44 
tus obtegunt, omnia comedunt, et tunc alis completis instructa in arbores adseenderites ibi per dies nonnullos im¬ 
mobilia permanent, cibumq^ue nullum appetunt. Tandem nocte peregrinationi accomodata lucente luna agmen mo¬ 
vent et omnia abeunt; incognitum tamen quorsum se vertant, regiones ad boream sitas petere verosimile est. 
Rarius Bonariam, frequenter Paraquariani infestant. Azar. 1. c. p. 218. seq. — Frequentissima, dicit bonus Dobriz- 
hofer, et propemodum annua Paraquariae calamitas sunt loeustae (Abiponibus Aorkui) visu horridae, vastique cor¬ 
poris , nam medium digitum longitudine excedunt. Infinito earum agmine propinquante terrifica caligo ex ultii; o 
horizonte erumpit, sol obnubitur, lux vel meridiana obscuratur, nubem atram, nimbo, turbine, fulminibus praegnan¬ 
tem imminere jurares. — Ubi consederint locustae, agros frugibus, arbores foliis, campum herbis, et quod inde 
consequitur, homines juxta ac bestias pabulo spoliant; soboles quam reliquunt, numerosissima stragem alterum in 
annum continuat, miseriasque auget. — Abipones malunt locustas vorare, quam demergere, vel cremare. Hinc 
illas advolantes, quotquot possunt, ex aere humum deturbant virgulis longioribus, iisdem seu verubus affixas lento 
igne assant, vorantque eadem, qua nos perdices, vel ficedulas aviditate, non promiscue tamen omnia, foemellas 
siquidem solas pro esca sibi deligunt, masculis rejectis. — Piso memorat (1. c. p. 285. seq.) magnam Phasmatis , 
ibi Arumatid dicti speciem tremorem excitare in toto corpore, si hominem feriat aliquem, qui manibus eam premit. 
Dolorosus ille tremor sedatur facile radice Rhizophorae Mangles parti affectae applicata , tum quoque inunctione 
olei fructuum palmae TJrticuri dictae. Illius Phasmatum proprietatis autorum recentiorum nullus mentionem facit, 
quare pro dubia habenda; forsan, e cl. Martii sententia, quae bonus Piso de insecti Ai-umatid maligno ictu narrat 
ad Rajarum , piscium, historiam referenda sunt, oblivione autoris animalculo tributa, quod inter innocua nunc ha¬ 
betur. Bonus Piso multa fabulosa de Mantidis specie brasiliensi, Guayara dicta profert, quae eo affirmante in 
plantam ejusdem fere viriditatis et tenuitatis, duarum palmarum magnitudinis transformetur. (1. c. p. 316.) Jam 
Pigafettam, magno Magellani qui comes fuit, de folio quodam animato scripsisse constat, neque dubium Mantidem 
quandam esse intelligendam. 
In provincia Maynas secundum fluvii Maragnon ripas sylvestres vel in solo paludoso multos Ter¬ 
mites inveniri, aedificia maxima construentes, et animali Pintumama (Mymecophagae didactylae Linn., speciei 
sui generis minimae) nutrimento inservientes cl. Poppig auctor est in Fror. Notiz. vol. 32. pag. 148. Piso 
(1. c. p. 291.) termites et formicas confundit. Alatas Cujnd apteras Tapial nominari dicit. .— De Termitibus 
Paraquariae conf. Dobrizhofer 1. c. p. 373. seq. A Quaraniis Izau vocantur, non humanis corporibus, sed aedificiis, 
quae subruunt, formidandae. Sub templis, sub domibus quibusvis immani labore cuniculos agunt ; per sinuosos 
maeandros terram altissime cavant, glebamque effossam, ut corpore viribusque valent, foras evehunt. Alis subinde 
succrescentibus, quoties nimbos densiores praesentiunt, quaquaversus turmatim avolant, sed eadem, qua Jcarus, 
olim infelicitate pei-eunt. Illa porro terrae spiramina, per quae commeare prius formicae consueverant, praecipitem 
ex aqua imbrem admittunt. Hac formicarum specus inundatur , terrae aedibus substans exeditur , pilae ligneae, 
quois murus, tectum trabesque sustentantur, labant primum, et nisi eas actutum fulcias , cum domo procumbunt 
denique. Non rarum hoc Paraquariensibus spectaculum. 
De Paraquariae formicis adjungimus adhuc quae bonus Dobrizhofer 1. c. p. 372. seq. memorat. „Formi- 
carum tura repentium, tum volucrium ut plurimae sunt species, sic incredibilis per Paraquariam omnem multitudo. 
Strictim memorabo praecipua, mihique magis comperta. Formicae ab Abiponibus Oehega, a Quaraniis Tahi nuncu¬ 
pantur, quamvis earum species singulas singulari quoque vocabulo distinguant. Formiculae omnium minutissimae, 
rubri coloris sunt pessimae, mordacissimaeque. Ut magnes ferrum, sic illae saccharum, mei, et quidquid dulce 
appetunt, diripiuntque. Rerum ejusmodi penum adversus istas tueri ut queas, astu opus est ac saepe ingenio. 
Ex dulcium esu bilem augent suam, et veneno exquisito pollent. Cuti, ut primum insident, ictu acerbissimo pu¬ 
stulam imprimunt in plures dies cum dolore duraturam.'* 
