jo HISTORIE VANDE NATURE 
rafina in Italië. In de Poel Agnani tullen Puf- 
folo en N apels,die \vy felfgefien hebbenende 
warme. wateren en baden. Daarom maken de 
g fnc:: de pagters van de baden omtrent dePoelLimago 
serpent. yf ere platen met veel gaten door-boort voor 
de baden, om dat de flanghen daar niet foude 
inkruipen. In ftinkkende wateren wordenfe 
ook veel gevonden. Tegen de winter kielen 
fyde onderaardfeholen , en fchmlen daar tot 
de lente. Sy houden haar meelt in de waters, 
en die uitdrogende 1'oeken fy de kort te landt. 
Arilt: H: Datfe ook buiten ’t watereyrenlegghen heeft 
.Aii.c.i. dnjloteles gelchreven. 
Votdiel. Van haar voedfel heeft lïrgilius dit gefchre- 
ven ; datfe vraatachtig zijn, en vil'ch en Kink- 
vorfchen eten. Waarom haar Nikander Ling- 
Virgii: nosghenoemt heeft, de woorden van Etrgünis 
Gomgii.j. zjndefe : 
De lofe Kalabus die door de Boffen holt, 
En fijn geplekte romp in kromme bochten rolt ; 
Die vreet fich inde Leur, wanneer de regen-plajfen, 
die: water inde poel, en inde heef doen waffen , 
‘Te voegen an de kent of tin haar diepe hol ; 
Daar vreet hy dan fijn btnkjnet Fftfcb en Kikfers vol: 
Blaar als de heete teen veel meer begint te hogen , 
En dat de Modder-poel en ’l Land begint te drogen , 
Danrolt hy langs de paan , geterght van hit en derft , 
BI et een vnurvlammig oog en een verft oor de korft. 1 . 
At.iein Seer wel feit Jratus dat de Kinkvorfchen 
i’- cnom. gpjj s ,j ei . wa terflangen zijn. Hy word noch¬ 
tans dikmaal van dcËgiptife bedrogen, welke 
deCherlijdrus van verreiïende,vat hy een Huk 
nets over dwars, en houd dat valt omnietin- 
gefwolgen te werden, want lijn bek is niet foo 
wijt, dat hy haar beide kan infehokken. 
Aan. Tot fijn natuur behoren twee dinghen : fijn 
vergif en de (leen die liyin’t hooft draagt. Van 
’tvergif is onder de fchrijvers een verfcheiden 
gevoelen, dfardalms feit datfe niet vergiftigs 
ï-liodigio: hebben. Indien Selms EJiodiginus door de vi¬ 
pera oft Adder diefichin’t water houd, de 
Cherfydrus verftaan heeft, maakt hy die op ’t 
lant wreder,en ili’t waterminder.Maar«^fito- 
tttts fchrijft uit Apollodorus datfe fo vergiftig 
zijn, dat het anraken van haar dood lijf ook 
befinet. Plimus feit datfe in dit ftukgeen flan- 
Kolamd. gen wijken,gelijkbovenverhaaltis. Kolumella 
is. R. doet’er by dat uit de modderige floten uitdro¬ 
gende , daar fich de Natrices inhouden , dik¬ 
maal verborgene fiekten,welkers oorfaken de 
ge nee finee fiers onbekentzijn , voortkomen. 
Het is foo het is; üeedaluse n Emidife de huis-i 
vrouw van Orphcus , worden ghefeit dooreen 
fteekvan een Cherfijdrus gheftorvente zijn : 
Men ghelooft dat de (leen van de gheftroopte 
uitghebraakt werd. Eenighe roken hem ande 
fiarthanghende met Lauwer bladeren,en bid¬ 
den hem omGodts wil de ficen uit te werpen, 
’t welk niet minder overgelovig als lafterlijk I 
ïs.Holhrius feteen vatvol water onder deop- 
ge hangene llanglude Heen uitgeworpen zijn- 
defuightal dat water na fich , maar hiervan 
elders. 
