LIBER XXI. CAP. VI. 
5o5 
est durum sicut cartilago, licet extra sit molle: nec habet 
ad rectam figuram distinctum caput et intestina, et cor: et 
hoc signum est, quod etiam deficit in modo participationis 
virtutum sensibilium interiorum, et ideo in participatione 
mouentium non potest esse multum ordinatum. Licet ergo y 
quaedam ipsorum insidiosa sint, et aliquam habeant pro¬ 
videntiam circa conferentia ad esum, sicut polipus: aut 
etiam circa euasionem periculi, sicut sepia, quae in tem¬ 
pestate se alligat lapidibus, ne vi vndarum proliciatur, et in 
timore emittit humorem nigrum, per quem turbat aquam, ne 
videatur: istae tamen prouidentiae sunt omnium animalium, 
et causantur a sensu conferentis aut nociui potius quam a 
praecogitatione aestimationis. Haec enim animalia propter 
rationem inductam in talibus viribus necesse est imperfecta 
esse et stolida. Prouisio autem,quae est a sensu conferentis 
aut nocentis vicini, non negatur alicui animali. Omnia enim 
animalia visu vel auditu aut certe odoratu aut gustu aut 
tactu nociua vicina fugiunt, et conferentia vicina prose¬ 
quuntur. Stolida tamen et imprudentia animalia citius io 
praesentiunt talia, quam animalia sagacia et prudentia. 
Et causa liuius est: quia quanto animalia minus occupan¬ 
tur circa propria, tanto facilius manifestantur in eis im¬ 
pressiones alienorum, sicut saepe diximus. Et ideo va¬ 
pores, qui sunt causa tempestatis in ipsa sui eleuatione, 
sentit sepia: et ideo se alligando lapidibus prognosticum 
facit tempestatis. Similiter polipus ex aliqua immuta¬ 
tione ab ostreo facta in aqua cognoscit vicinum esse ostreum, 
et tunc insidiatur. Omnibus autem his sunt imperfectiora 1 * 
in participatione virium animae ea, quae vocantur mollis 
testae; et adhuc imperfectiora sunt, quae durae testae sunt χ 
vocata: quoniam illa sunt stolida, et parum cognitionis 
et prudentiae habentia, licet habeant organa sensuum 
quaedam, sicut oculos, habent tamen oculos valde duros, 
duriores omnibus aliis, quae duros oculos habent: et alia 
organa sensuum non videntur in eis, et habent valde he¬ 
betem tactum, ita quod etiam modicum et leuem taetum 
