23 
Ita illustris ille peregrinator qumn termitum cumulum dirueret, in ejus parte numerosam cohortem invenit Myrmi- 
cae, quam ipse paleatam dixit. Hae summo impetu Termitum larvas aggressae, eas trucidarunt, qua in pugna 
auxilium ferentes alius speciei, (Myrmicae erythrothoracis Lund) greges adventarunt, quae Termitum cadavera 
in communem nidum asportarunt. Aliae igitur belligerae, aliae quibus etiam domi constructio tradita videtur, commea¬ 
tus curam in se suscipientes foedere junguntur. Cl. Lund individua Ancylognathi lugubris Latr. generis novi 
mandibulis inflexis distincti larvis et nymphis aliarum formicarum onusta vidit denso agmine proficiscentia. Omnes 
fere pedes mutilatos ostendebant, quare cl. Lund. existimavit eas tunc e bello reversas esse. Diversae formicae 
ejusdem speciei conditiones, quas cl. Huber in nostris observavit, ibi etiam obtinere videntur. In Atta cephalote 
Fabr., sicuti in speciebus nonnullis nostratibus singularem neutrorum genus observavit cl. Lundius. Horum corpora 
majora, caput crassius. Dura vero neutra reliqua minora et capite tenuiore instructa sunt copiosissima, atque operari¬ 
orum vel militum gregariorum munus in se suscipiunt, tunc contra illa, corpore jam insignia ducum ad instar onere 
non gravata, qud via tenenda provident, pigros impellunt, omnia custodiunt, imperant, pugnant et debiliores defen¬ 
dunt. (Conf. singul. observat, cl. Lund. 1. c. p. 122. sq.) Eximius ille formicarum brasiliensium observator Aphides, 
quae in Europa formicis saepe victum praebent, in Brasiliae mediterraneis non invenit, paucas tantum e hemi¬ 
sphaerio orientali introductas in Sebastianopoleos hortis observavit. Eorum locum in illo orbe Cicadellarum, prae¬ 
sertim Cercopidis et Membracis larvae obtinent, quae vdtae ratione cum Aphidibus quam plurimum conveniunt. 
Ex ano guttulas liquoris clari dulcis emittunt, quas foiunicae cupide appetunt, ideoque, pariter ac in Europa Aphi¬ 
dibus, ibidem Cicadellarum consortium affectant. Unica vero Formicarum species, F, attelaboides Fabr. Ci- 
cadellas in usura vocat, atque ex hac solummodo fonte hauriens, quam maximam curam in illa animalcula im¬ 
pendet. *) Memoratu dignissimum, formicas brasilienses Aphidum illuc ex Europa transportatarum mores et natu¬ 
ram jam cognoscere, et pariter ac nostrates iis uti. — Myrmica typlilops L. proprium sane genus constitutura, quia 
visus organis destituta, totius vivendi modi singularem offert rationem, cl. Lundio phaenomenon valde mi¬ 
rabile exhibuit. In earum agmine scilicet iter faciente nonnullae observabantur incessu tardo et facie summopere 
lata insignes. Hae enim singulae oniscum singulum sub ventre secum portabant, qui abdomine contra Myrmicae 
abdomen verso, ad eam se applicabat. Cl. Latreillius jam in Formicae flavae nidis oniscos observavit. Verosimi- 
liter onisci , in earum repnblica quasi pecorum vices agunt. Simile quid de Clavigero jam literis traditum est, et 
in Lomechusis ipse observavi. **) — Substantiam quandam a formicis praeparatam pro forne ab incolis Americae 
tropicae adhiberi, jam dudum notum est. Cl. Humboldt in „Yesca de hormigas“ ad Oronoco flumen reperta F. 
spinicollem Latr. (Humb. Observat. Zoolog. vol. II.) invenit. Haec species affinis est F. fungosae Fabr. quae 
Surinami nidum e Bombacis pilis construit. Ubique ad haeraorrhogias sistendas in usum venit haec substantia, 
quae subtilissimum refert. (Latr. Hist. nat. d. Fourra. 48. p. 134.) Cl. Martius fomem formicarium in 
regione japurensi inventum sub microscopio inquisivit, nosque docuit, ejus capillos de planta e Melastomacearum 
familia arborescente, Miconia liolosefdcea desumtos esse. (Spix et Mart. R. III. pag. 1283.)— Valde memorabilis 
oeconomia specierum nonnullarum, alias Melastomaceas inhabitantium. Folia plantae Blaidetae vesica oblonga uni- 
loculari instructa, et Tococae petioli, in cavit.atem inflati, numerosa agmina Formicae cujusdam minutae, rufae, 
dolenter mordentis (F, molestantis Latr. nanae De Geer) excipiunt, quae nidos suos parvos globosas aut ellipticos 
e subtilissimis plantae pilis construunt. (Spix et Mart. R. III. p. 1283.) F. merdicola Lund aedes singulari modo 
molitur. Excrementis scilicet siccis equorum aut mulorum tantum utens nidum construit locis paludosis, arundine 
obtectis, supra terram elevatum intra arundinis culmos, et culmorum interstitia, quo solidiores fiant, materia, qua 
nidus construitur, explet. Formica elata Lund. 2— 3"' longa, nigra, antennis fuscis, corpore pilis parvis albidis 
obsito, nidum e terra cum foliis supra arborum truncos aedificans, abdomen incurvat, ut ejus apex antrorsum 
rectum fere appareat. Nodulus petioli squamiformis. Odontomachi spec. nidum in truncis arborum demortuis v 
construunt, eosque quoquoversus perforant. Societates eoimm paucis individuis constant. Cl. Lund genus 
*) Ex hac specie cl. Luiid. proprium genus constituit, Dolichodeirum, H 3 'emc, quo aliae migrationes instituunt, tota 
evanescit, verosimiliter quod Cicadellae illo anni tempore non adsint. Forsan in nido se abscondit, qui vero huc¬ 
usque non observatus est. 
**) L. strumosa., emarginata, paradoxa Grav. supra ad marginem cujusvis abdominis segmenti fasciculum e pilis rigidis 
gerit, pariter ao fere in Clavigero cernitur. Sine dubio his e fasciculis succus quidam, Formicis amoenus secernitur. 
(Conf. cl. Mulieri observationes de Clavigero in Germ. Mag. t. 3. p, 92. sq.) 
