458 
LiBEIi DECIMVS 
per medicinam matricis. Si autem causa non est ex ma¬ 
trice, sed ex aliquo alio, sicnt spermate vel menstruo, 
tunc intendemus illud, cuius causa accidit sterilitas, re- 
ctificare per medicinam. Matricem autem iudicabimus 
sanam sicut et alia membra sana iudicantur; quoniam 
quando membrum complet opus suum et officium sine di- 
minutione et sine sua magna post opus suum debilitatione, 
tunc iudicatur esse sanum: verbi gratia, oculus dicitur 
esse sanus, quando nulla laesione existente in ipso visum 
in actu peifficit bonum, et non multum lassatur et debili¬ 
tatur post videre. Similiter ergo et matrix sana vocabi¬ 
tur, quando nulla in ea existente debilitate opus suum 
bene perficit, et post completionem operis non est de¬ 
stituta et multum lassa. (Cap. I, 2.) Possibile tamen est, 
vt aliqua matrix 11011 sit sana in toto , et tamen bene per¬ 
ficit opus suum sine nocumento et diminutione: et fit lioc 
plurimum, quando infirmitas non est in tota matrice, sed 
in aliqua parte ipsius opus suum non impedit. Non enim 
improbabile est, videre oculum visu bono, quamuis laesa 
sit aliqua partium ipsius, si sit aliqua macula in quadam 
partium ipsius, quae non prohibet ipsum videre. Hoc 
tamen nunquam accidit, nisi quando infirmitatis occasio 
non quidem est in parte nobili oculi, ex qua elicitur opera¬ 
tio bona, sed in aliqua alia operationem non impediente. 
Simile autem iudicium per omnia est de matrice. Matrix 
igitur per omnia sana debet primo quidem sita esse in 
loco qui competit ei secundum naturam positionis mem¬ 
brorum ad facile concipere, et bene conceptum tenere, 
ita quod situs eius non sit diuersus in partibus, ita quod 
vna pars ipsius forte nimis est profunda et alta, et altera 
demissa in inguen. Erit etiam quandoque matrix remota 
a loco positionis suae naturalis aut in altum aut in imum 
aut in transuersum absque omni infirmitate et defectu 
substantiae matricis. Quod autem matrix debeat esse sita 
in loco conucnienti, ex hoc notum esse poterit, quoniam 
