rlin: H: 
N : 16. 
cap 41* 
AUrov: 
Infed: 6 . 
ca ? . y. 
tlin:!. c. 
Theophr 
H: Plan- 
«r:l. j. 
cap. j. 
AMrov: 
Infed: 6 . 
cap. 6: 
DER GEKÈRft 
heeft ; Hy is fo dik als een kleine Ganfe- 
fchaght, iblanghals deScolopendra, rond 
en onder’t verrotte hout geboren, en veel¬ 
tijds by de Scolopendra gevonden. 
Mtrovandus ftelt vier ghellaghten van de 
Teredo, een van Pliniust ii fheopbrajlus, welk 
tanden heeft, en alleen in Zee ghevonden 
werd: Het ander eigentlijk Worm genoemt; 
Het derde Tns, Het ■vierde Kodiis, daar 
fommige een Hout-worm met veelvoeten 
af maken: Hy heeft felfseenworm folangh 
als een hayr, die wit in’t hout gegroeit, en 
de Bofch-Rups gelijk was, angemerkt, hy 
had een ftreep van ’t hooft over den rugh 
totteftart, en kroop als een Rups, anweer- 
zyden waren elf kaftanie-bruine (lippen, hy 
had een fwartenbek , uit twee mnewaarts 
gekromderandenbeftaande, die feernauw 
op malkander floten , met veel voeten om¬ 
trent de mond verlien,en uitte mond liep een 
tay en lymigevogtigheid.Defe Worm meen¬ 
de hy dat de witte Kofïus oft Hout-worm is. 
Nochtans zijn’er veel bomen die geen 
Tedero in hebben, gelijk de Linde-boom, 
om den reuk, hoewel het zap van de fchors 
en bladeren zoet is. De Palmboom omlijn 
hardigheid ,en de Denneboom omtrent lijn 
uitfpruitfels afghekapt zijnde. Tbeophrajtus 
heeft nagelaten dat de ftof van de Moerbe- 
lie-boom eeuwigh duurt : Dc mctghefellen 
van Alcxandcr de Groote , hebben verhaalt 
datter in Tyrus,een Eyland van de Rode- zee 
bomen zijn, uit welke eenighe C. C. jaren 
duerden ,enalsfy in’t water geworpen wier- 
den, onverderfelijk bleven, en dat op het 
felve een heefter is, alleenlijk fo dik als een 
leunftok, heel fwart van hout en als een Ty- 
gers vel gevlekt, en als die op dikker gefla- 
gen werd gelijk een glas verbryzelt. 
De Aard-wormen wordenby deSicilianen 
Geophagai, om datfe aard eten, by de Laty- 
nen lnteftina Terra, en by Manardus Oniculi 
en N ifculi genoemt. 
Twee gheflaghten van de felve zijn de 
dnrm-worniengelijk: DeanderezijnA'fkari- 
des oft Mayen, die zijn fomtijds witachtigh, 
fomtijds bloedt-roodachtigh ; en komen 
met het vallen van den regen fchierlijk uir 
de aarde: Defe die klein zijn . zeit Aprikpla 
niet van eenderley verw te zijn: Sy zijn wit 
en geelachtigh, en worden dikmaal mette 
ploegh opgeworpen. Sy verwoeden het ge- 
zayde door hetaf-eten vande wortels : Tot 
die behoren de Zukkarote by de Italianen 
ghenoemt, die dik, en een weinigh minder 
als een vinger langh zijn : Sy komen by lieete 
Zonne-fchijn uit d’aarde , en worden van 
vette aarde ghevoet, en met het foete zap 
van de wortels : Datfe ook uit het felve 
voort-komen , heeft Gaudentius Merula ge- 
fchreven. Aldrovmdus heeft anghemerkt 
datfe uit de aardt voort - komende ook 
verfamelen.Sy raken malkander feit hy meer 
als met het halve lijf, en hanghen fovaft an 
malkander, datfe niet als met een hart treden 
van dc voet konnen ghefcheiden werden. 
