DER GE KERF 
een ghehoornde Kappel, maar defe eet oft 
vlieghtniet,en gereed zijnde om’t verlies 
van lijn kort leven met vrughtbaarheidt te 
boeten, word hy op een zacht vel neder ge- 
fet,en dry , lelden vier geheele dagen met 
het Wijfje verfamelt blijvende , fterft hy. 
Nietlangh daar navolcht fijn Weduw,ach- 
ter-latende omtrent hondert eyren als Geers- 
korlen, die van ’t Mannetje geteelt waren; 
maar hier van, en van andere dingen die om¬ 
trent de Zydwormen voorkomen , heeft dn- 
drits Ltbaut nauwkeurighgefchreven , in fijn 
anmerkingh, welke ïkom de doorfnuffelaars 
van de natuur hierby voege. 
Wijl het befwaarliik is het gevoelen, en de 
ondervindingh vanyder Ichryver nauwkeu 
ngh, en wat fy opverfcheide tijden hebben 
angemerkt te verklaren, en tot een befchry- 
D E DIEREN. 119 
uitte mond hinghen, die foo fijn waren dacfe 
nauwlijks als tegen den dach konden gelïen 
werden: Hier mede maken ('y haar hangende 
an de bladeren valt, oft klimmen langhs de 
felve weder op, als fy van een hooge plaats 
gevallen zijn, krullen haar in veelbochten, 
en trachten fo weder na de hooghte op de 
wijsvande gemeene Rupfen diede bladeren 
der bomen af-eten : Het Wormtje is fwart 
en hayrigh, met een witte kringh tuffen het 
hooft en de borft, en met een ander op die 
plaats daar de bmkan’tborsje raakt en valt 
hanght , verfien , welke nochtans om fijn 
hayrigh.-id in ’t eerftniet wel lienbaar is; in ’t 
eind van den rugh daar den aars eindight, 
fteekt een klein puntje uit, en deovenghe 
vorm is geheel niette gedaante der Zy wor¬ 
men gelijk, behalven datderuighen 1'wart- 
vingh te brengen, en na het gheloofvan defe' heid, door het dikmaal vervellen in een 
te verwerpen oft an te nemen, ’t geen een 
yder door ondervindingh en antekeningder 
dingen heeft waargenomen : waar in ook 
nocht Vhnius , nocht Paufanias nocht andere, 
die anders als onbekent is, fchijnen gefchrc- 
ven te hebben, te verwerpen zijn : Solalik 
een byfondcre befchryvingh van de Huis- 
blinkendeglat en witheid verandert, en uit 
een klem beesje een worm voortkomt, ecu 
middelde vinger van een | man langh , met 
dry t’famen-gevoeghde geleden, en een pink 
dik, hoewel ly alle niet van de felve grootte 
zijn: Ghy lult ook eenige kleine Rupfen vin¬ 
den , met,een dart beltaande uit twee, oft 
Zydwormen, welke ik in'tjaar 1 j99-te Ro-i dry booghjes, van welke de grootfteuit de 
tenburgh fclfs met neerftigh onderfoek en laatftenngh van den rugh opri|ft,de kleine 
arbeid na de natuur hebbe ontworpen, en als , terlfond uit de ondcr-gelcgen ichors van de 
in eendachboek angetekent. Indien’eryets dart. 'lk heb een groote gelïen die hier en 
in Indie , Griekenland, Italië en elders op 1 daar met twee kleine befet was, in welkers 
andere tijden, door dienft, opvoedingh en plaats anderilns eenige uitpuilende dippen 
gewoonte oft anders is doorfnuffelt, ( hoe 
wel denatuurgefeit word altijd op eene wijs 
tewerken, en niet als inde toevallen tever- 
anderen ) dat dillen die mede toebrenghen, 
welkefulks hebben angetekent, op dat alfo 
uitte ondervindingh van veele, de befchry¬ 
vingh der natuur haar wafdom krijge, en vol¬ 
maakt werde. Omtrent den 2S April leide 
ik de eyren der Zy wormen,op een Hecht pa¬ 
pier, ’rjaar tevooren voort-geteelt, en in 
eert warme doof’s winters bewaart zijnde, 
inde dralen van de zon die door de ronde 
glafen fcheen, welke eyren fwart, oft loot- 
verwigh , doch niet alle, op eenen dach in 
een Rups veranderden, maar de meefte voor 
het einde van die maand. Defe Wormtjes 
quamenomtrent den uchtent-ftond uit, na 
dat elk fijn volmaaktheid bekomen hadde, 
verlatende haar legen dop, die wit was, het 
ronde bolletje ter z,yden uitgeknaaght zijn¬ 
de, in welk deel de kanten een weinig fwart- 
achtigh waren door de ontfangen knagingh. 
zijn. 
De voortgangh van de Rupfen is als van 
Zy wormen, want ly hechten haar ftart op de 
vloer, en beweghen haar daar natrekkens- 
wijs met kringen; eerftde achterfte deden 
tufien de ftart en voeten verheffende ; en 
daar nadele vall-hechtende , het ruim tufien 
de voeten en borft, tot dat fulks totte bord: 
en de voeten felf komt, welke nu hangende, 
word de ftart ook beurtigh opgeheven , en 
de voortgangh geveft, want de bewegingh 
der dieren gefchiet opyets ruftende en dat 
fteunfel geeft. De nieuw gheboorne heb ik 
terftond Moerbelie bladeren gegeven,daar 
ik haar met een klein mesje in overbraght, 
oft felfs liet inkruipen , met welke bladeren 
ik haar in een houte doosje floot, maar fy 
klimmen op de bladeren van de randen op¬ 
waarts , en neerwaarts, want de byhandfels 
van den bek belenen haar niet: Allo wierden 
fy gevoed van den lellen April, oft daar om¬ 
trent , totten achtften May, op welken ik be¬ 
De rode, en geele oft die met een fwart ftip-1 vond datfe eens vervelt hadden : maar (y 
jeonderfcheiden waren, aten niets, oft om! plegen gemeenlijkvan tevooren een weinigh 
datfevan’t Mannelijk zaat niet geraakt wa-' te vertoeven , en den vernieuwende fiaapte 
ren, oft het beginfel in haar verflikt was. De I llapen , indien dat anders een fiaap magh ge- 
kleine Rupfen krijghen haar volmaaktheid 
in’t ey, en leggen in eeffijkringh t’faam-gerolt, 
maar de dop uitgegeten zijnde,fy •Cerd een 
een fwart bhnkkende hoofjeuitfleken, daar 
na komenfe trekkens-wijs met haar bekje de 
voeten op de vloer fteunende , en haar alfo 
noemt werden. Haar huid verlek hebbende 
vertonen fy haar terftond grooter, lichter en 
minder fwart, want het hoornigh dekfel van 
’t hooft dat onder het oude groeit, is naeven- 
bedeelingh grooter,- Het velafghetrokken 
zijnde, fwelt ook hergheheele lijf, alsof de 
met kraght helpende , voort dan heb ik engte van de huid eerft haar anwas had belet, 
angemerkt dat haar terftond eenighe draden Dat felve dekfel van’t hooft is als het noch 
verfch 
