XV 
ter in Menispermeis illud elementum, cui Picrotoxino nomen Chemici indiderant, 
et in Strychno aliud, Strychninum dictum, piscibus lethalia esse constat. Quod 
vero ad Leguminosas et Cruciferas attinet, plantas caeteroquin principiis deleteriis 
orbatas, sane mirum, plures illarum species piscibus tam esse inimicas, quarum 
quidem vis in oleo quodam essentiali atque in principiis amaris extractivis, ad ean¬ 
dem cum s. d. Cytisino seriem referendis, posita esse mihi videtur. In Fhyme- 
laeis, Compositis et Myrtaceis pariter oleum acre, in Solaneis principium alcalinum, 
in Bignoniaceis, Apocyneis, Sapoteis, Lobeliaceis partes extractivae et gummire- 
sinosae lethalem in pisces vim prae se ferre verosimile est. Sed missa jam haec 
faciamus, quae ulterius Chemicorum studium illustrabit, et ad aliam quam pertra¬ 
ctandam nobis sumsimus materiem progrediamur. 
De usu scilicet jam nunc paucula mihi sunt dicenda, in quem Brasilienses, 
quos descriptis modo artibus ceperant, pisces adhibent. Quod vero ad Autochtho- 
nas attinet, hi, in diem vivere sueti, omnes, quos forte ceperint pisces parum 
curant, nec nisi, rejectis reliquis, eum numerum reponunt, qui sibi suisque ilio 
die sufficiat. Fit vero quandoque, ut etiam de commeatu cogitent, longiori forte 
instante itinere; et tum quidem exenteratos primo pisces, et, ubi sal muriaticum 
notum est, hoc intrito, salitos ad solem vel ad ignem siccant. Sunt etiam, et in 
his Miranharum gens, ad superiorem Yupura fluvium degens, qui muriae loco ci¬ 
neres clavellatos adhibent, e cineribus arborum, quas lingua in Brasilia communi 
s. tupinamba Kakyra-ibyra i. e. salis arbores (variae sunt Lecythidis species) 
dicunt, parare solent. Quum ad solem siccandi sunt pisces, illos filis acu trajectis 
suspensos pluribus diebus continuis ardentissimis solis radiis exponunt. Filum 
ejusmodi cum suis piscibus lingua tupinamba Pira-apitama vocatur. Quodsi vero 
igne siccari pisces placuerit, machinamentum ex tigillis construunt {Girao) , duos 
circiter pedes supra terram elevatum, in quo pisces in proprio adipe assant. Tum, 
quantum satis est coctos magnis foliis involutos in summitate mapalis, ubi fumus 
exit, suspendunt. Miranhae foliorum loco vaginas plantae cujusdam, quae incolis 
Pacova Sororoca dicitur *) in usum vocant. Persuasi sunt praeterea, nescio, an 
recte, plerique hi homines, exsiccationem tum demum probe fieri, quum omne 
machinamentum accurate quatuor mundi plagas respiciat. Caeterum notatu dignum 
videtur, Indos e Tupinorum gente multiplici arte pisces pro esu praeparare callere, 
et fercula diversis nominibus salutare; ita piscis frixus: pira - piryric , omnino 
assatus: pira-mixira , leviter tostus: pira caem , sale conditus: pira yukyra pora^ 
*) Est Urania amazonica , Mart ., maxima in Brasilia stirps e Musacearum familia, ab alia specie ma- 
d agas cari ensi praecipue distinguenda arillo fibroso rubro, nec coeruleo. 
