Genees- 
middel. 
Gïbruik. 
Arifl: H: 
A l* ).c.j] 
94 HISTORIE VA 
De Gcnees-middelen tegen dele worden 
velerley by de Schryvers gevonden. Utofco- 
nties prijIT Look metOrego ghekookt, ofc 
Koriander met het lel ve gedampt. Plimus het 
zaat van Lihs-kruid fonder haften geftoten : 
Moftarten Look met Alijn en Salpeter,ook 
OlvvanRadys die worden buiten.-De afgelei¬ 
de huid van de Slangen; hetzaatvanMyrica, 
het water Hittebladeren van de Radys wor¬ 
den binnen ingenomen geprefen. vribajius 
neemt lijn toevlugt tot het fapvanHelxines: 
Rhafes totte bladeren van de Berberis, Aben- 
Ima tot Qinkfilver met Rofen-oly gemenght, 
cn dat is niet quaad. Fallopttis ftrijkt niet een 
falfuit Oly, Quiklilvcr en Wafchghemaakt. 
Sommighe menen datfe daadlijk fterven, in- 
dien ghy een laken-riem met het felfbebe¬ 
ldeken om den naakten buik bind: De felfde 
isook de vinder van de fmeringh die uit het 
niorgh van gekookte Appelen met Quikfil- 
ver ghemaakt werd. Seker Gafthuis-Vader 
by Moufetus maakten lijn iieken met Berke 
ryftn een nieuwe huid, welke vol blauwe 
itrepen ghefchildert, de Luifen daar na niet 
meerherberghde. Belle meer by Aldrovandus 
en Moufetus. 
Die van Kuma, Indienmen deSchippers 
geloven magh, etenfe rauw en gekookt, dat 
dc Luis-eters eertijds ook deden : Indien 
ghy den geelfughtighen twaalf Luifen met 
Wijn, oft met Boter ingeeft, wordenfe 
feckerlijkgeholpen Sommige ftekenfevoor 
de droppel-pis levend en vandegrootftein 
de fchacht ; Indienfe op ’t hooft groeyen, 
van die in langhduerige liekte gelegen heb¬ 
ben,betekenen fyontloflingh van liekte. 
Het ondericheid word van’t onderwerp 
genomen ,fommighe zijn van de menfehen, 
andere van de bedien , tot welke Moufetus 
voeght die inde planten ghevonden werden. 
Die de menfehen quellen zijn oft tamme, 
oft wilde, oft Syren die de kleinfte zijn De 
tamme light tuften de vingers ghewreven 
fchijnen vierkant, en harder als de vloyen: 
die op’t hooftgroeyen zijn grooterenfwar- 
ter, om at het voght daar vetter is , ook 
zijnfe langer en radder; in ’t overige lijfzijnfe 
meer dikachtigh , buikigh , traagh donker- 
wit , met fwarte plekken. Aldrovandus feit 
datfelangber als andere, achter dikker, en 
na’thooft fpits eindighen. Sy groeyen ook 
inde wolle, en voornamentlijk de vale klede¬ 
ren : De kinderen hebbenfe meerder op ’t 
hooft , de vokvafl'ene minder, en dan is ’t 
hooft niet qualijk geftelr. 
De Wilde noemen fommighe Liefch-lui- 
len , enGier-luifen, de Italianen Piatole en 
Piatones,en wy in ’t gemeen Platluifen; Defe 
befetten ghemeenlijk de winkbrauwen , de 
Lielchen en de Oxels. Sy zijn platter van 
1 ïjf, fcherper van bek , daarfe foodiep mede 
inde huid boren, datfe nauwlijk fonder quet- 
len van de huid konnen afgetrokken werden. 
