Ronde¬ 
let de 
infeü: 
«• 2: 
historie vande nature 
,+s 
bloedt-fuigher, en laat niet af voor dat hy de 
Vifchgheheeluitgemergelt heeft. Hy hanght 
gemeenlijkan den hals van deSnoeken Klip- 
viffen. Hy bewijft ook dat hy defelvevan An- 
Jtotelfj is : Bellomus noemt hem qualijk Aililus 
oit Oeftruin. Hy doet’er by dathy weer-zijds 
acht voeten heeft, en niet acht platen op den 
rugh gewapentis, dat de nagels van de voorfte 
voeten na’c hooft, die van de achterfte na de 
voetengekeert zijn; dat hy kleine oogen heeft, 
dat hy de rode Dentalis is, en Sargus eet, dat hy 
iïch inde route t’famen trekt, en veeltijds fwan- 
gerghevonden werd. Daar is noch een ander 
Zee-diertje, wiensafbeeldzel ikhier by lette : 
Hiertoe behoort ook deErpilevan JSumemus, 
welke een Oever en Mijn worm is, met lange 
beenen, die kruipt, en bequaam is om Vis te 
vangen. 
De Aililus , welke die van Ligurien ook 
Oeftrum Marinum, omdegelijken aart noe¬ 
men, die hem mette Land-Oeftrum ghemeen 
is, heeft voor de mondt een Goot oftBuife, 
ten anlien van lijn lichaam heel langh; an weer- 
zyden ftaan ghelijk als twee handen na den 
mondghebogen, daar navolght de buik met 
kerven , an welke fes voeten valt zijn , en twee 
die an’t eind van den buik hangen, langer en 
dikker, die weerzyds volgen zijn wat klein¬ 
der , de andere twee welke meer ter zyden 
ftaan , de alderklenfte : Met fijn mondt oft 
buife gelijkt hy deftartvan deLand-Scorpioen, 
met de voeten de fcharen van de felve , en 
metten buik, en in grootte deSpinnekop ; ge¬ 
lijk dePolypus oft veel-voet met fijn poten, 
all'oo hanght defe met fijn mond fo valt an ’t 
zaghter deel onder de vinnen, dat hy nieton- 
belchadight kan afgerukt werden. Hy fuigh- 
ter’tbloedopde wijs der zuigers uit, tot dat hy 
van fatheid afvalt en fterft. De oorfaak, waar¬ 
om hy alleen inde grootfte hitte, enten tijde 
van de Honds-dagen degezeide Viflenbefeba- 
dight, meen ik te zijn, dat hy alleenlijk inde 
Somer voortkomt, en in den Herft derft; waar¬ 
om hy onder de Gnnen hanght, is om dat het 
deel daar zaghtft , en de vetheid aldermeeft is. 
De Tonynen zijn wel over’t geheele lijf met 
een glat vel gedekt,maar daar zijn harder fchob- 
ben onder. 
Wat angaatde Scolopendra, Ariftotelei feit 
datfe van anlien de Land-Scolopendra gelijk is, 
datfe in klipachtige plaatfen groey t, meer rood 
is, in veelheid van voeten de ander te boven 
gaat uitgenomen de dunheid van de fchenkels, 
endoet’er bydat fyop de wijsder Slangen niet 
in diepe wallen voort-komr. 
