DER GEKERFD 
met veel riemen verfien zijn, na den naam 
van dit dier,de felve gelijkenis paft Nikander 
deScolopendraook toe, waaruit blijkt dat 
dcjukis, en Scolopendragelijkvormigh zijn. 
DeSpanjaarts noemen defe Centopeas, dat 
is hondertvoet, de Italianen Centogambi, 
de Ëngclfe (j mogelijk uit my ) fullen hem 
Gally-worme noemen. Numenm heeft nae 
het getuigenis van Athenius 1 . 7. de fwarte 
aard-wormen ook Julus genoemt: Niet te 
min indien fy niet veel voetigh zijn, konnen 
fyonder'tghetal, endenaam van de Julus 
niet betrokken werden. Dejulus dan is een 
korte Scolopendra , ghelijk ghefeit is , in ’t 
getal der voeten, nietalleenlijkde Piffebed- 
de en Rupfen, maar alle ghekerfde dieren 
te boven gaande. Van dejulus zijn fommi- 
ge glat andere ruigh ; Ik heb een glattemde 
Krop-falade gevonden , fo dik als een kleine 
water-bies, enfogroot alsghy hier (iet: fijn 
hooft was heel fwart, en de rugh goud-geel: 
Dc buik uitten blauwe Silver-fchoon, en fijn 
voeten en hayren fo veel in getal datfe de 
geheugenis en de ogen ontlopen. De twee¬ 
de was heel fwart, uitgenomen een witte 
ftreep, die van’t hooft recht over den rugh 
na de Hart liep. De derde was geelachtigh, 
en fijnhooft roodachtighgelijk ook de voe¬ 
ten; maardefprieten, en hayren omtrent de 
ftart waren blauwachtigh. Indien ghy de 
vierde fwart - roodachtigh van lijf maakt, 
en de voeten mette fpneten wat flauwer, 
fult ghy lichtlijk fijn gedaante volmaken: 
Van defe hebben wy fommige gevangen die 
tutte Mofch van de bomentuflen defchors 
verrottende voort-quamen , en andere die 
onder de water potten , oft verrotte bomen 
verborgen lagen. Ik heb niet meer als twee 
gehayrde gevonden: De eerfte kroop in defe 
vormengeftalteover een muer; hy was wit 
met korte fwarte hayren. De tweede was 
blauw van buik, en op den rughangenaam 
geel, de mond rood,fwart van ooghen, en 
grijs van hayr: Hy verberght fich in de ou¬ 
de verolmde bomen , tullen de ftam en 
fchors ,en ook tuffen de Henen die met dich¬ 
te Mofch bekleetzijn : Alle de Juli krullen 
haarfelven angeraakt zijnde, tot een ronde 
bol. 
Of fy vergiftigh zijn, weet ik niet; maar 
fo dat waar is, fo is voorwaar Penmtis heel 
ghelukkigh , die haar onbefchadight ver- 
fcheide reilen mette bloote hand geterght 
en ghequetft heeft: Georpius Agrtkola , be- 
fchrijft een Julus vankopereverw (jmaarhy 
E D I E R E N. jjj 
noemt hem Scolopendra ) met defe woor¬ 
den : De heel kleine Scolopendra word ge- 
teelt,en leeft inde (lammen van debomen, 
oft onder de palen die inde aarde (laan, 
waar van hy de naam heeft, welke beweeght 
oft uit-gheroeit zijnde, komt hy voor den 
dach, die anders foude verborghen blijven. 
Hy heeft geen pennen maar veel voeten, 
als hy kruipt, verheft hy’r midden lijf als een 
boogh, indien hy met een (lokje oft yet an¬ 
ders gheraakt werd, trekt hy fich t’iamen: 
Hy is Koperachtigh van verw, dun van lijf 
nocht breed, en dry dwarfe vingers lang ,oft 
ten hooghfte vier. Daer word noch een an¬ 
der gedaante by na op de felve plaats gevon¬ 
den, die rond en klein van lijf is, omtrent fo 
dik als een draad, en bleek rood geverwt, en 
met (o veel kleine voeten verfien, dat het 
onmogelijk is haar te tellen,- hy is mede vier 
dwarfe vingbers langh. De Scolopendra van 
rliihenna, heeft maar 44 voeten, is een hand 
breed langh, foodun en klein dat hy in de 
oiren kan kruipen, 1.4. fen. ó.traft c. 19. 
Het vergift van defe feit hy is oft niet oft 
heelfwak, en maaktgeengrootepijn , welke 
mettebloemen van Affodillen, oft met Azijn 
en Sout terftond gheftilt werd. In dien, feit 
GtJfffrajonfeJuliin de huilen komen , verga- 
derenfy haar by de befte Suiker, ghelijk dc 
Muifen by de befte Kaas. Onfe Bruaus , 
een heel gaatiw en ervaren ondetfoeker van 
de natuur, feit dat hyin Enghelancl Scolo- 
pendrte, die ’s nachts luchten,en geheel bl in¬ 
kende van lijf zijn, op de heide ghevonden 
heeft; Welk ik , hoe-wel hy niet ghewend 
is te liegen, ten overvloed geloven lal: Doch 
daar om fo veel te meer , om dat Oviedus feit 
het felve in Nietiw-Spanjeop de velden, en 
Knrdus in Hoogduitftantm de voghtigeKel¬ 
ders angemerktte hebben. Het is wonder¬ 
lijk ’t geen Plutarchus verhaalt, datfer een 
ruw beefje met veel voeten fnel voortlopen¬ 
de, en met veel zaats verfien, van een jongen 
van veerthien jaren binnen Athene is uitge¬ 
worpen 1 . 8. Sympof. probl. 9. De Kelder 
Julus gebrand, en het poeyer ingegeven, ver¬ 
wekt Wonderlijk het water maken. MeruU 
feit,het fap van de Julus,met het bloed van de 
PiiTebedden uitgheparft, is een Goddelijk 
Genees-middel om de witte vlekken van dc 
ooghen tegenefen. Arnold. Bieviar. 1 . c. • 8. 
Tot hiertoe van dejulus, van welkersaart 
ik het ghevoelen van Héfycbmt , Ariltoteles , 
I A '?k,ander , Ujkaphren en Ardoyrms voorbyga, 
omdat hetverfcheiden,enonwaarachtigh is- 
