DER GEK.ERF 
huid van de vierde verandering is veel wit¬ 
ter als van de derde , als ook het hooft- 
dekfel. Die wormen felf zijn nu Zywor- 
men, fo fy anders wel waarghenomen , en 
opghevoedt zijn , en zijn vet en wit, hoe¬ 
wel fommighe min als andere, fo dateeni- 
ghe geelachtigh, en andere wat lootver- 
wigh fchijnen ,■ de voeten en bekjes zijn 
ia’t eerft lacht : derhalven onthouden fy 
haat een wcinigh van ’t anraken der blade¬ 
ren , cn van eeten ; Sy hanghen heel valt 
niette voeten , en konnen door hulp van 
de Hart mghetrokken en uitgherekt wer¬ 
den ; maar de voorlle voeten zijn ftomper 
en dikker, uit dry geleden beftaande, en 
hebben in ’t midden een fwarte ftip, welk 
ik gheloof dat het werktuigh om te grij¬ 
pen is, dat hy na fijn wil, ghelijk de Kat¬ 
ten , kan voortreken, en verberghen ; De 
voorlle zijn niet alleenlijk bequaam om 
ijoort te gaan, maar om de bladeren te vat¬ 
ten , het lijf voort te Huwen, fijn draden te 
verdelen, en tot ander gebruik: Sijn delen 
in de lenghte van ‘t hooft rotte Hart, zijn 
het hooft, een gerompeldebultandeborft, 
acht half-kringh-ronde fchobben , en een 
drydobbele Hart; de bult van de borft isan 
’t hooft in eenige witachtig, in andere met 
twee blauwe plekken onderfcheiden, wel¬ 
ke met een geele ftreep doorfneden , en 
op verfcheide ,/ijfen in verfcheidene ghe- 
llelt zijn ; want in fommighe is de verw 
flauwer, en bleeker, en by na niet, in an¬ 
dere heel hoogh : maar daar fich die bult 
verheft worden vier knopen ghefien, an 
welke de huidt gehecht zijnde , rimpeligh 
werd: daar na volgen de halve kringhen; 
defe worden met een heel dun vlies, als 
met een ftreep uitten groene blauw , t’fa- 
men-ghevoeght; de fchobben felf zijn wit, 
hoewel dat’er in cenighe yet lootverwighs 
onder loopt, en als de Zywormen tot het 
lpinnen bequaam zijn, worden defe geel: Sy 
worden ook yder ter zyden met een flip 
gheteekent, die met een kleine kringh bé- 
lopen is. Ik heb gefeit dat’er banden zijn, 
’t welk ook in de tonnetjes blijkt; daar na 
is hy mette achtfte fchobbe, oft twee blau¬ 
we flippen onderfcheiden, oft met halve 
kringen , als oft hy met twee halve Ma¬ 
nen , die mette hoorns malkander anfa- 
ghen , gheteekent was: maar fy zijn in 
alle niet even ghelijk , en op d’een plaats 
meer fienbaar , elders weder dunder en 
kleinder, en meer oft minder lootverwigh 
oft wit: Hier na volghen twee lichte 
ringhen, en een die na de felve komt heeft 
twee knopen , tot die gheene toe , welke 
totten aars llrekt, en een punt oft fpits 
op-lleekt : In de grooter worden eeni- 
ghe uitpuilingen angemerkt op yder fchob- 
be , maar defe zijn uitfleeckender in de 
derde. Het hooft -dekfel felf is hoorn- 
achtigh , maar ghelijk als in dry deden 
ghefcheiden, in een recht en linker, die 
ghy meent dat teekens van de ooghen zijn. 
DE DIEREN. ut 
en in de t famen-voegingh van de mond* 
I welke weder in haar byhaitghfels en ka- 
: ken met tanden verfien, onderfcheiden 
werden ; De maghen-hals loopt langhs 
den gheheelen rugh tottet onderfteunfel 
, van de Hart, boven welke tuffen de Iaatffe 
fchobbe den uitgangh van den aars is: daar 
worden ook omtrent de hoogh van de 
ftart eenighe fentiwen ghefien , die ghe- 
duerigh op en neder beweghen, gelijk een 
hart oft flagh-ader; de fentiwen zijn uit 
den witte geel, en als fy afgetrokken wer¬ 
den ontdekken fy een groene keeldarm: 
Sy hanghen an den boogh, als of daar de 
plaats der adem-haling was, hoewel fy geen 
adem halen, maar daar is fonder twijftel de 
plaats des levens, hoewel ik in de nieuw- 
boorlingen een rood deeltje gevonden heb, 
’t welk van fich felf als een hart beweegde, 
gelijk ik hier na verhalen fal. Als die boog 
doorfneden werd, loopt’er een geelachtigh 
vocht uit, en de wormen flerven wel niet, 
maar bewegen haar veel heftiger, krommen 
en buigen haar fo, dat ghy oordeelt, datfe 
groote pijn hebben, vermits dat fenuwachtig 
beginfel befchadigt werd. Haar drek is de 
fpijs gelijk, droogh en fes-kantig, langen 
als gheftarnt, waar uit men de ghefteltenis 
van haar gedarmte kan oordeelen. Sy is wel 
groen van weghen haar ghenote fpijs, maar 
om datfe dicht op malkander ghepakt werd 
en droogh is, gelijktle fwart, gelijk alle vog- 
tighe dingen groender fchijnen. Hier kond 
ghy nu,indien ghy wel toefiet, het Mannet¬ 
je van’t Wijfje onderfcheiden, want in haar 
ghefchiet ’t geen de Wijfeeer feit in andere 
Wijfjes tegebeuren ,te weten datfe grooter 
en lijvigher , voghtigher, faghter en witter 
als de Mannetjes zijn, -welke dunder, fmal- 
der en grauwer zijn. Indien ghy haar anraakt, 
fult ghy haar alle koud oordeelen. Sy lich¬ 
ten haar dikmaal mette achterlle benen op: 
en blijven fo ilijf Haan. Als fy eten willen, 
vatten fy eerlt de kanten, en uit-ftekende 
ribbetjes an , heel anders als de Rupfen: Ik 
meen dat haar de by-hanghfels van de mond 
beletten, nochtans helpende voorlle benen 
wat tot het angrijpen der fpijfe. Sy eten de 
bladeren in’t rond af,fo datfe een ronde holte 
over laten.Gegeten hebbende wijken fy af,en 
nemen veel op een hoop t’famcn haar ruft: 
Ik geloof datfe haar met malkander trachten 
te verwarmen. Om de flapende van degeen 
die vervellen willen te onderfcheiden, moet 
men de op en neder beweging vande fenuwê 
op den rug w'aarnemen; want inde flapende is 
de bewegingh mette wakende even-ghelijk, 
maar in die vervellen fullen trager en minder, 
fodatmen kan oordelen datfe fielc fchijnen; 
ook hebben de flapende een enkele bek.doch 
die vervellen fullen hebben yets vooruit He¬ 
ken, en dat heeft niet inde eigentlijke Zy¬ 
wormen,maar inde Rupfen plaats. Eenige nu 
viermaal vervelt, worden an ’t hooft donker- 
agtig, maar gaan evenwel voort met eten,ee¬ 
nige gtoeyenniet fcer an, maar blijven klein. 
Boven 