!<ielttim ftelt twee gedaanten voor; de eer- 
fte is kleinder, geheel rood, negen duim langh, 
en leeft in klipachtige gronden: Hy heeft van ’t 
hooft totte fhirt veel voeten, Hy wringht en 
kronkelt fich in bochten, en is nu korter, dan 
langer, nu dikker, dan dunder; De andere is veel 
langer als devoorgaande, en by na fo langh als 
een elleboog, maar is dunder en witachtig ; van’t 
hooft totte ft art heeft hy veel voeten al s de bo- 
venfte. Aldrovandus doet’er uit Gefnerm de der¬ 
de by, die rood is; Gefnerui lchijnt eenighe van 
defe in twijfel te trekken, als hy de befchrijving 
van Anjtoteles over-denkt: Hy fchrijft datze 
ArijtoteUs kleinder maakt als de Landt-Scolo- 
pendra. Dat BraJJatolw eenigeanhem gefonden 
heelt die twee duimen langh waren,en datfe by 
hem nauw lijks twee vingers uit-maken, dat die 
van I(omicietms veel grooter zijn : datze A/or- 
cellus l irgilius veel langher als de Landt Scolo¬ 
pendra maakt, enwatangaat de vorm, dathy 
die veel anders van ftart en hooft inde Land- 
Scolopcndra gheiien heeft; Hetzy fohetwil, 
]\andiletiut heefezedikmaal ii.de maaghvande 
Lacerta gevonden, fo dat daar uit kangheoor- 
deelt werden , dat defe Villen de felve ook 
eten,en dat het valfch is, wijl ly in de grond der 
Zeeleven ,datfe op ftrand.oft klippengevon¬ 
den \verden,en datfe alle fterk-ruikende dingen 
foeken; Datfe de ingeflokte angels met haar ge- 
darmte uitwerpen, en daar na weder inflokken. 
Sijn aartisde Villerste befchadigen, indienfy 
den angel anraken, foo datter niet een Vifch 
by komt ,■ Movfetus zeit datze mftykerige Poe¬ 
len, daar de Oefters groeyen , haar verbergen. 
jSoiiiui prijfteenhayr Genees-middel, ’twelk 
uit een onlfe Wierook AtramentumSutorium, 
en dryonflen van de Scolopendra met poeyer 
van Kalkgemenghtis. 
Van de wormen inde Schulpen groeyende Rond, 
fpreekt l{ondeletius aldus; Daar groeyen an de 
Zeeklippê, en boven op de fchorfien van ande- [a p. s '. 
1 re Zeehoorns, enige Schulpen oft langhachtige 
buifen, die rond ,ruw, wit, en binnen heel glat 
zijn, van welke fommige recht,andere krom en 
gebogenzijn. In defe worden geteelt enleven 
enige wormen, die haarbuitenwaartsom watef 
te drinken, begeven; Defe zijn in verw en felf- 
ftandigheit, de rode Scolopendra gelijk ,maar 
in groote engeftalte een weinig onderfcheiden, 
want ly zijn niet meeralseen middelfte vinger 
langh; het achterdeel eindight als. een Myrte- 
blad ineenfpits. Sy hebben voor an weerzyden 
voeten, als de Scolopendra, waar uit een buife 
voortkomt,aan ’t einde ftomp, gelijk een Trom¬ 
pet en doorboort, hoedanig wy inde Zee-Aili- 
lus vertoont hebben , waar mede hy water in- 
trekt.OnfeKriud-mengers gebruiken de fchulp 
van defe wormen inde vermengingh van haar 
geelefalfvoorde Deutalis; een Schulpdefege- 
ljjk,noemenfeook Dentalis, welk fy inde lelve 
falf ghebruiken, fodanige hebben wy eenighe 
onder de boven-geftelde afbeeldfels gemengt. 
II. OPSCHRIFT. 
Vande ’v^ater-gekerfde dieren fonder 'roeten. 
I. HOOFT-STUK. 
Van de Bloed-fuiger. 
D E befchrijvingh van de Water-gckerfde 
met voeten voleind zijnde, gaan wy voort 
tot die, welke fonder voeten zijn; defe beftaan 
in Bloed-zuigers, Starren, het Water-paard, 
de Zeedruif, de Oripes, deZeeworm, deln- 
di(e-worm,deSetaen andere. 
De bloed-fuiger 111’t Latyn Hirudo ab Ha:- N aaln , 
rendo van anhangen ,om dathy ande lichamen 
Iianght, 
