Genees¬ 
middel 
Ama; : 
Cent: i. 
'n HISTORIE VANDE 
nagels door gebrek van warmte blauw,en ’t li¬ 
chaam kout. 
Degenees-middelen zijn veelerley: Ama- 
tiis Lujitatm wil dat men ’t gewonde deel fal 
fcherven,en leit daar een plaafter van Look 
op, en geeft dry-vierendeel-loots Theriaak 
met Herken wijn in. Uit de Dieren wort het 
Adder-llangen vleelch van iijn ingewant ge- 
fuivert en gekookt, geprefen, ’twelk het ver¬ 
gif na buiten drijft: Hetteel-lid vaneen Hert, 
"den buik van de Wefel gefouten,de Rivier en 
Zee-kreeften ,■ het bloet van de Fulicamet 
Oly gedronken, van de Zee-fchiltpadmet 
Afijn, de pis vande ghequetfte felfs, de Gei- 
ten-drekin Aiijngekookt, oftmet Wijnghe- 
ftampt, en ten lellen oude Boter. O nder de 
plin: h.N. planten komt'er ook veel voor: deAnchufa 
' geknauwt, en inde keel geworpen, doot den 
Adder, Abenfma prijft de wortel, bladers, en 
|d o11 : J 'fchorsvandc Ariftolochij, Krollius, de Ako- 
s r ' nitum met lauwen Wijn. Andere de Biftorta, 
die met fijn gedrayde wortel, de bogten van 
den Adder vertoont ; Matbio!ui de wortel van 
Bryonie Jyba^ej het zap en Citroenzaad; Drof- 
Diofkori- cortdes de Fertila en Ienever - befien : De 
piin '- 1 l' o Keyzer IQaudius den Ypenboom , j&pineta 
ca P . 17. 'tzaatvandeKuifch-boom,Wr«'iwdeTrago- 
riganum, Dorotbeus Helius warmen Afijn ghe- 
dronken. Uit de vermenghde zijn’er veel,en 
voornamentlijk de Theriaak van Andromacb 
en Antiochus Vhilometor , het tegengif van Apoi- 
lodorui den boeren genees-meefter. Van Avi- 
cenna en Gallus , ’t welk hy uit Arabie weder¬ 
kerende, den Keyzer vereerde. Liet Slangen 
poeijer dat ons de Ghenecs meefters voor- 
lchryven,vermachook feer veel. Uitterlijk 
worden gebruikt gepoeijerde menfehen tan¬ 
den, warme menfehe-pis, het hooft van den 
Adder afgehouwen en opgeleit, de plaafter 
Galen: de van Kinkvorfchen, Geyten- drekin Afijn ge- 
‘“P'i.'' itnolten.enfijnverfch-afgetrokkenhuit.Her- 
badekorfo, onlanghsby de Spanjarts gevon¬ 
den, welkefommigeKantabrika noemen: de 
wortel van Hadijk met Wijn gekookt,de afch 
van den Eftcheifboom, met het fap lindebla¬ 
deren gemengt,femelen met Rute in Afijn ge¬ 
kookt : het flangen-houtvan Malabar,en dat 
wort daarom van delnwoonders, an diegene 
omghedragen die over de velden lopen; ook 
worden de bladers van Melifla geprelen, met 
haar fap.de gellampte groene Örego,de wor¬ 
tel van Klifien,Tar met Sout gemengt, het af- 
fietfcl van Poley, Serpillumoft Quendel met 
Afijn gekookt, enzr’t geenghy in Amlrofwus 
Pare:i.zo- fienkond: PattajgebruikteTheriaakinBran- 
csp.16. dewijn gefmolten; Sommige (tellen het fpe- 
len op de Fluit voor een genees-middel. Ama- 
tus Lujitanus maakt ghewach van een feeker 
Bron,in welke fo de iïeken gedoopt wert,ook 
genefenwert.fij/io/iiïH heeft angemerktC’t zijn 
de woorden van Arnbrojitms j) als hy op ’t land 
was, dat een Boeren Soon van een Adder- 
flang in de voet gebeeten werde , waarop de 
Vader door ’t roepen na fijn Soon toelopen¬ 
de, de tee van de voet met een ftijven band ge¬ 
bonden heeft,en daarnadenfelvenfcherven- 
NATURE 
de, en niet weinig bleets uitlatende, geboodt 
