m 
HISTORIE 
V A N D E 
NATURE 
dere Rupfen gemeen; fy zijn ruigh, en over j ( ’t welk uit oly met Quepcren ghcniaakt 
al met rechte hayren bekleed. De hayren! werd, twee oft drymaal om te braken in¬ 
zijn an de zyden witachtigh , op denrugh : drinken, naar het voorfchrift van Üio[koruics 
blinkend geel, welkers midden-deel met 
plekken als ogen verciert is: De hayren weg- 
genomen, is dehuid fwartachtigh; dehay- 
en ■sl.tnis. Sy worden gheteelt, oft liever 
herteelt ( op de wijs van de Wervels)uit 
zaatdatin den Herfft in fekere blaasjes over¬ 
ren zijn heel dun,nochtans (teken iy fcherper gelaten is ,oft mtde bederven Riiplen Vol 
als brandnetels, en brenghen groote pijn, 
brand, koorts,jeukte enonmft voort, wijl 
het vergif fchierlijk fonder ghevoelen van 
de wonde infchiet,en tottenaalfe deden der 
ingewanden doordringht, Sy maken dunne 
draden als de Spinnekoppen,en weven merte 
voorde voeten. Hier onder verberghen fy 
haar’s nachts als onder een hut, alsook om 
de koude, en het ongemak van onweder te 
behuwen: De ftof van dele hut is footay, 
datfe van geen wind gefcheurt , oft regen 
door nat werd, enfo ruim, datfe eenigedui- 
fenden van rupfen kan bevatten. Sy neftelen 
vaces genoemt, 
De Ambulones oft wandelaars, zijn die 
een onfeker woonplaats en Ipijs gebruiken: 
Waarom fy altijds omdwalen, en gelijk de 
Muilen altijds vremde kolf foeken, daar¬ 
om haar de Engelfe ook Palmer-wormes 
noemen ten aniien van haar dwaal leven, 
( want fyblyven nergens) hoewel fy tenan- 
fien van haar ruigheirËearewormes genoemt 
werden. Sy laten haar an geen fekere bla¬ 
deren oft kruiden binden , maar doorlopen 
en fmaken Itoutelijk alle: Daar worden elf 
geflaghten geltelr. Die ghy eerll het met 
voornament lijk inde hooghfte toppen van i vutte plekken ter zyden , moeren inder daad 
de fijnen Pek bomen, daarfe niet eenfaam fodanighzijn : Hetgheheele lijf isfwartach- 
als andere, maar met hopen by een leven , en j tig,maar de bovenlfe hayren moeten fafrraan- 
waarfy gaan, derwaarts('pinnen fy ook haar j achtigh zijn , en de onderfte op den rugli 
draad, en metten dach (indien het moy grijfachtigh, uitgenoemen die dry ryendie 
weer is) komen fy jongh en oud voort, en | omtrent het hooif an den hals voortkomen, 
de bomen afgegeten hebbende ( want fy ver : want die hebben de felve verw niette hayren 
teren alles) begheven fy haar fneegh rotte j van den buik , uit welkers tonnetje ,defe 
wevery. Syzijnalleen een peil voor de Pijn Kappel die ghy hier ziet , voortkomt, en 
cn Pek-bomcn, en begheven haar tot geen [ welkers afbeeldlel, verw en aart wy boven 
ander vrughtdragende bomen , Sy zijn over- hebben befchreven. Indien ghy den hals , 
vloedigh op den bergh Adios, inde boffehen ; bmk,endedaarangroeyende hayren van de 
vanTarentum,enindevelden van deAlpen,! tweede geel maakt, ontbreckter niets meer 
(daar overvloed van voedfel is)na’t leggen j an, lijn tonnetje fcliijnt donkerverwigh, fijn 
van hlatthiolru. Plet zijn voorwaar heelver- 
giftige bedien, ’tzy datfe uitterlijkmet de 
hand gevat, oft binnen ingenomen werden 
Sy wierden eertijd fo vergiftighghehouden,. 
dat Zihpanu! de wet Kor.-ietia van de doodt- 
llaghers uitleggende, onder delelve, die, 
welke de Pityocampe ingaven begrepen 
heeft, ff ad LcgemKorn deSicarys. Naarde 
ingenomen Pityocampe, volght groote pijn 
van dc monden ghehemelte, de tongh, buik 
en maagh worden van ’t in-ctende vergif 
ontlleken, en na een overvloedige jeukte 
volghtgrootepijn, brand , etens-onluft ,en 
een gedurigh, doch vergeefs braken ,en be¬ 
geerte van afgangh.ten lellen indiener geen 
hulp toe-ghebraght werdt , verwekken fy 
grooten brand en korllen inde maagh,by na 
op de wijs van ’t Ratte-kruid, gelijk Uiojko- 
rides,-^£tius, Celjus, Vhruus fialenus en Avicen- 
na fchryven 
eyren bleek. De Kappel daar uit voortko¬ 
mende is boven befchreven. De derde is 
over’tgeheelehjfen van hayruitten donker 
geel , behalven datter zydelinghs in yder 
kerf eenighe fchuinfe plekken fchuilen, het 
hooft is rood met een fneeuw-witte vork 
verciert. De vierde heeft de onderffe hay¬ 
ren, en den buik donkerachtigh, denrugh 
en bovenlle hayren uitten donker geel, met 
een dubbele llreep in ’t angeficht, wey oft 
melkachtigh van verw. De vijfde heeft het 
angeficht blmkkend rood, dc zyden van den 
buik grijfachtigh, een ghefprenkelt lijf, met 
kleine geelachtige flippen , en boven defe 
fwarte. De hayren als dralen zijn geel, heel 
fmal , en in ’t midden fpitfer uitwafiende. 
Hy befchadight de naaft gelegene Velden , 
en Koorn-akkers. De feite is vaal, behalven 
dat fijn kerven met fwarte en witteplekken 
I hier en daargefprenkeltzi]n. Sijn hayren die 
Daarom feit £tms en ssEgineta dattet onder en boven als getanc liaan , zijn heel 
fchadelijk is onder de Pijnbomen tafel te bars, en van verw als het lijf De zevende 
houden,op dat door den reuk vandefpijs, met een fwarte huid, maar met eenighfiris 
en den damp van de foppen, oft door’t ghe- fwarte hayren verfien , noem ik gheroeenlijk 
raas van de menfehen, de Pityocampe niet Quifpel, omdat hy weerzydsan’t voorhooft 
beweeght mochten werden , en inde fpijfe en op de ftiet een fwarte zaghte Quifpel 
vallen, oft ten minden haar zaat, dat even heeft, maar die beytelvormige uitfteekfels, 
doodlijk is,afwerpen. Die van defe gewond welke ghy op denrugh liet, hebben een wit- 
2 Ü n > mogen wel op het tegengif der Spaanfe te wortel, en het overige is lsvart. Deachtllc 
Vliegen omfien, want fy zullen mettefelve heeft een Muis-vale verw, welkers beytels 
Genees-middelen genefen werden, maarei- op den rughdievande levendeghelfik zijn. 
gentlijk moetmen het Oleiun Melinum De negende is van een vremde en ongemee- 
I ne 
