DER üEKËR 
geeft. Ely is deCeraftes, endePityokampe 
der Genees-Meefters feerghelijk, behalven 
dar hy weerzijds maar dry voeten heeft. Gej- 
nerus fchrijft hem een (herken vuilen reuk, met 
een verrottende kracht toe. 
De Thripes fchijnen alfo van Terendo, 
datisvanverflijten, ghenoemttezijn ; Het 
zijn heel ghemeene wormtjes, klein en wit 
van lijf, met fwarte hoofden, oft uit den rode 
donker, met fes kleine dunne voeten om¬ 
trent den hals, en met een weinigh roodrs 
fwartachtigh, en de wormen van de Zink¬ 
noot in gebouw van lijf heel gelijk, maar de 
helft kleinder en korter. Sy beminnen geen 
bruin maar wit hout, (hoedxnigh is de Al- 
burnus, de Hafelaar, deBerken-böom, de 
Kanneel-boom en Platanus, oft Andoorn- 
boom} welke fy, valt en droog zijnde, door¬ 
boren,en de vochtigheid voorts uitbuigende, 
doenverolmen. 
De Termites komt uit hout voort dat te 
fcer door de Son verhit is, welke (na ’tfchrij- 
ven van Strvmi) uit het pit voortgeteek, lijn 
eigen moeder alleen verteert,maar de (tam en 
fchors niet anraakt. Het is een onangenaam 
beesje, en fo veel te arger, om dat het alleen¬ 
lijk het hart,en delevendige bronderbomen 
fchadelijk is: want fy leven ook dikmaal fon- 
der huid oft fchors, en het merg verteert zijn¬ 
de derven fy, want de natuur kan iodanigen 
wond niet weder heelen. In gedaante van lijf 
zijn fy de Kofliisgelijk, maar veel kleinder, 
cn niet weinig fachter. 
De Kodiis is heel rompelig van lijf, waar¬ 
om ook eenighe Borgermeefters van Rome 
Kofh genoemt wierden. De grootfte Koffus 
fchijnt omtrent een vinger dik,en dry dwarfe 
vingers lang, wit van verw, enby na de grote 
Rupfen ghelijk , waarom fy van Plinius heel 
grote Kofl'usghenoemt werden ; Sy hebben 
weerzyds dry voeten, niet ver van ’t hooft 
afhangen, doch kort, klein en fwart: Het 
lijf bedaatuit twaalf ringen, diena de dart 
kleinder , en doorfchijnigher werden; het 
hooft is dikachtig en fwart, met twee lappen 
op ’t voorhooft, omtrent de mond zijn twee 
geangelde fprieten, enyderringh is meteen 
rode dip matelijk hol geteekent. Het is een 
traag voorrgaande beesje, welkers beweging 
nauwlijksghefienwerdt, waarom haar Fejfus 
dikbuikige en leuyaarts noemt. Sy hebben 
heel kleine ogen, een dikken rug, den buik 
een weinigh hol, met een bleek-witte verw: 
Sy zijn vetachtig en heel facht, engroeijen in 
verlch en ontijdig gekapt hout; want indien 
het lang gekapt is, en veel vochtigheids ver¬ 
loren heeft,groeijender kleinder Kolli in, die 
alleen in grootte van de andere verfcheelen. 
De Oude in Pontus en Phrygia (gelijk Pli- 
nius en Hieronymm verhaalt) plegen de felve 
voor lekkere fpijs te eeten, waar toe fy die 
ook met Meel meden, om te voedtfamerte 
werden. Sy komen in ’t ghebruik van de 
Genees-kond, fo Plinius feidt, want fy ghe- 
nefen de fweeringhen , vermeerderen de 
Melk, en duiten ook de voorts - lopende 
F D E DIEREN. ij? 
fweeringhen , ’t welk AllerttiS ook feidt 
De Teredo heeft een groot hooft, hy 
knaagt met tanden, en door-boort de eyken, 
’t welk het geluid felf te kennen geeft. Defe 
worden alleenlijk (na 'tgevoel van Tbeophra - 
Ilus) in de Zee ge vonden,want anders meent* 
men datter geen Teredo eigentlijk mach ge¬ 
noemt werden. Ons heugt datter fommighe 
van defe fo groot,in de Veneetfe fchepen, die 
wat te lang inde Haven van Alexandria ge¬ 
legen hadden , geworden waren datfe een el- 
le-boog in de lengte, en een duim dik waren. 
Hoedanighe ook Francükui Draak, , als een 
twede Zee-god met fijn werelds dwaal-fchip 
(dat by na opgegheten was} thuis ghebraght 
heeft- Wy hebben ook andere Teredines ge- 
fien die een dnim lang, en de Meel vorm ge¬ 
lijk waren. Defehebbeneenrondlijf, eneen 
hooftuitten geel blinkkent,een weinigrood* 
achtig een mond met tangen, van welkers lip¬ 
pen gelijk als kleine fplinters af hangen: Met 
dry voeten an weer-zijden , en elf kerven, 
over’t lijf,mede een weinigh roodachtig, het 
ervenghe lijf is bleek blauwachtigh met een 
glans, en hoe fy grooter worden hoe fy meet 
uitten donker roodachtig blinken. De Italia¬ 
nen noemenfe BijfiTa, dcSpanjarts van haar 
fpijs Broma ; Want hy door-eet en door¬ 
boordde fchepen. Waarom Anftophanes in 
fijn Ruiters, een Roey-fchip,over de Tere¬ 
do klaghendc, invoert. Alfo feidt ook Ovü 
diets: 
Detvorm heeft ons Schipin' t hcimUykdoor*- 
peboort. 
Dat de Teredines niet alleen de Schepen 
maar de balkken van de huilen op-eeten, fal 
ik ( met verlof van Pcnnius) verhalen uitten 
Uitleggervan Homerus, (Odilfi *.} Ditzijn 
fijn woorden: Melanpus,oft de S wart-voet, 
welken de Draak de oiren gefuivert hadde, 
om de reden deronredelijke dieren te kon- 
nen verdaan, is om dat hy de Koe-beeften 
van Iphiklus wegh-ghedrevenhadde, in de 
ghevankkenïs gheworpen. AHhy daar ver- 
ftont uitte t’famen-fpraak mette Teredines 
oft defe wormen, dat’er weinig vaftigheid 
van de balkken oft folder meer over was, 
heeft hy fich geboden uit te dragen, om daar 
van niet overftolpt te werden, en ’tlevente 
verliefen: En doe hy van een Man en Vrouw 
ghefchort en uitghedraghen was, zijn die 
beide , wederkerende, van het vallende huis 
overrompelt. Dit blijkt ook uit de voor- 
naamfte van al de Latijnfe Rijmers,als hy den 
jongelingh Pbilolacbes aldus fpreekende, in¬ 
voert. 
’t Peurt dikmaal dat de jlorm winden. 
En vuilen Hout-worm’thuis vet/linden: 
Een Jlort vlaag kan de Mttir doen fa/ken, 
En vuile kocht’tgehucht ver/wak/epn. 
Defe befchadigen infonderheid degroote 
bomen, namentlijk de Peer, Appel, Kaltanie, 
Okkernoot, de Beuk, Mefpel, Olm, debre- 
dc willigheen eyke-boomdn welke ontijdig 
S oft 