Sy lopen felden over en weder, maar de plaats 
diefc uitgeholt hebben houdenfein. Ari/lo. 
teles feit cïatfe harder als de tamme zijn, om 
N D E NATURE 
datfe minder bol zijn, en een droge en half 
verbrande doffe ghenieten. Sy worden ook 
Motes en Immotes ghenoemt : Sy befchadi- 
gen dikmaal fo leer de winkbrauwen, datfe 
de ogen belerende,het gelight verdonkeren; 
Sy moeten m’teeft neerftigh uitgerukt wer¬ 
den , daar na de plaats met fchcrpe fwarte 
feep wel beftreken werden, en indien het 
lichaam heet is, met Quiklilvcr in het inorg 
van een foeten appel gemengt. Degenees- 
meefters achten feer hoogh de Loogh van 
Senebladeren, Wijn-moer, en ’t fap van Ge- 
mfta. Virtonana pri|il feer het afiledfel vanep. j 4 ’ 
twee oneen Luis-kriud.fes oneen Wijn, twee 
oneen Varkens boiltels, eneenonceQiuk- 
filver. 
Thomas aVeiga is van mening dat de Sijren 
by de oude onbekent geweeft zijn. Moufetus 
meent datfe de Akarides van An\loteles zijn; 
fy fchijnen van SijrdenErpein alfogenoemt, 
om datfe onder de huid kruipen. De Latyncn 
noemenfe Pedicellos, de Savojarts Sciro, de 
Galkongs Bngantes, de Italianen Cirones. 
Langwi betrektfe onder de Luifen, 'Moufetus 
niet; Sy hebben geen andere vorm alsvan een ep p : , +2 . 
bol; haar kleinheid word nauwlijks metalig: 
ooghen ghefien , fo datfe een van de vefelen f“ rcit: 
van Epikurus fchijnen te zijn ; fy zijn wit 
behalven ’thooft iVannaby zijnfe 1 'wart,oft 
een weinigh uitten fwarte roodachtigh; Sy 
houden haar fodanigh onder de huid van 
handen , benen en voeten , datfe hoewel 
fonder voeten holen graven, en daar om¬ 
trent puis jes vol water bytende, een onlyde- 
lijkjeukfel verwekken. Mette naald uitge¬ 
graven , roeren fy haar , indienfe van de 
warme zon geholpen werden: Met de nagel 
ghedrukt, barften lyniet fonder knappen, 
engheven eenwaterighe vuiligheid; Het is 
feker datfe tuften de oogen en’t geheele lijf 
groeyen , dat verhaalt de Heelmeefter Le 
hune by > !ou fetus: Dit is in een Edele Engelfe 
Jufler van ’t feftigh jaar gefchiet, die by nacht 
en by dach an lippen, tand-vleefch,zolen der 
voeten, hooft , neus en andere leden ghe- 
pijnight, ten lellen, als het vleelch opgege¬ 
ten was geftorven is, enhoedattermeervan 
de omffanders mette naald wierdenuirghe- 
graven , hoe datter meerder andere op volg¬ 
den. Het grootfte enfpoedighileghenees- 
middelisghefouten Afijn met eenghedeelre 
Wijn van Sublimaat: Abeu^oar ftrijkt het lijf 
met morgh van Meloenen, oft ’t fap van Per- 
fik-bladeren fie meerder in Moufetus. Hier 
toebehoort deTmeadiedikmaalop ’thooft « 
groeit, en de wortels derhayrenafknaaght; 
hy word met fap van Limoenen met Brande¬ 
wijn en ghebrand Sout gemenght verdreven. 
Andere prijlen de kruim van Roggen brood 
dikmaal opgeleit; hetzaat dat op dehooge 
Denne-bomen wafcht, totafch ghebranten 
opgeftroit, is ook niet fchadelijk. Cvtedtis 
' ghedenkt een beesje by de Ooft-Indianen 
Niguagenoemt, waar van onder de Vloyen. 
I Ook moeren wy het beesje Dermcftes niet 
1 vergeten, hoewel het totte menfehen niet 
behoort, 
