1 - 14 . HISTORIE VANDE NATURE 
groen, en de ander vaalachtig. Deeerfte van 
de Eghcl-Rupfen is het lijf met dobbel- 
fteenrjes getekenc , en uitten fwart en geel 
gcfprenkelt; dehayren fchijnengeel, enhy 
verandert omtrent den Herfll in een afgrauw 
.tonnetje. De tweede ghelijkt waarlijk een 
Egel: het halve deel van den rug, te weten 
het voorfte is fwartaehtigh-geel, en het 
achterfte witachtigh-geel : Hy heeft aar- 
tighe, maar heel dikke en fwarte hayren. 
De Rubkola heeft de natuur uitten fwar¬ 
te afgrauw , weerzyds met dry bleek-geele 
ftrepen gefchildert; hy heeft ongemene fwar¬ 
te hayren. 
Daar is ook een Ceraftes,die verfcheident- 
lijk uitten geel-groen geverwt is: de hayren 
midden op denrughzijn grijs, meteenghe- 
flreepten roodachtigen hoorn. 
Daar worden ook verfcheide Rupfen in’t 
Wolle-kruit, in de Hop, Scrophularia,Gly- 
cypicra,deNachtfchade,Elfe-bomen, Olm¬ 
bomen , de Oeynius en T ithymallus geboren: 
jaydcr kruit heeft by na een fonderhnge ver- 
woeftende Rups, welke ik om met oneinde- 
lijk. te fchijnen voor by ga. 
De Stinkende van Gefnerm , is de ghe- 
hoornde Rups feer ghelijk , maar met de 
hoorns en in verw eemghfins verfchillen- 
de. Ik heb hem op een muer kruipende 
ghevanghen, in’t begin van Auguftus, ïn’t 
jaar ijjo. Hy heefteen befwaarlijken reuk, 
die by na vergiftigh is. Als hy gram is gaat 
hy voort met een opgherecht hooft, en de 
twee voorfte voeten ; Ik meen dathybhnd 
is : Hy IS een vingerdik en langh, en de 
rugh is fwart, met eenighe verdeelde barfe 
hayren befet: de verw van den buik is uitten 
geel rofachtigh : en ’tgheheele lijf is met 
veerthien kerven verdeelt: yder kerf heeft 
over den rugh een groef oft rimpel : het 
hooit is fwart en hardachtigh , de mondt 
heeft tanghen, en is als een faagh ghetand : 
met defe tanghen bijt hy al wat hy vat : hy 
gaat op feftien beenen, en is buiten twijf- 
fel ghelijk het grootfte deel der Rupfen, 
vergiftigh. Vergerm heeft ghemeent dat het 
de Pityocampe, andere de Scolopendra is: 
maar het ghetal der voeten lijdt niet hem 
een Scolopendra te noemen ; Ik konde nau- 
lijks fijn reuk verdraghen , wijl ik hem le- 
vendigh befchreef : Hy heeft twee Stoven 
met lijn verfoeilijken flank foobefmet, dat 
ik daar met in konde duren. Dit fchrijft 
Gefnerus. 
III. L I D. 
Van deRuj>[en\'an ^tldróvandus. 
I. STIP. 
Van de Rupfen m deeerfteplaat. * 
A Ldrovandm heeft ons in fes verfcheide ' 
platen, verfcheide gcflagten van Rup¬ 
fen vertoont. In de eerfte geeft hy’ernegen. 
De eerfte van de eerfleplaat is van de groot¬ 
fte engeftart, te weten meteen ftart die op¬ 
waarts gebogen is : Hy is geheel geel, mee 
blauwe ringen endiedrykantig, tuffen wel¬ 
ke weerzyds fo veel fwarte flippen zijn ; de 
mondt is ook fwartachcig. Als ik hem eem- 
gen tijdtin mijn huis opgevoed hadde heeft 
hy geen pop oft webbe ghe weven, maar tot 
een tonnetje verandert zijnde , een geele 
Rappel voort-geteelt, te weten die, welke 
wy in deeerfte plaat van de Kappellen, op 
de derde plaats gegeven hebben. De twee¬ 
de van de felve grootte , en mede geflart, is 
wat geelachtigh, en geheel donkerachtigh, 
met fwarte flippen en ringhen verfien. De 
derde uit het geflagt van de middelbare is 
j ook gheftart, ande zyden donker-geel, en 
over den rugh met kromme ftrepenvan een 
1 fchoon-roode verwvercicrt, en fwarte rin¬ 
gen , die met witte flippen getekent werden. 
De vierde heeft een ftart in ’t einde heel fpits 
is geheel groen, met fwarte ringen , en veer¬ 
thien voeten ; Hy eet kool en ander moes¬ 
kruiden ; Uit dit geflagt worden voorna- 
mentlijk die Kappellen voort-geteelt, wel- 
! ke klein van lijf, en uitten groene wit zijn ; 
1 want de Kappellen houden by na alle de 
verw van fijn Rupfen, gelijk Arrjioteles mede 
getuigt. De vijfde is van de grootfte, geel en 
groen geverwt, met dryhoe'kige groene ftre- 
pen op den rugh, en rode flippenghevlekr. 
Hy draaght fijn ftart en hooft altijdt ver¬ 
heven; de ftart is met eenighe ruighe vlek¬ 
ken verfien , en heeft onder een merkelijke 
fwarte plek. Hy eet graagh bladeren van 
Liguftrum oft Rijnwilghe , en heeft veer¬ 
thien voeten. De felle is grooter van lijf, 
met een kleinder bek en voeten , geheel van 
een felve verw, maar bleker, en met krom¬ 
me ftreepen , meer na ’t blauw als ’t groen 
hellende : tuflehen yder ringh wordt hy 
I met een byfondere fwarte flip gheteekent; 
want de andere flippen die over het vordere 
lijf zijn hellen naar het rood: opwaarts over 
den rugh is de verw meer geel, onderwaarts 
na de voeten meer groen. Hy houd fich veel 
in de wilde Wijngard, en is in ftart de bo- 
venfte ghelijk. De fevendc is geheel neer¬ 
waarts na ’t faffraan hellende , opwaarts 
met dryhoekighe ftreepen onderfcheiden, 
als in de vijfde, maar die blauw zijn, met 
fwarte flippen ghefprenkelt : de voeten 
en bek zijn fwartachtigh. De achtfteisheel 
klein, nochtans geflart, en merendeelsfwart- 
! achtigh; op den rugh heeft hy twee heel 
kleine gele ftrepen , tuffen welke een an- 
! dere brede en groene loopt; hy heeft een 
rond hooft, veertien voeten, an ’t uitterfte 
van den aars een byhangfel, dat hy langs de 
aard fleept: de ftart is ten anfien van ’tlijf 
! grootachtig. De laatfte heeft de Schilder 
een weinig te rouw gefchildert: want de 
witte flippen, met welke hy nu met grooter, 
dan met kleinder over ’t gehele lijf bezaït 
is, vertonen haar heel donker : Hy is by 
na gheheel yfer-grauw, an ’t uitterfte van 
j den aars , de ftart, de voeten en ’t hooft 
rood , en ook met een brede roode ftreep 
van 
