HISTORIE 
V A N D E 
■NATURE 
uit te trekken. Het is een klein dier, met ook haar gebruik. In Oly gekookt, nemen fy 
hondert voeten , ’t welk buiten op geleit de 'thayrwegh meteen kleine jeukte: en met' Etiu!:1 ' 7 - 
pijlen en fplmters haaftigh uit-trekt. De haar rooklel doden fy de Wantluifen. 
Koyayahoal, by andere Tzinchoillin, en by Aldrovaiidus meent dat de Ophioctones onder. 
fommige Ichcathon genoemt , is opwaarts van de gemeene verft heiden is. Van andere ï'chieJ. 
blinkend-geel, en met veel rode voeten. Ge- heeft hy enige gedaanten angemèrkt.-Deeerfl: 
droogt, geftotcn, en met water gemengt, en isvaneenvenvalseenAmethijffmetrodeen 
tweemaal ’sdaaghs op de kaken ghefmeert, witte (lippen geplekt. De anderis^eel, met 
verfacht de pijn der tanden. 
II. H O O F T-S T U K. 
]/dn de Litndt-Scolopendra. 
Aldrov 
infed. 2. 
25. 
Moufcc: 
c. 8. 
Diosko 
rid : 6. 
donkere plekken getekent De derde klein¬ 
der, rood van verw, en op den rug fwart. De 
vierde is ghemeen , vangout-geele verw, na 
!’t Kaflanie-bruin hellende. De lelie heeft 
D _ twmtigh voeten, met langhe fprieten uitten 
F bcolopendra wort alfo genoemt om yfer-grauwgeverwt. 
dat hy fijn angel opwaarts heeft: Som- j Moufetus heeft dry gedaanten ; De eerfte Moufct ■ 
nuge noemen hem Hondert-voet, Duifent- ■ j s de grootfte, en een Lant-Scolopendra,van l c - 
\ oet, Slijk-varken } en veel-voet. By Arijïo - die dikte en lengte, die ghy fiet: de verw is 
:: mes word hy Scolopendra genoemt, by Theo- uitten donker fwart blink kénde ; An yder 
"f) llf O 111 / f ^ ta va 1 *1 Kv Ifn ,1 r\ [—] n f lm i r m 1 t ï 
pbrajhis Sco]opia,by Vanmis en Hejycbius Am 
phidefphaganon, by andere Seps, en by de 
gemeene Grieken Scolopetra, by Nikander 
word hy daarom twee-hoofdig genoemt,om 
dat hy met een ghelijkeluchtigheid, voor 
waarts en achterwaarts kruipt. Dat hy veel 
Agrikola voeten en geen pinnen heeft fchrijft Affikola, 
mal • Sub'^ M d e JHus heter toe-komt, en doet er by, 
te, • dat hy koperverwig,dun van lijf,breet,en ten 
kerf hangteen geel voetje , dat is weerzydts 
tfefligh. Hy beweeght fich voor en achter¬ 
waarts mette felve ghefwintheidt, want hy 
kruipt na ’t hooft, en ook na de dart toe, 
en wordt daarom van Nikander en J^hodrvi- 
nns Tweehoofdigh ghenoemt ; Het deel 
tuffen de Hart en ’t hooft heeft hy niet een- 
voudigh, maar veelvoudigh gekerft: waar- 
- - - -- - omditgheflaghtdoorghefnedenzijnde,ook 
hooghlten dry vingers langli is. A/drovandus j an gh kan leven. Dit dier gheterght zijnde, 
maakt hem het blat van de fteen-varen ghe- bijt ( 0 vinnigh, dat Ludovipus Atmarus f die 
lijk. Aloiifitiis wil dathyfo veel van dejulus; l lem ons u ; t Lijbie overghebraght en ghe- 
■v^rlcheelt, als de Zee-kreeft van de Krabbe, j fj-bonken heeft ) hoewel hy met Handt- 
JpoteHui feit dat hy in de (tart een j fchoenen en een dobbelen doek verfien was, 
hoorn draagt. j de felve nauwlijks in de handt konde lij- 
Hy word geteelt, en leeft in de Hammen Jen ; want hy had fijn gheanghelden bek 
tan de bomen oft in de palen die in de aarde a j cliep door den doek gheboort, daar hy 
Haan ; als die uitgegraven werden, komt hy j kurgh in bleef hanghen, en befwaarlijk kon 
The voort: J anders verberght hy fich ghemeenlijk. 
phraft-p 7 Datfe omtrent de wortel van het fwaart kruit 
c. i T. &. 1. gevonden werden,hebben wy byTbeopbraltus. 
*• c - 9 ■ Sy hebben eertijds de Rhytiënfers en Obte- 
rietes uit haar plaatfen verdreven, indien wy 
Plumis en Mhanus geloven. Als fy veel uit¬ 
komen, vooifeggen de Boeren fchoonwe 
der. De plaats van haar beet wordt overal 
blauw, fwelt, en verrot, en word de moer van 
rode Wijn ghelijk. Teghen de felve wordt 
fout met afijn gemengt ingenomen zijnde, 
feer gheprefen. Aigincta prijft de Klaver 
met Afphaltites en Wijn. Umkondes de wil¬ 
de Rute, en de geflote wortel van Draken- 
kruit, met de takken en bladeren van de wil¬ 
de Thijm , /Etuis de Munte met Alfem en 
Wijn. Sommige meenen dat die fiekte alle 
afghefchudt werden. Een ander van defe 
uit Nieuw-Spanje over-ghebraght, is met 
een vlammighe ftreep op den rugh ghetee- 
kent, en ter zyden met een kopere verw ; 
ghelijk ook fijn hayren, verciert: hy heeft 
ook hayrighe voeten , en fich met kraghc 
verheffende, fchiet hy fnel voort. Dit is 
feer re verwonderen, darde natuur dit dier 
een heel klein hooft gegeven heeft, en noch¬ 
tans een geheugenis, en by na eenredenka- 
velendekraght, niet met kleine mate,maar 
overvloedigh heeft toegepaft ; want hoewel 
hy ontelbare voeten heeft die ver van ’t hooft 
afgefcheiden zijn, nochtans weet yder fijn 
ampt waar te nemen, volgens’t gebied van 
dat kleine hooft,en fich oftgins oft herwaarts 
H O O F T-S T U K. 
V<tn de luhis. 
estebewegen. 
genees-middelen veracht. Uitterlijk moet! 
de plaats ghefcherft, daar na diep inghefne-: JU. 
den , en ’t vergif door koppen uitghetrok-! 
ken werden , dan moet’er ’t fap van kleine' 
Santona met een derden-deel foete Wijn,tot At de Julus by de Grieken,feit Moufetm 
de dikte van Honig gekookt, opgeleitwer-: 1 ) nietalamtg.ne.dat is vlokachtigheid, 
den, en met een leer acht oft veerthien dagen maar van de bloeyfel der Okkernoot-bo- 
verbonden blijven, daar namoet dcplaats men alfo genoemt werd, is waarfchijnlijk. Ik 
meteen fpongie in warme Wijn genat ghe -1 weet, feidt hy, ook datfe in ’t Latyn Ju- 
infr Wer R de "\ en alfo fal de b , e « f cke / l: J k lus ghenoemt werden , maar ik foud haar 
fdmiT B hCt 0VeOge ty Dm ^ ,dts en °° k dorven Triremis oft Galeyworm noe- 
k,' , > „ , , , - . , mEn > want Ltjkppbren noemt de Roey- 
INochtans hebben fy in de Genees-konft fchuiten van Paris , die weerzyds met 
veel 
