HISTORIE 
142 
V A 
Holler: 1 . 
i» cap. i • 
Vega: in 
c. j. de 1. 
Affeü: 
Galen: 
Gemma in 
Apperul: 
Operis 
Kolmo- 
k rit. 
Beniven: 
Exempel, 
c. 100. 
M on tuus 
Tomo: 4: 
cap.19. 
Zozom: 
H. teel: 
cap: 34. 
Lulitan: 
Cent: 7. 
Curat:d3; 
Mundella 
Dialog: 4 
Dodonrad 
Beniven: 
cap. 78. 
Rondelet. 
deDignot: 
Morbor: 
cap. 17. 
Moufer 
Infeft: 2. 
cap.30. 
Flin:H:Nt 
Z6.C.Ï 
III. L I D. 
]/Mcle VVurmen inde menfeh. 
Ier lal gehandelt werden vandeWor- 
J. men inde levende menfeh, want datle 
uit de dode voortkomen, is feker, en Kame- 
rajvarbefchrijft datter uit het ruggen-mergh 
een flangh ghegroeit is. Sy worden in ver- 
icheide deelen van ’t lijfgevonden : Datle in 
de Herfcnen geboren werden ,getuigen Hol- 
Icnus, Thomas a Vtega . Kjsrnehus Gemma , e n 
andere : Dat was eertijds in Hungarie en 
Hooghduitfland gemeen, en die daar mede 
gequelt waren , vervielen tot Raferny en 
dulheid Haar eenigfte Genees middelbe- 
ftaat in Look met Brandewijn vermenght. 
Een fterk man, fo Benivemus zeit, heefter 
een , een hand breed langh uit fijn rechter 
neufgat gheworpen. In pelt zijnfe fommige 
uit de oiren gekropen, die dik maar niet heel 
langh waren: Hier van by Uio[kpndes wormi¬ 
ge oiren genoemt. 
Falefkus de Taranta heeft ook twee oft dry 
diergelijke geilen, fo groot alseen pijnkarl, 
maar dikker: Datfe onder de tongh groeyen, 
fchnjft Montuus ; Inde tanden wordenfe van 
fommige Sinones genoemt ; Datfe in Batteus 
de Monnik van Syrië uit grooten honger 
gegroeit zijn , getuight Soppmenus. Amatus 
Lujitanus fchnjft datter uit hetbinnenfte deel 
van eenooghvan eendry-jarigh Meisje een 
getrokken is , die wit, en een halve hand¬ 
breed langh was. Datfe fomtijds mdelocht- 
ader verborgen zijn, getuight Avenpoar-, in 
de longh AloyJiusMundella, inde Blaasen nie¬ 
ren Dottoneus , T\onde\etms , Ferneiius en takp- 
tms ,inde lijf-moer Prifciams cnGaryias Lopius. 
Daar iffer een door den hoeft, en ook door 
de mannelijke fchaght geloft: EenvanPeru- 
fie heeft eenige kleine brede uitgepift. Een 
Italiaan rode en levendige, fo dik als’t lem¬ 
met van een kaars; Befie meer voorbeelden 
by Moufetus , Ook ïlfer een groote menigh- 
te uit den hals der lijf-moer gekropen ; daar 
ifler een uitten neus die met het gefwel po- 
lypusjoft vlees-gewas bezet was, getrokken 
doorhetzap van Tabak. Befie van die uit¬ 
gepift zijn, de anmerkinghen van Tulp/us: 
Datfe inde armen en benen, inde kuiten en 
de huid ghevonden werden, bewijfen de 
draakjes van de kinderen ; de Nigua oft 
Tonus van de Amerikanen , en Ooft-In¬ 
dianen ; en mogelijk is het hart daar niet van 
bevrijf. 
Datterookdiertjes, de Wormen gelijkin 
’t bloed gevonden werden, om ’t lichaam op 
te eten, ftaatby Phnius ; Datfe metfaatuit- 
gefchoten fijn by Plutarchus. En wat Wormen 
worden daar niet geboren, daar Hangen met 
gefplete ftarten, gelijk in’tby-hanghfel van 
flangengefeit is, gevonden werden. 
