ 
den die haarin-gevcn. 
iriJJci” 5 " ^ aar genees-middcl is, de Aphronitrum 
met water ghedronken, fogh uit de Vrouwe 
AUian: H: borftengelogen, Vrouwe-pis gedronken, en 
A: c. c.j J. wee r uitgebraakt, allerley geftagt van wilde 
peren,die nochtans in een gefwollen lichaam 
niet moeten ingegeven werden; ookdevoe- 
ten, vleugels van de Spaanfe vlieghen, fo wy 
fommighegheloven. Hetovenghefie datby 
Diospor/des. Indien een Paartoft Koe-beeft de 
felve eet wordenfe opgeblafen: Sy lofen dik¬ 
maal dunnen drek,en walgen van eten. Haar 
genees-middelis lopen en het fnijden van een 
ader in 't gehemel van de mont; Sommighe 
gieten oly in de neufgaten. Meer hier van by 
jlldrovandm. 
Sy hebben niet-te-min haarghebruik in de 
Genees-konft. Indienfe als de Spaanfe vlie¬ 
gen bereidt werden. D/ospondes brandfe op 
een feef met heete afch, Galenus weektfe in 
afijn , Hippokrates verwerpt de hoofden, 
vleugels en voeten ; Met Bokken-vet.genefen 
fy door haar rottende kraght het kin-feer, 
gelijk Vilnius verhaalt. Inopgeftoptemaand- 
ftonden wordenfe met tweemaal foo veel 
morgh van Vygen van Hippokrates tot een 
Galen,1. 1 . pil ghebruikt , op dat ik van de verharde 
" ,c ’ ’’ °ft opghefteghe Lijfmoer, en het affecten 
van de vleefch. klomp niet fpreeke. 
i W atangaatliaaronderfcheidjiUou/friübe- Onder 
'fchrijft’er twee van vorm alsdeScarabeusoft lctcidt - 
Paards-worm: de een uitten gout-groen, en 
d’ander uitten geele fwartachtig; die is gro¬ 
ter als de voorgaande; de brute-vleugels zijn 
met gout-geel ftreeps- wijs geverwt, en met 
een weinig groen (’t zijn lijn woorden}over- 
fchaduwt; tuften de ftrepen rijten enige ron¬ 
de holligheden fchoon gevormt. Den ande¬ 
ren heeft hy van iacob Quippelberpb uit het lant 
; van Viennegekregen. Leonicerus , Koniarius, 
en Korduj hebben om degrootte van de ftank, 
de Bofch - Weeghlms voor de Koe-vliegh 
genomen, z lldrovandus ftek’er dry voor. De 
eerfte is ïn’t land gevonden, met een groote 
mond, van witte verw , m’t bmncnfte deel 
ghetand, boven welkers twee hoorns, een 
ander diergelijk witachtig lichaam op-ftaat: 
in de opfpalkking van de mond zijn die vier 
korte en hayrige byhangfels, met welke hy 
de fpijs fchijnt te proeven, eer hy die in de 
mond neemt; hy is donker groen van hooft, 
rug cn fcheden, welke beide een ronde witte 
plek hebbei», met Ianghe lprieten, en een 
ftreep, welke beide de fcheden als fy an den 
buik gevoegt werden uitmaken , van een ko- 
pereverw; onder de vleugels is hy groen, fo 
dat men nauwlijks fchoonder vinden foude : 
hy heeft langachtige ruige voeten, en niet al¬ 
tijd eenverwig, maar na datfe tegen de Son 
gekeert werden, zijnfe nu groen, dan koper - 
verwig, maar meer na ’t koper hellende ; de 
verw die boven op ’tlijfis, fpreic geen glans 
van fich , voor fchijnt alles helder te blink- 
[ ken. 
j De tweede is de voorgaande gelijk, noch¬ 
tans in vcrwverfcheiden, welke(uitgenomen 
j de geelc voeten ) fwart is, en defe word ook 
I ïn’tveldt ghevonden. De derde ïsvan Jacob 
' Grevinus, die hy weerzyds met viervoeten af¬ 
beeld, groen geverwt. Diergelijke heeft ook 
Mattkiholus in fijn uitlegginghen over Diof- 
kprides : Maar wijl hy hem daar met be- 
fchrijft, twijffel ik of hy wil fegghen dat 
het een Spaanfe vliegh is die men in de Ge¬ 
nees-konft fal gebruiken ofc de Koe-vlieg. 
De Ips word by Plcmtus Involvulus ghe- 
noemt, by de 1 taliaanfe Boere n Tagliadizzo. 
Haar is eigen in de Wijngaarden te verkee- 
1 ren, en die gelijk ook de hoorns te knagen ; 
Hierom hebben fy vanlptoo, dat is blap- 
too oft ik fchade, haar naam bekomen. Die 
meenen dat het een gheflaght vanSlanghen 
is , worden van Hermolaus teghen-ghefpro- 
ken. 
VIII. HOOFT-STUK. 
[/an de 
D EKukujus is een ghekerft dier den In¬ 
dianen gemeen,hy wortook Kokkojus 
genoemt,en fchijnt uiteet geflagt derPaards- 
vlieghen ; Hy is fes-maal grooter als onfe 
vliegende Cidndula , foo dik als een punk, 
: en twee duim langh. Veele verghelijken 