' E D I E R E N. 14 } 
Maar als fy beide verfamelen, fchijnt d’eene 
Worm in’t midden van’t lijf een weinig dik¬ 
ker. Als fy de aard ghelijk met een boor 
door borende, baaftigh voor den dach ko¬ 
men , beduiden fy reghen. Want de Aar¬ 
de van de zuide Wind, en de vogtigbe lucht 
geopent zijnde, maakt haar een lichten door¬ 
gang- Sy verftrekkendeviffehenen vogele- 
len voornamentlijk de fneppen, en krayen tot 
lp ijs. Maar de hoenderen eten haar mede : 
Sy zijn ook van een goed gebruik inde Ghe- 
neefkonft; Sy gene fen de geel fught, in dien 
fy ghepoeyert met Wijn oft ander doordrin- 
gendnat ingegeven werden. De wonden der 
lenuwen, in dien fy gedampt opgheleit wer¬ 
den. De fteen , met foetc Wijn ghebruikt. 
De vliegende leden pijn, vandefcheurbui- 
kigemet Seven-boomen Oofterlulïe ïnghe- 
nomen. hUrkunahs geeftfe de Minnen, in 
gebrek van fogh in, mette karlen van Pijn-ap- 
pelsen Amandels,en de fadenvanPieterfely 
Venkel, en Rapen. Uit de felve word den 
Oly van Pier-wormen gemaakt. Met Loog, 
en bitter water worden!e gedoot, maar met 
water daar Ken nip-faad in ghekooktis, wor¬ 
den fy uitte aaide gelokt. 
IV. HOOFT-STUK 
1/andeSlek^. 
D E naamvan LimaxoftSlek, heeft Al- AMrov: 
btrtus qualijk an de Land-fchilpadge- infca: 1 ó ' 
geven. 1‘tintos onderfcheid hem ook van de c ’‘''°’ 
Cochlea, dat ook een Slek is, en wanneer hy 
de Cochlea noemt, doet hy daar ’t woord 
naakte by De naam heeft haar de plaats ge¬ 
geven. Wantfy worden in Limo, datisin’t 
llijk geboren , en hy heeft by de gneken ook 
geen byfonderenaam. 
V an haar vorm,gheflagt, en onderfcheid, 
fchrijft Aldrovandus aldus: Sommighevande 
Slekkenoft naakte Cochlea, lijn groot, an¬ 
dere klein: De groote wordenby de Hoog- 
duitfen rofche ghenoemt (hoewel onder dat 
geflaght ook fwarte zijn) welke enige geleer¬ 
de fchrij vers oordelen, ghemeenc te werden, 
wanneer in de Genees-konlt , de naakte 
Cochlea werd vereyfcht: De kleine foeken 
met fcholen de bladeren, en befchadigen de 
thuinen: fy zijn afgrauw oft donker geverwt, 
en defe foo veel ik weet zijn altijdt naakt. 
Plinius fchrijft dat de Echinus de groote Slek, 
gelijk is; maar het onderfcheid der delen in 
defe beesjeszijn,gelijk dca/?gcrantekent,heel 
donker. Die hier opdeeerfte plaats uit ge¬ 
drukt worden, zijn uitten afchgrauw fwart- 
achtigh, met witte plekken op den rugh', en 
vier uitftekende hoorns, daar fy de weg mede 
afpeilen. De tweede is geheel fwart. De lelie 
afchgrauw metlangge witte plekken op den 
rugh gefprenkelt. 'Atbertus feit dat fy de ogen 
op ’t uitflerfte van ’t lijf hebben. Plinius heeft 
verhaalt dat defe naakte Cochlea oft Slek- 
ken, maar nochtans niet alle een fteen in’t 
hooft hebben , ’t welk dc ondervindingh 
waarachtigh oordeelt: Somtijds noemt F«- 
