yi HISTORIE VA 
De rode zijn in’t landfchap Mangi, die fy | 
met Peper eeten, en worden ook in Bralil 
gevonden. Defe zijn groot,en als fy gefloten 
werden, rieken fyalsCeder. Vandie fchrijft 
A'jrov.* y lldrovandus aldus. In de Lente van die lan- 
ïnfèth c j en (] at: i s i n( i e maant September,brenghen 
fy meenigte van jonghen voor dendach, en 
voornamentlijk op dien dach die na den re¬ 
gen volght, te weeten als de Son heet fchijnt. 
De oude gaan voor, geleiden de jonge, en lo¬ 
pen gins en herwaarts met een open bek, ver¬ 
vullen alle wegen, en bijten veel flrenger als 
op andere tijden, ja tot bloetflortingh toe. 
Daar na volgen deilerkflejongen,en 1'oeken 
niette vlught nieuwe woninghen, en dat met 
fulke hoopen, datfe de locht verduifleren. 
Daar fy neerfitten graven fy de aarde, enye- 
der bouwt fich een huis. Haar leven is kort, 
fo dat uit de buik van een, een groot ghetal 
jonghen voort-komr. Als fy uit haar holen 
kruipen, lopen de Indianen en volgen haar 
na : Want de Indianen wachten metgroote 
begeerte na defe tijdt, die defe Mieren als 
een nieuwe vrught tot haar fpijs vergaderen. 
Alsfy omtrent den ingangh van de holen ko¬ 
men, omcinghelen fydie met water-lopen, 
en weeren haar dapper teghen de bijtende 
en verwondende Mieren. Die nieuwe ver- 
fche Mieren bewaren fy langh , en eetenfe 
AiiiVH: ghebraden. Hoe foet en anghename fpijs 
‘°- c 4 l fy gheven ghetuighen de Jefuiten, die de 
felve ook eeten. Van haar gewroghten wor¬ 
den fommighe vergiftighe ghenoemt. So- 
danighe noemt Telephus de Kretenfër Laërte. 
In Brafilie makenfe neflen in de bomen op 
de wijs der Swaluwen. In de enghte van 
Sur del Nort makenfe fulke harde neflen 
datfe nauwlijks met bijlen konnen doorge¬ 
houwen werden. De Indianen vergiftigen 
daar mede haar pijlen , daar de ghewonde 
noodfaaklijk van derven. 
II. L I D. 
V<xn de (/ [/dndluis 
N D E 
NATURE 
A'drov: 
infeft. 4. 
c. 2. 
NaaiDt 
Befchi ij 
vingh 
Mcufei: 
Infcdt. 2. 
eer¬ 
plaats. 
ScaUg. 
Exercit. 
245 5- 
Vivesin 
Bialog. 
D E Wandluis by de Latijnen Cimexge- 
noemt, fchijnt den naam van cheimai 
oft cubo ik ligge, ghekregen te hebben, om 
datfe in cubilibus , dat is de bedfleden groei- 
jen, oft mogelijk van cama, dat een kort bed 
beteekent. De Grieken noemen hemKoris 
van het kruid Koris, dat de Latijnen Cimi- 
caria noemen. 
Het is een dier uitten aart verfoeylijk , 
ghelijk Miima fpreekt, en by na de Rici¬ 
nus ghelijk. Hy is langhwerpigh, fcheefvan 
lijf, van verwroodachtigh, met dry voeten, 
en omtrent den hals kort; derugh en buik 
is met fneden gheteekent, heel teer van huid, 
die lichtljjk komt te barden, en een verfoey- 
lijken flankgeeft. 
Sy worden voornamentlijk in de Dennen- 
houte bedfleden gevonden,en daar de lakens 
en t droy Lelden verandert werden; ook in 
denaalle nnieren van de bedfleden die gewit 
werden , in de Quakkels koyen, boeken, en 
papieren. 
Eenige feggen datfe in’t Eyland Sr Tho- 
me niet gevonden werden, by daaghfehui- 
len fy in de reeten van de mueren. Uit een 
feekere vrouws gheopende herffen-pan is 
een meenighte van Wandluifen ghelopen. 
Sy leven met menfche-bloedt: na de beet 
latenfe purpere bobbels na, meteenjeuke- 
righe pijn. Datfe ook met andere dinghen 
leven, kondt ghy daar uit oordeelen datfe 
ook in bedden ghevonden werden daar nie- 
mandt op flaapt. By Jlrijletcics leien wy dat- ArlA:H: 
fe uit de vochtigheidt, die uit de huidt van A: 5- 
de menfehen fweet, voort-komen. Datfe 
ook uit eenghe andere vochtigheid omtrent 
de bedden rottende , en uit verrot houdt 
groeyen isfondertwijffel. lldrovandus heeft 
ghelien datte bedden van fommighe die van 
huis waren van de Wandtluifen ghequelc 
wierden , die als fy beflapen wierden met 
i verfcheenen. Scahger geeft ook te kennen 
datfe in de Papieren groeyen. In deQuak- 
kel-koyen komen fy in korte overvloedigh 
voort. Datfe door verfamelingh voortghe- 
fet werden , heeft Ptnnius in t landt van 
Orleansghefien , en in een ghebroken fche- 
de volwaflen en jonghen, met een groot ghe¬ 
tal heel witte neeten ghevonden. ’t Is be- 
lachlijk dat Kardams ghelooft dat de Kar- 
thufer Monnikken daar niet van ghequelt 
werden om datfe geen vleefch eeten. De 
bedden van Tholoufe feght Scaligir eeten scaligiD. 
geen vleefch , en nochtans zijnfe vol van 
die pelt. Men Leidt in’t ghemeen dat’er 
uitte ghedoode weer andere komen. Dat¬ 
fe met vermeenighvuldighende Peil voor¬ 
duiden , lefen wy by /Hexmder Benedidus. 
Sy worden gheweert door water van de v lr ,o k. 
Komkommers in feeker plaats geflelt, met R: D.c., 
Offe gal onder Afijn ghemenght an de bed- 
flede ghefmeert , met Paardts - hayr voor 
an de bedfleJe ghehanghen , ook metten 
rook van Nigella en Cicura : Sy worden 
verdreven door Kennip in de bedden ghe- 
leidt , door den rook van Stieren-drck, 
door de hauwen van de Genifla die vol faat 
zijn onder de oir-kuffens geleit, metten reuk 
van rode vellen,by de Hoogduitfen Reufch- 
leder ghenoemt, met tar , en fap van wilde 
Komkommers in de bedfleden gefprenkelt, 
met Herts-hoorn oft Hafe-vocten an de bed- 
flede gehangen, met hetoverfchot vaiighe- 
fmolte boter, meteen penning onder ’t bedt 
geleit en z : Sy worden gedoodt met fwavel, 
j met bladeren van de Veil met thien Swalu¬ 
wen gheflampt, met de vochtigheidt van de 
Lupinen, mette bladers van de Varen, met plin:H.N: 
den rook van Kalkanthum en Spaans-groen, • c - * 
met Kalk ghemenght, onder heete Loogh, 
Luis-kruid , Quikfilver , Swavel, en Lau¬ 
rier -Oly , en ten leflen met die dinghen 
welke by ildrovandus gevonden werden. 
Sy zijn goet tegen de beten der Hangen,met C:iruiic 
Schildpadden bloet ingenomen. Teghen de 
vallende fiekte vande lijfmoer,de fiekendaar 
mede 