Van de vergifs-tekenen fpreekt Nikander 
aldus: i 
j ‘O ees droeve tekenen vervolgen na den beet , 
j Dehmd verdroogt en rot, 'lgefield daar van is wreed-, 
Strakjijfter puft en blaar, dat doet de fieke beven. 
En tl ongemenefmart ontrukt ten left hem ‘t leven. 
Doe hier by her uitwerpen van de Hinken¬ 
de gal,daar na dry uiren oft dry dagen de doot 
navolgt. Deverwydingh en fwartheid van de 
wonde, daar een fwarte Hinkende etter uit- 
vloeyt, is by tdttius en Abenfina befchreven. 
Den beet geneert Diojkpndes met Orego in wa¬ 
ter geftamptjof mette fchors vanAriftolochia, 
oft wortel van de Eyken-boom. /Epineta met 
wilde Kors, oft de vrught van Affodillen, oft 
Venkelzaad. Plinitu mette lever van de wa- 
terllang felf, en met Kruifwortel: Apuleius met 
Verbenaka: Abtius met Theriaak,Methridaat, 
en een vieren deel loots Sijpres noten, met een 
gelijk deel vanbakelaaren mijrth-befijenmet 
lionig,oft wijn gemengt. 5 e//ai metPanax.Praf- 
finus en Saturtueria : Jbenfma mette plaaftcr 
uit Kalk, Kalamintha, montana de fchors van 
Eyke-boom-wortelsmet Olygemengt. Partus 
ghebruyktin fekerghewonde, die de handan 
de mond fettende en de wonde fuigende, een 
fwellingande tongen arm metgroote pijn en 
befwijming kreegh, den Theriaak om te fwe- 
ten, en de mond te wallen met groot geluk. 
Ply is in de Genees-konft van groot ghe- Gel, ™L 
brtiik, indien wy de oude en jonge gheloven. 
\ Met de tanden wordt de tandpijn ghenefen 
daar medegefchrapt zijnde; Twe van debo- 
venfte om den hals ghebonden ghenefen de 
pijn van de bovenfte tanden, en twee van de 
I onderfte, de onderfte op gelijke wijs. De in- . 
woonders van deNyl met fijn vet beftreken 9 c ' 4 ' 
zijnde,worden van de Krokodil nietangetafi. 
De lever gheneelt defteen; Het vel tot een 
rookfel ghebruikt, helpt tegen hetuitfinken 
van de lijf moer en endeldarm ,’t welk van 
Enfelius befchreven is. De afch in een pot met 
kley wel toegheftopt , en met het vier van 
Wijngaard-ranken gebrant zijnde, en met oly 
gemenght, word van Sijlvius totte krop-fvve- 
ren gheprefen : De fteen is heelgoet tegen de 
jwaterfucht,indien fy derechte is, welke Gef. 
nerus feit ghekent te werden, wanneer de fteen 
om een kopere bekken vol watergebonden, 
dagelijksthicnonffen wateruitfuicht; Datfe 
de vergiftige wormen verjaaght, verhaalt Ka- 
mtllius Lconbardus Pifaurenfis. Eenighe beule- kamil.- 
len datfe mghenomen, de fteen van den blaas f c0l ! hart ’ 
breekt. 
Van haar onderfcheid komt weinigh voor. 
Eenige zijn gemene, gelijk omtrent de baden 
verkeren, en fomtijds uitte mond van de bron 
met het water uitkomen: Oftfy zijn heelon- 
fchadelijkjoft indien fy fchaden,brengen fy al¬ 
leenlijk een klein gefwel oft ontftekmg voort. 
Andere zijn vergiftig,en in grootte ten anfien 
van de plaatsonderlcheiden. Want in de Ri¬ 
vier Argas.omtrenthet PerfifeSittafe gelegen 
zijnfy overvloedigh, meteen wit hooft, het 
overige fwart, en vier ell ebogen lang, die fom- 
tijdsonder’t waterfchuilen, en den genen die 
fnachts haar in t water begeven Ichadelijk.ln’c 
dulle Meer’twelk drymaal op een dach fijn 
finaak 