hy hem de plaats der beet an te wijfen, welke 
bekent zijnde , belaften hy fijn Soon de ghe¬ 
quetfte voet neder te letten, en met een hout¬ 
je de geftalte vande voet omfchrijvende, en 
met een mes wat krijt inde omfchrevenghe- 
ftalte fchrappende , heeft hy dat felve hem 
met Wijn ingegheven: door welk middelde 
foon van onder en boven afgang krijgende,ten 
leften genefen is. Gefnemi lchnjft dat ook het 
vergif tutte blaasjes genomen,en de gal van de 
felve befmet,welke ook eê meifjedat vleefch 
met Adders vleefch vermenght gegeten had- 
dc, gefien heeft in een trekkingh van fenuwen 
en andere ongemakken te vervallen. De gal 
brengtterftondbefwijming an. Het Sitroen- 
faadt met Suiker beworpen , de Scordium, 
Herts-hoorn,Padde-fteen,de Hijachijnt,Saf- 
fijr en Smaragd, worden onder de verhoeden¬ 
de middelen getelt. Sy hebben eertijds en ook 
nu deplaatsopdetafelsgehadt. DeEgipte- 
naars, de Troglodijten , en Arabersfochten 
die over al op. De Indianen over de Rivier,en 
dieden berg Athos bewonen,deEthiopiers, 
de Makrobij, enSeres wierdenmette felve 
gevoet, en leefden daarom hondertvijftigja- 
ren. Athenens heeftfe op de wijs van vilfen be- 
reit.opgedifcht.Nu wordenfein Italië van de 
vrouwen om de fchoonheid onderhouden. 
In deGeneeskonftis haargebruik veelder- 
lei, daar worden poeijers, fouten, oly,extrac¬ 
ten, tmflurenen wijnen uit bereit. Het hooft 
om den hals gehangen, word tegen de gebre¬ 
ken van de keel, enhaargefwellen gebruikt. 
Het brein in een vel ghebonden , vordert liet 
uitkomen van dekinder tanden. De gekook¬ 
te lever verhoet de vergiftige beten. De been- 
ders in een purperen doek gebonden en ghe- 
droghen verdrijven de wervel, en vallende 
lïekte. De huid word onder de oogmiddelen 
gemengt,en na’t gevoel van Hippohrates tegen 
’t fpringendvuur geprefen.De huidan’t rech¬ 
ter dybeen van de fwanghere vrouwghebon- 
den, verlicht het kinderbaren. Plet vet wel be¬ 
reit zijnde is goed tegen de blindheid der 00- 
gen; tot de verbrandheid,om ’t hayr onder de 
oxels weg te nemen , tot de uitpuilingen van 
de huit,en lammigheit. Enige feggendathaar 
vleefch het leven verlenght, ’t welk Herwdeus 
tegenfpreekt. Andereverfterken metvenkel 
in het fap gekookt het gefight. Met het eten 
van de felve is de knecht van den geneefmee- 
fter Kratctes genefen,hoewel hem het vleefch 
in fijn fiekte van de benen ghewekenwas. In 
dien wy Pborphijrius geloven; Dat hetvleefch 
feer verdroogt,en de vuile vogtigheden na de 
huit drijft, en daar omde Olyphants-fiekte, 
en ander fchorft geneeft fult ghy by vele Ge- 
nees-meeftersvinden. Galeimi verhaalteenige 
voorbeelden ,vandieghene welke den Wijn 
daar de Adder in geflikt was gedronken heb¬ 
bende ghenefen waren. Kardanus heeft mette 
felve de tering genefen ; fommige hebben daar 
hoenderen medegevoed , tot dat al de vede¬ 
ren uitvielen, die fy dan de fieken te eten ga- 
ven.Daar word verhaalt dat Mattbeui d zGra- 
dihus 
Gebruik 
in de Spijs* 
Atlicn ï 
Dip nol: 
Galen: de 
Siinpl; 1,6. 
Port: Phij- 
tegn: 6.c. 
11. 
Plin : 2p. 
Galen : de 
Compoii’t; 
f. 1 . 1 . 7. 
Oribaf: I. 
3. de 
Morb : c. 
6 t . Ga- 
len:Sirnpl: 
l.li.c.i. 