Die gemeenlijk in de darmen hangen ,fijn 
brede, ronde, en Mayen. De eerfte vindmen 
in alle ouderdommen.eighentlijkbreede, oft 
Lint-vormen ghenoemt. Want fy zijn fom- 
NDE NATURE 
.tijdsdoor’t gehele gedarmte verfpreit, ghe- 
!lijk een t’faam-gevouwen krans, Plimus heeft Nln-HiH- 
[angetekent datfe dertigh voeten langh zijn. 
1 Platerus heeftfe gefien van veertig. Haar de¬ 
len gelijken niet heel naukeurig, het faad van 
Kauwoerden: Maar als ly ghebroken wor¬ 
den, en nu half dood een wijl achter blijven, 
verrot dat deel dat ande kanten dunft is, maar 
dat ïn’t midden alseen knoop is, gelijkt het 
faad van deKauwoet^len oft Komkommers, 
bie hier van 4 gefchiedeniflen, by Fabritius °bfcr V at: 
Hildanus. Hier toe behooren , die Kau- 
woerds-wprmen genoemt werden, en daar- 
omis het by fommige een ander geflaght van 
debrede Wonnen: fy bellaanuit veel ftuk- 
jes het faad der Kauwoerdegelijk. Uit defe 
meen ik die gheweeft te zijn welke Lufitanus Amn 
befchrijft witte zijn vier elle-bogen lang, met 
een wratachtig hooft, daar ’tghchele lijf van Curai;^: 
affproot, die een Illijrife vrouw met hoeften 
levend uit wierp. De ronde fijn fomtijdts an¬ 
der halve voet lang, dikmaal vijfvoet, fom¬ 
tijds geen hand-breed ; in dien ghy haar 
verw befiet zijnle rood, geel, fwart, ten deel 
wit, geelachtigh en groen : In dien ghy haar 
ghefteltenis bellet, daarifter een ghelienmet 
een rood hooft, fo groot als een er weet die 
ruigh was, en een (tart alseen halve Maan 
had, noch een met een ruigen rugh, met rode 
hayren befait. Plattrui heefter een gedroogt 
gehadt van achtien ellen, die Moufetusgcüen 
heeft, Phnius fchnjft van een van dryhondert 
| voeten. 
De Mayen in ’t griekx Askarides om datfe 
een byting en jeukte verwekken, oft van As- 
korifo alfo ghenoemt, noemden deoudeju- 
mentarios oft Vee-wormen , om datfe dik¬ 
maal in de Paarden en de Koebeeftcn gevon¬ 
den werden: fy zijn de Aard-wormen gelijk, 
maar felden langher als een duim, en worden 
in de uitterfteverfwakking gevonden. 
Behalven defe fijn’er ook wanfchepfels. Aidrov: 
Benivemus heeft’ereen metvier voeten,met infeö.-ij. 
een ftartalseen halve Maan,en twe vingeren CJp ' *' J 
langh, angemerkt: Gabucinus eenfwarterui¬ 
ge, Kapriuna een met twee buigfame hoorns, 
en hondert voeten an weerfijden, groenach- 
tigh, endieheelfnel voortliep. Rtmdeletius, 
een ander, als een Scolopendra, fonder ogen, 
De foon van S cbenkiusheetKr een geloft, die 
verfcheiden gheverwt was, met een klein 
fcherp rood bekje. Een Boer een ander van 
achtvoeten, diemettekopend’opfpalkingh 
van de mond een End-voghel en een aal ghe- 
leek. Ghy fulter meer by Aldrovandus en 
Moufetus vinden. 
III. HOOF T-S TUK. 
\/ande Teredo en .Aardworm. 
V Ande Teredo met voeten hebben wy 
boven , als wy van de Iftant-wormen 
handelden,gefproken. Van die fonder voeten 
gedenkt Aprikpla, welken hy van fijn koper- Agrikol: 
verwKupfferwurmnoemt: Hy kruipt, feit 
hy, om dat hy nocht vleugels nocht voeten 
heeft; 
