486 ALBERTI COGNOMINE MAGNI 
confusum et aliquando determinatum. Confusum autem 
signum faciunt in brutis, et determinatum faciunt in ho¬ 
mine. Et ideo quaecunque animalia auditum habent, pro- 
vt est sensus disciplinatis, et cum hoc memoriam, qua re¬ 
tinent signa disciplinae perceptae, confuse vel determi¬ 
nate sunt disciplinabilia, et percipiunt disciplinam con¬ 
fusam aut determinatam. Et ideo multa animalia ad voces 
hominum multa faciunt, et elephas flectit genua coram 
rege ad vocem indicantis, et canes multa talia faciunt. 
Sed apes et alia minuta animalia sonos et voces nequaquam 
disciplinabiliter percipiunt, licet magna vigeant memoiia. 
Haec ergo in quibusdam animalibus est causa discipiina- 
bilitatis. Priuatio autem huius disciplinabilitatis est ma¬ 
xime in minutis valde animalibus, sicut in apibus, et ve¬ 
spis, et achatis*), et pulicibus, et aliis huiusmodi ver- 
^ mibus. Quaedam autem animalium videntur aliquid licet 
parum experimenti participare. Experimentum namque 
ex multis nascitur memoriis: quia eiusdem rei multae me¬ 
moriae faciunt potentiam et facultatem experimenti: et nos 
videmus quod multa animalia praeter hominem aliquid ex- 
p eri mentalis habent cognitionis in singularibus; sicut quod 
mustela pugnans cum serpente vulnerata contra venenum 
accipit folium endiuiae, quae a quibusdam rostrum por¬ 
cinum vocatur: et alia talia multa induximus in praece¬ 
dentibus quae faciunt animalia. Sufficienter autem non 
participant experimento: quia non veniunt per expen- 
mentum ad vniuersale et artem et rationem: sed tamen 
secundum aliquid participant experimento, vt iam dixi- 
5 mus. Quaedam autem in tantum eleuantur in his potentiis, 
vt artis quandam habeant imitationem, licet artem non 
attingant. Et hoc dupliciter videmus fieri in animalibus. 
quoniam quaedam et visu et auditu videntur esse discipli¬ 
nabilia : quia faciunt quae vident, et reseruant quae au- 
*) achatis] ηχϊται } cicadae mares. 
