LIBER XXL CAP. IV. 
4g5 
quam bipedia percipiunt lioc modo sonos et voces vtroque 
modo. Plurima enim animalia percipiunt voces secundum 
quod sunt indicia vocantis, et mouentur persequendo, aut 
fugiendo ad illud, sicut agnus audiens lupos fugit, et au¬ 
diens pastores sequitur. Hoc autem modo, quo voces sunt 2 
notae affectus et voluntatis eius, qui profert voces, du¬ 
pliciter contingit percipere voces. Vno quidem modo di¬ 
stincte, et alio modo confuse: et quaecunque distinctae 
aestimant volitum quod intendit qui profert voces, disci¬ 
plinabilia sunt; et haec sunt multa, et non habent hoc 
nisi ex instructione, et non e natura. Quaecunque autem 
non percipiunt volitum, sed circa volitum percipiunt ali¬ 
quid irae vel beneuolentiae, fugiunt quidem a vocante, vel 
accedunt ad ipsum, sed non sunt disciplinabilia, nisi forte 
secundum valde parum: et ideo videmus canes et quae¬ 
dam animalia muta*) discere. Equus autem et mulus et 
asinus in hoc magis inueniuntur stolida, licet iam vide¬ 
rimus equos et asinos et anseres, qui quaedam ludicra et 
minuta didicerant. Parua autem animalia in his minus 
perceptiua et disciplinabilia sunt quam magna: [ tamen 
iam visus est mus , qui rattus vocatur, et magnus est, qui 
candelam ad mensam tenuit sedens erectus.] In aestima- 3 
tione autem animalium est praecipue, quia aestimatio com¬ 
ponitur ex apprehensione phantasiae et appetitu desiderii; 
et habet se in sensibili anima, sicut prohaeresis in ratio¬ 
nalibus ; et quando bene pura est et boni organi, tunc ef¬ 
ficitur boni iudicii de intentionibus rerum. Dico autem 
puram, quando spiritus eius est purus et clarus, et cali¬ 
dum eius est purum temperatum, neque pigrum ex fri¬ 
gido , neque commiscens operationes ex nimis calido. Or¬ 
ganum autem bonum est, non melancholicum, quod bene 
suscipit spiritus in eadem claritate, qua deferuntur ad 
ipsum in spiritu. Haec enim animalia generaliter sunt 
*) muta^ Edd, omnes multa. 
